ژیاننامهیا سهرۆك مهسعود بارزانی
_
ژیاننامهیا سهرۆك مهسعود بارزانی
سهرۆك مهسعود مستهفا بارزانی، ژ بنهمالهیا بارزانه، كو بنهمالهكا ئایینی و نیشتیمانی یا باشوورێ كوردستانێیه و ئەڤ بنهمالهیە زێدهترە ژ سهدهكیی د مهیدانا بزاڤا ڕزگاریا كوردستانێدا خهباتێ دكهت.
تەکیا بارزان کو سەر ب تهریقهتا نهقشبهندییهیه، ناڤهندهكا هزریێ نیشتیمانی و ڕۆحی و جڤاكی بوویه.
خهباتا بارزان ب ڕێبهریا شێخ عهبدولسهلامێ بارزانی یێ ئێكێ و شێخ محهمهدێ بارزانی و شێخ عهبدولسهلامێ بارزانی یێ دووێ و تا شێخ ئهحمهدێ بارزانی كاریگهرییهكا مهزن ل سهر بزاڤا ڕزگاریخوازیا ههمی كوردستانێ ههبوویه.
شۆڕشا بارزان ب ڕێبهریا مهلا مستهفا بارزانیێ نهمر دچیتە قۆناغهكا بهرفرههتر و پێشكهفتیتر دا و حزب و دامودهزگههێن سهربازی و ڕێكخراوهیی ب شێوهیهكێ كاریگهرتر دکەڤنە دخزمهتا بزاڤا ڕزگاریخوازیا نیشتیمانی دا.
- سهرۆك بارزانی ل ڕێكهفتی 16/8/1946ێ ل باژێرێ مههابادێ، پایتهختێ كۆمارا دیموكراتییا كوردستانێ ژ دایكبوویه، و د هەمان ڕۆژدا کۆنگرەیێ دامەزراندنا پارتی دیموکراتی کوردستان دهێنە گرێدان و ژهنهرال مستهفا بارزانیێ نهمر وهكو سهرۆكێ پارتی تێدا دهاتیتە ههلبژارتن.
- سەرۆك مەسعود بارزانی پشتی شکەستنا كۆمارا دیموكراتییا كوردستانێ، ل سالا 1947ێ دگهل مالباتا خوە و ههمی باشوورییێن ل كۆمارێ ئاکنجی، دهێنە نەچارکرن کو ڤەدگەڕنەڤە باشوورێ كوردستانێ، بارزانیێ نهمر ژی دگهل پتر ژ 500 ههڤالێن خوە، بهر ب ئێهكیهتیا سۆڤێت ڤه دچن و ل وێرێ دمینن ههتا ژناڤچوونا ڕژێما پاشایەتی و دامهزراندنا كۆمارا عیراقێ ل سالا 1958ێ، هینگێ دهلیڤهیا زڤرینێ بۆ چێدبیت. د ههمان دهمدا شێخ ئهحمهدێ بارزانی ژی ژ زیندانێ دهێته ئازادكرن.
سەرۆك مەسعود بارزانی دگەل دهستپێكرنا هێرشا سوپایێ عیراقێ بۆ سهر باشوورێ كوردستانێ ل ڕێكهفتی 11/9/1961ێ، ب نهچاری خواندنا خوە دهێلیت و ل ڕێكهفتی 20ێ گولانا 1962ێ پهیوهندیێ ب ڕێزێن هێزا پێشمهرگهی دكهت.
- ل سالا 1967ێ دبیتە ئێك ژ دامهزرێنهران و سهرپهرشتییارێ “دهزگههێ پاراستنێ” ل شۆڕەشا ئهیلوولێ دکەت.
- ل سالا 1970ێ دبیتە ئهندامێ شاندێ دانوستانكارێ شۆڕەشا ئهیلوولێ دگەل حكومهتا عیراقێ.
- ل سالا 1970ێ ژ لایێ نوونهرێن كۆنگرهیا ههشتێ یا پارتی دیموكراتی كوردستان ڤه وهكو ئهندامێ كۆمیتهیا ناڤهندی دهێتە ههلبژارتن و پاشێ ژی وهكو ئهندامێ یهدهکێ مهكتهبا سیاسی دهێتە هەلبژارتن.
