ژیاننامه‌یا سه‌رۆك مه‌سعود بارزانی
_

پەیرەوێ کارێ مەکتەبا ڕێکخستنا پارێزگەھێ

​بۆ ئارمانجا ئێخستنا کارێ مەکتەبێن پارێزگەهانێن پارتیا مە و ب دەستڤە ئینانا چوارچووڤەکێ کارێ هەڤبەش و ئێگرتی بۆ دیدگەهـ و ئەڕکێن مەکتەبێن ڕێکخستنێ یێن پارێزگەهان و زێدەکرنا پیناسە و ئەڕکێن مەکتەبا رێکخستنێ، ئەڤ خالێن ل خوارێ وەکو پەیرەوێ کارێ مەکتەبی ب باش دزانین:

پیناسەیا مەکتەبێ ڕێکخستنا پارێزگەهێ:

د ماددێ (14)ێ برگا ئێکێ دا پیناسەیا مەکتەبا ڕێکخستنا پارێزگەهێ ب ڤی شێوەی هاتیە:

ئورگانەکێ ڕێکخستنا پارێزگەهێ یە، بەرپرسیارە ژ هەمی کاروبارێن پارتایەتی ل سنۆرێ پارێزگەها خوە، ژلایێ کومیتەیا ناڤەندی یا پارتی ڤە دهێتە دامەزراندن و لقێن سنوورێ خوە ل خوڤە دگریت.

ئەرکێن پەیرەوێ مەکتەبێ ڕێکخستنا پارێزگەھێ:

د ماددێ (14)ێ دا سێیێیەم: د وێ ماددێ دا (14) ئەرک و د ماددێ (29) حەفتەم دا، ئەرکەکێ دی هاتیە ئاماژەپێکرن کو ب گشتی (15) ئەرکێن کارێ پارتایەتی دکەڤنە ستویێ مەکتەبێ ب ڤی شێوەی:

١- ب جیھئینانا سیاسەت و بەرنامەیێ پارتی ب ڕەچاڤکرنا تایبەمەندیا هەر پارێزگەهەکێ و پشكداریكرن د دارشتنا سیاسەتا پارتی ل پارێزگەها خوە دا ب ڕێکا دەربڕینا ڕا و بۆچوون و پێشنیاران.

٢- هەلسەنگاندنا کارێ ئورگان و کادرێن سنۆرێ پارێزگەها خوە هەر شەش مەهان جارەکێ.

٣- پشتەڤانی و هاندان و چالاککرنا ئورگانێن سنورێ خوە بۆ بهێزکرنا ڕێکخستنان.

٤- پێشنیارکرن بۆ چالاککرنا ڕاگەهاندنا پارتی ل گۆڕ تایبەمەندیا پارێزگەهێ.

٥- بەرسڤدانا کۆنوس و نڤیسێن لقا.

٦- مەکتەب مەهانە جارەکێ کۆمبوونێن ئاسایی ئەنجام ددەت، ل گۆڕ پێتڤی کۆمبوونێن نە ئاسایی ژی ئەنجام ددەت.

٧- هەرسێ مەهان جارەکێ کۆمبوونێن بەرفرەھ ئەنجام ددەت کو بەرپرسێن پشکێن مەکتەبا ڕێکخستنا پارێزگەهێ و گشت ئەندامێن دەستەیا لقا و بەرپرسێن لژنەیێن ناوچا و بەرپرسێن یەکەیێن ئیداریێن سنۆرێ وێ، کو کادرێن پارتیا مە نە، دگەل بەرپرسێ هەر سێ ڕێکخراوێن ئافرەتان و قوتابیان و لاوان یێن سنۆرێ وێ، تێدا پشکدار دبن.

٨- هەرسێ مەهان جارەکێ کۆمبوون دگەل ئەنجومەنێ تێکۆشەران ئەنجام ددەت.

٩- مەهانە دگەل نوینەرێن هەلبژارتیێن حزبی ل سنۆرێ خوە بۆ ئەنجومەنێ پارێزگەهێ و پەرلەمانێ کوردستانێ و ئەنجومەنێ نوینەرێن عێراقێ کۆم دبیت.

١٠- کۆنوسێ کۆمبوونان بۆ مەکتەبێ سیاسی بلند دکەت.

١١- مەکتەب بەرپرسیارە ژ کۆمکرنا ئەندامەتی و سەرپەرشتیکرنا هەر داهاتەکێ دی ل سنۆرێ خوە.

١٢- مەکتەب بەرپرسیارە ژ وەرگرتن و دابەشکرنا مووچەیێن کادران و نەسریەیا دیارکری یا ئورگانێن سنۆرێ خوە و ژسەڕاستکرن و هنارتنێ بۆ مەکتەبا سیاسی.

١٣- ڕێکخستن و چالاککرنا پەیوەندیان دگەل هێز و لایەنێن سیاسی یێن سۆرێ خوە

١٤- ب جێیھئینانا هەر ئەرکەکێ کو د ڤی پەیرەو و پرۆگرامی (پەیرەو و پرۆگرامێ پارتیا مە) دا هاتی یان ژلایێ مەکتەبێ سیاسی پێ دهێتە سپاردن.

١٥- سزایێ دەرکرنێ کو ژلایێ لقا ڤە دهێتە سەپاندن، مەکتەبا ڕێکخستنێ پەسەند دکەت پشتی وەرگرتنا ڕەزامەندیا مەکتەبا سیاسی.

١٦- چاڤدێریا کۆنفرانسێن ناڤخوەیی یێن ئاسایی یێن لقان دکەت، ل گۆڕ ماددێ (20) یێ دەستوورێ ناڤخوە بڕگا ئێکێ، خالا (أ)، کو دوو سالان جارەکێ دهێتە گرێدان.

١٧- ڕەزامەندیێ ددەت ل سەر گرێدانا کۆنفرانسێن ناڤخوەیی یێن ئاسایی یێن لژنەیێن ناوچەیێن لقێن ل سنورێ خوە کو ل گۆڕ ماددێ (20) یێ دەستۆرێ ناڤخوە بڕگا ئێکێ، خالا (ب)، کو دوو سالان جارەکێ دهێنە گرێدان.

هوورکارتیێن ئەڕکێن مەکتەبا ڕێکخستنا پارێزگەھێ:

١- ئاماژە ب ماددێ (6) بڕگا (9) ل دەستوورێ ناڤخوە یێ پارتی، پێتڤیە سەرکردایەتیەکا پارتیا مە ب کۆم ل ئاستێ بەرپرسێ مەکتەبێ و هاریکار و ئەندامێن مەکتەبێ و بەرپرس و کادرێن پشکێن مەکتەبێ هەبیت، هەتا کو رۆحا پێکڤە کارکرنێ و هەماهەنگی و هەڤکاریێ ژێ بکەڤیت و ببیتە ئەگەرێ هەستکرن ب بەرپرسیارەتیەکا هەڤپشك و بهێزبوونا رۆحا تەبایی و هەڤخەباتی و هەڤبیروباوەریێ بۆ بلند ڕاگرتناڕرێبازا پیرۆزا بارزانی و بەرژەوەندیێن حزبی، بێگومان ئەڤ شێوازێ کارکرنێ دێ بیتە ژێدەرێ بهێزیا ب جهئینانا بڕیار و ڕاسپاردە و ڕێنماییان د ب جهئینانا ئەرک و کارێ ڕۆژانە دا و هەستەکێ بهێز ل پابەندبوونێ د ئەنجامدانێ دا ژ سەری بۆ خارێ پەیدادکەت.

٢- هەبوونا بەڕنامەیێ شەش مەهی یێ مەکتەبێ کو ب پرس و ڕاوێژ و بەرچاڤرۆنیا هەڤالێن ناڤ مەکتەبێ و ل بەرچاڤگرتنا راسپاردە و ڕێنماییێن مەکتەبا سیاسی و دەستەیا کارگێڕ و بڕیار و ڕاسپاردەیێن کۆمبوونێن کۆمیتەیا ناڤەندی و پشکێن مەکتەبا سیاسی بهێتە ئامادەکرن، پێتڤیە بەرنامە هەمیشە ڕەهەندەکێ ئامادەکرنێ بۆ هەلبژارتنان تێدا هەبیت.