- دوو مههان پشتی نسكۆیا شۆڕشا ئەیلۆلێ، ب ڕاوێژ دگهل بارزانیێ نەمر و ب هاریکاریا خودێ لێ خۆشبوو کاك ئیدریس بارزانیێ جانهمهرگ دگهل كومهكا سهركرده، فهرمانده و كادرێن پێشكهفتیێن پارتی کۆمدبیت و بناغەیێ “سهركردایهتیا كاتی” یا پارتی دیموكراتی كوردستان دادمەزرینیت.
د ناڤبهرا سالێن 1976 ـ 1979ێدا، ل ئهمریكا د خزمهتا سهرۆك مستهفا بارزانیێ باب و رێبهردا دبیت، كو ب مهرهما چارهسهریا نهخوهشیێ ل وهلاتێن ئێكگرتیێن ئهمریكا بوو.
- ل سهرێ سالا 1979ێ ب مهرهما ههلسهنگاندن و ڕێكخستنا كاروبارێن حزبی، ههروهسا بۆ ئهنجامدانا دیدارەکێ دگهل نڤێسینگەها ئیمام خومهینی ل پاریس ب مهرهما ههماههنگی و كارێ ههڤبهش دژی ڕژێما شاێ ئیرانێ، سهردانا ڤییهننا دكهت. د وی دهمی دا ل ڤییهننایا پایتهختێ نهمسا، ژ لایێ دهستهكەکا بكوژێن دهزگههێ ههواڵگرییا عیراقێ ڤه ههولا تیرۆركرنا وی دهێتە دان و دوو ژ یاوهرێن وی بریندار دبن.
- پشتی سهركهفتنا شۆڕەشا گهلێن ئیرانێ و ژناڤچوونا ڕژێما محهمهد رهزا شاهێ پههلهوی ل سالا 1979ێ، سهرۆك بارزانی دزڤرییهڤه باژێرێ تەهرانێ و ل وێرێ خەبەرێ كۆچکرنا بارزانیێ نەمر دگههیتە وی. سەرۆك مەسعود بارزانی دگهل کاك ئیدریس بارزانی ئامادهسازییێ بۆ ئینانا تهرمێ بارزانیێ نەمر بۆ ڕۆژههلاتێ كوردستانێ دكهن و ل شارۆچكا شنۆ دڕێورهسمەکا هەژی دا دهێتە ڤەشارتن.
- ڕێزدار سەرۆك مهسعود بارزانی ل كۆنگرێ نههێ یێ پارتی دیموكراتی كوردستان، ل سالا 1979ێ، ژ لایێ نوونهرێن كۆنگرێ ڤه وهكو سهرۆكێ پارتی دهێته ههلبژارتن و دبیته دووهمین سهرۆك د مێژوویا پارتی دیموكراتی كوردستانێدا.
- سالا 1983ێ، د پرۆسهیا ئهنفالا بارزانییان دا، 37 كهس ژ ئهندامێن بنهمالهیا وی دگهل 8000 كهسێن دهڤهرێ و عهشیرهتا وی، ژ لایێ ڕژێما سهدام حسێنی ڤه ل بیابانێن ناڤهراست و ژێریا عیراقێ دهێنه ژناڤبرن و د گۆرێن بكۆم دا دهێنه بێسەروشوونكرن.
- د ههشتییێن سهدهیا بووری دا، د چوارچوڤێ ڕێكخستن و بهردهوامیدان ب خهبات و تێكۆشانا ناڤخوەیی، سهرۆك بارزانی چهندین جاران دگهل پێشمهرگه سهردانا دهڤهرێن جودا جودا یێن باشوورێ كوردستانێ دکەت.
- سالا 1986ێ ئێكهمین بهرههمێ خۆ د بوارێ خهباتا بارزانی و مێژوویا پارتیدا، ل ژێر ناڤونیشانێ (بارزانی و بزاڤا ڕزگاریخوازییا كورد) د سێ بهرگاندا و ب زمانێ عهرهبی چاپ دكهت، كو ههتا نوكه چهندین جار پێداچوون بۆ هاتینە ئەنجامدان و بۆ سهر زمانێن كوردی ب ههردوو زاراڤایێن كرمانجییا ژووری و كرمانجییا ناڤهندی، توركی و فارسی و ئینگلیزی هاتییه وهرگێڕان.
- ل 31/1/1987ێ ڕێزدار ئیدریس بارزانی برا، ههڤال و ههڤچەپەرێ بهردهوامێ سهرۆكی د وێ خهباتا سهختدا ل دهڤهرا سلیڤانهیا سهر ب باژێرێ ئورمیێ ل ڕۆژههلاتێ كوردستانێ وەغەرا دووماهیێ دكهت.
- سالا 1988ێ فهرماندهییا گشتییا “داستانا خواكوڕكێ” دکەت
- ل سالێن 1980 ههتا 1987ێ ڕۆلێ ههر ئێك ژ سەرۆك مهسعود بارزانی و کاك ئیدریس بارزانیێ برایێ وی، د سهركردایهتیكرنا شۆڕەشا گولانێ و دامهزراندنا چهندین بهرێن سیاسی د ناڤبهرا لایهنێن بهرههلستكارێن عیراقێ دا گهلهك بهرچاڤ بوو، كو دیارترین ئەنجام، پێکئینانا بهرێ كوردستانی بوو.
- بهرێ كوردستانی ل ڕۆژا 2ێ گولانا سالا 1988ێ هاته ڕاگههاندن و ژ (8) پارتیێن باشوورێ كوردستانێ پێكدهات:
- پارتی دیموكراتی كوردستان، یهكێتی نیشتیمانی كوردستان، حسك، پاسۆك، پارتی گهل، حزبا زهحمهتكێشێن كوردستانێ، حزبا شیوعی یا كوردستانێ ـ عیراق، بزاڤا دیموكراتییا ئاشووری. مهرهم ژ پێکئینانا بهرەیێ كوردستانی كار و خهباتا هەڤپشكبوو بۆ بهرهنگاربوونا ڕژێما بهعس ل عیراقێ. ڕژێما بەعس كو د وی سهردهمی دا ب كریارێن خوە یێن دژی مرۆڤایهتیێ بهرانبەر گهلێ كوردستانێ و شۆڕەشا وی، گههاندبوونه گۆپیتکا دڕندەیێ.
- شههید ئیدریس بارزانی وهكو ئهندازیارێ پێکئینانا بهرەیێ كوردستانی دهێته ههژمارتن و سهرۆك مهسعود بارزانی ڕۆلهكێ گرنگ و ئێكلاكهر د دامهزراندن و ب ڕێڤهبرنا وی بهرەی دا دبینیت، ب تایبهتی ژی د دهمێ سهرپهرشتیكرنا ڕاپهرینا بهارا 1991ێ یا گهلێ كوردستانێ دا.
- سالا 1989ێ د كۆنگرێ دههێ یێ پارتی دیموكراتی كوردستانێدا، ژ لایێ نوونهرێن كۆنگرێ ڤه بۆ جارا دووێ ب تێكڕایی دهنگان وهكو سهرۆكێ پارتی دهێتەڤە ههلبژارتن.
- ل ڕاپهرینا سالا 1991ێ، ڕێبهریا مهیدانیا بهرێ كوردستانی دکەت و پلانا دهرئێخستنا هێزێن عیراقێ ژ باشوورێ كوردستانێ ددانیت.
- ل 7ێ نیسانا 1991ێ ل دهربهندا كۆڕێ سهرپهرشتییا هێزێن پێشمهرگهیێ كوردستانێ دکەت، كو تێدا پێشمهرگه داستانهكا مهزن و مێژوویی تۆماردکەن و هێرشا هێزێن بهعس تێكدشکێنن، داستانا كۆڕێ وهرچهرخانهكا مێژوویی بوو د خهباتا بهرخوهدان و ڕزگاریخوایا گهلێ كوردستانێدا.
- ل مهها گولانا سالا 1991ێ، پشتی كۆچا ملیۆنی و ب مهرهما ئەنجامدانا دانوستان بۆ بدهستڤهئینانا مافێن گەلێ کوردستانێ ، سهرۆكاتیا شاندێ بهرێ كوردستانی بۆ باژێرێ بهغدایێ دکەت ، دگهل سهرێن ڕژێما عیراقێ دانوستاندن دکەت، لێ پشتی چهندین خولێن دانوستاندنێ، چ ئەنجام نابن.
- ل نهورۆزا سالا 1991ێ ل شارۆچكا كۆیێ، داخوازا ههلبژارتنا ئهنجومهنێ نیشتیمانیێ كوردستانێ و دامهزراندنا حكومهتا كوردستانێ دکەت.