٣- ل سەر مەکتەبا ڕێکخستنێ یە کو ب بەردەوامی ل دووڤ ب جهئینانا بەرنامەیێ شەش مەهی ب چیت و دەم بۆ ب جهئینانا بڕگەیێن وێ دانیت و لژنەیەکا دووڤچوونێ بۆ وەرگرتنەڤا فیدباکی ل سەر ئەنجامدانا بڕگە و خالێن بەرنامەیێ کار هەبیت.

٤- د بەرسڤدانەڤا ڕاپۆرتێن ئاسایی یێن مەهانە یێن لقان بایەخێ بدەتە دەمی و بەرسڤدانێ، ب شێوەیەکێ بیت کو بەری ئەنجامدانا کۆمبوونا مەها داهاتی بەرسڤا مەها بەری وێ ب دەست گەهـشتبیت.

٥- مەکتەب دووڤچوونێ بکەت کو ھەر لقەک وێنەیەکێ ڕاپۆرتا خوە یا ئاسایی یا مەهانە ڕاستەوخۆ بۆ پشکا ڕێکخستنا مەکتەبا سیاسی ب هنێریت.

٦- ژ کارێن مەکتەبا ڕێکخستنێ، بۆ بلندکرنا ئاستێ ڕۆشنبیریا بەردەوام یا ڕێکخستنان ل سەر پرۆگرام و دەستوورێ ناڤخۆیێ پارتی و رۆشنبیریا گشتی، بەرنامەیەکێ چڕ و بەرفرەه و بەردەوام هەبیت.

٧- پابەندبوونا ڕێکخستنان ب ئەنجامدانا کۆمبوونێن پەیرەوی ژ ئەرکێن مەکتەبێ یە و دڤێت ب جدی و ب گرنگ وەرگریت، بۆ هندێ کو ئورگان بایەخەکێ زێدەتر بدەنە ڤی ئەرکێ بەردەوام یێ خوە.

٨- هەبوونا ژێرخانەیەکا بهێزا ڕێکخستنێ ب وێ چەندێ دهێتە ئەنجامدان، کو مەکتەبا ڕێکخستنێ گەلەک جدی بیت د سەرەدەریکرنێ دا دگەل وان داتایان یێن ژ ئورگانان دهێنە پێشکێشکرن، دڤێت گەلەک خەمخۆرا وێ چەندێ بیت کو ڕاست و دروستیەکا تمام د ئاماران دا هەبیت، چونکو ئاڤاکرنا ستراتیژی و دانانا بەڕنامە بۆ پرس و بابەتێن گرنگ و هەستیار د ژیانا سیاسی یا پارتایەتی دا پەیوەندی ب داتایێن دروست و ڕاست و کەتواری ڤە هەیە.

٩- مەکتەبا ڕێکخستنێ پێتڤیە خواندنەکا هوور ل سەر چین و توێژێن سنۆرێ پارێزگەهێ هەبیت و پۆلینکرنەکا توند بۆ هەمیێ هەبیت و ل گۆڕ کەتوار و هەلکەفتێ سروشتیێ پێکهاتان، بەڕنامە و پلان بۆ چەوانیا نێزیکبوون و مفاداربوون و سەرکردایەتیکرنا وان بهێنە داڕشتن، ئانکو خەمەکا کۆمەلناسی یا هوور هەبیت و خویندنەکا دەرووناسی یا سیاسی و کۆمەلایەتی و ئایین و ئاینزایی و بیروهزری هەبیت و کەس ژ دەرڤەی تۆڕا پەیوەندیێن مەکتەبێ و ئورگانێن خوارتر نەبیت، واتە نەخشەیەکا بەرفەره و بەرچاڤرۆن هەبیت ل سەر هەمی پیشە و کار و پسپۆری د هەمی بواران دا، هەتا کو د بەرتیشکا وێ بەرچاڤرۆنیێ و هێلا پەیوەندیان دا ل گۆر سروشت و هەلکەفتا هەر چین و توێژەکێ بهێنە ڕێکخستن و کەس لێ نەهاتبیتە لادان یان فەرامۆشکرن، د دەمێ پێتڤی دا بۆ سەرەدەریکرن دگەل و مفاداربوون ژ وان.

١٠- دەرفەت بهێتە ڕەخساندن بۆ گەشەیا خواستێ رەخنەگرانە و دەربرین و پێشکێشکرنا نەڕین و سەرنج و پێشنیاران د ناڤ ئورگانان دا د دەمێ ئەنجامدانا کۆمبوونێن ئاسایی یێن حزبیێن پەیرەوی دا، کو دێ بیتە ئەگەرێ گەشەکرنا زەهنیەتا ڕاست و دروستا حزبیانە و بهێزکرنا رۆحا هەستکرن ب بەرپرسیارەتیەکا هەڤبەش و پێگەهاندنا کادرەکێ بەرهەڤ بۆ قۆناغان و زەمینە سازبوون بۆ پێگەهشتنا کادرێ سەرکردە د ئورگانان دا، کو بشێن ب وێررەکی ڤە رووبروویێ تەوژمێن دژی پارتی ببن و ئاست و شیان هەبن بۆ ب ڕووبڕووبوونا هەولێن دژی پارتی د ململانێیا سیاسی و کارێ هەلبژارتنێ دا، بێگومان ئەڤ دەرفەت رەخساندنە بۆ کادر دێ وەکەت، کو ئێدی کادر بۆ گەهاندنا ڕاو سەرنج و تێبینیان پەنایێ بۆ تۆڕێن کۆمەلایەتی نەبەت، لێ گوهـ لێبوون و وەرگرتن و ب هەند زانین ل ڕاو سەرنجێن ساخلەم د کارێ ڕۆژانە یێ حزبی دا د چوارچووڤێ پەیرەوێ ناڤخوەیێ حزبی دا دێ بیتە پالنەر و هاندەرەکێ باش بۆ کارێ ڕێکخستن و ڕێکخراوەیی.

١١- کارێ پەروەردەیی و ڕاهێنان و فێرکرنێ ئێک ژ کارێن پێتڤیێن ئورگانان، کو ل سەر مەکتەبا رێکخستنێ یە کو شیان هێزا خۆ د هەردوو بیاڤێن مادی و مەعنەوی دا چڕ بکەت و هەول بدەت ب شێوازەکێ سەردەمیانە و ل گۆڕ گەشەیا زانست و زانیاریێن و تەکنۆلۆژیایا سەردەم ڕاهێنان ب ڕێکخستنان بکەت و ستاف و کادرێن ئۆرگانان ب ئەدەبیات و ڕۆشەنبیریا حزبی و سیاسی پەروەردە بکەت، بۆ ڤێ ئارمانجێ پێدڤیە هەوڵێن خوە ژبۆ گرێدانا کۆڕ و کۆمبوون و سمینار و خۆلەیێن کورت و درێژخایەن ب هەماهەنگی دگەل پشکا دیراساتا و پێگەهاندنێ و پشکا ڕێکخستنا م.س چڕبکەت.

١٢- پێدڤیە مەکتەبا ڕێکخستنێ سروشتێ پەیوەندیێن ئۆرگانێن حزبی ل گەل دام و دەزگەهێن میری، ل وان جهێن حوکمڕانیا پارتی ڕۆلگێری لێ هەیە رێکبێخیت و ب ئاراستەیێ هەماهەنگی و هەڤکاری، بۆ سەرئێخستنا کادرێن خوە یێن میری و پڕۆژەیان ئاراستەبکەت، نە بۆ دەسوەردانا میزاجی و کەسی و بەرژەوەندیا تایبەت.

١٣- ئەو پشکا کادرێن حزبی، یێن کو پلە و پایە و پۆستێن جودا جودا هەنە و د ناڤ دامودەزگەهێن حکۆمەتێ دا کاردکەن، وەسا تێبگەهینن، کو ئەو د ناڤ وان دامودەزگەهان دا واجیهەیا حزبێ نە، هەمی کار و کریار ڕەفتارێن وان، دێ ڕەنگڤەدان ل سەر حزبێ هەبیت. لەوما پێدڤیە وێ چەندێ بزانن، کو ئەو هەردەم هەلگرێن ڕەفتار و کریارێن ئەرێنی بن، کو ڕەنگڤەدانا ئەرێنی د ناڤ جەماوەری دا هەبیت.