- ل ئێكهمین ههلبژارتنا كوردستانێ ل سالا 1992ێ، خوە بۆ ڕێبهریا گەلێ کوردستانێ بەربژێردکەت و دهنگێ ئێكێ بدهستڤهئینیت، لێ كێشهیێن ناڤخۆیی و بەرچاڤکرنا دۆخا ناڤخۆیی دبنە ڕێگر د ئێكلاكیرنا ئهنجامێن ڤی ههلبژارتنێ دا.
- ل ڕێكهفتی 19/6/1991ێ، ژ لایێ ڕێكخراوا چاڤدێریا مافێ مرۆڤی ڤه خهلاتێ ئاشتیێ یێ گهلێ كورد پێ دهێتە بهخشین، پاشی ژ لایێ ڕێزدارێ ڤه وی خهلاتی پێشكێشی خانم دانیال میتێران دکەت.
- سالا 1992ێ دبیتە ئهندامێ سهرۆكایهتییا كۆنگرهیا نیشتیمانییا عیراقێ. INC
- ل شوباتا 1992ێ ل لهندهنێ ژ لایێ جۆن مهیجهر سهرۆك وهزیرێن بریتانیایێ ڤه دهێتە پێشوازیکرن.
- ل سالا 1993ێ، د كۆنگرێ یازدێ یێ پارتی دا، كو ب بهشدارییا (2167) نوونهران ل باژێرێ ههولێرێ هاتە گرێدان، وهكو سهرۆكێ پارتی دهێەڤە ههلبژارتن.
- پشتی ههلگیرساندنا شهڕێ ناڤخوە ل باشوورێ كوردستانێ، ههموو ههولێن خوە دئێخیتە كار بۆ كو ڕێ ل بهر وی شهرێ مالوێرانكهر بگریت.
- ل ڕێكهفتی 17/9/1998ێ ب ئامادهبوونا ڕێزدار خانم مادلین ئۆلبرایت، وهزیرا دهرڤهیا وهلاتێن ئێكگرتیێن ئهمریكا، دگهل ڕێزدار جهلال تالهبانی ڕێكهفتننامهیا ئاشتییا واشنتۆنێ ئیمزادکەت.
- ل ڕێكهفتی 15/10/1998ێ ل بارهگایێ پارتییا سۆسیالیستییا فهڕهنسا ژ لایێ رێزدار فڕانسوا ئۆلاند، سكرتێرێ گشتیێ پارتیا سۆسیالیستیا فهڕهنسا ڤه پێشوازی لێ هاته كرن.
- ل ڕێكهفتی 20/10/1998ێ ژی ژ لایێ سهرۆكێ پهرلهمان و وهزیرێ دهرڤه یێ بهلژیكایێ ڤه پێشوازی لێ هاته كرن.
- ل ڕێكهفتی 6ـ14/10/1999ێ د كۆنگرێ دوازدێ یێ پارتی دیموكراتی كوردستانێدا، كو ب پشکداریا (1473) نوونهرێن ل ههولێرێ هاته ب ڕێڤهبرن، ژ لایێ ئهندامێن كۆنگرێ ڤه بۆ جارا چوارێ ب تێكڕای دهنگان وهكو سهرۆكێ پارتی دهێتەڤە ههلبژارتن.
ژ ڤێ قۆناغێ وێڤه ئهرك و دیپلۆماسییهتا سهركردایهتیا سیاسییا كورد پێنگاڤێن مهزن دهاڤێژیت و بهرپرسیاریەتی و دیدار و چاڤپێكهفتنێن سهرۆك مهسعود بارزانی ل ئاستێ ناڤخوە و نیڤدهولهتی دا گهشهكرنهكا بهرچاڤ ب خوەڤه دبینینن، كو ئهڤه چهند پشکەك ژ وان چالاكی و ئهرك و دیدارانه:
- هەشت جاران دگهل سهرۆكێ ئهمریكا كۆمبوویه. 4 جاران دگهل جۆرج بوش كو دوو جاران ل كۆشكێ سپی بوویه 25/10/2005 و 14/12/2008، ههروهسا 27/11/2003 ل بهغدا و 3/9/2007 ل بنكههێ سهربازیێ عهین ئهلاسهد ل سنوورێ ئۆردۆنێ. ههروهسا 4 جاران دگهل باراك ئۆباما كۆمبوویه كو 3 جاران ل كۆشكێ سپی بوویه 26/01/2010 و 04/04/2012 و 5/5/2015، ههروهسا 07/04/2009 ل بهغدا.
- پێنج جاران دیدار دگهل سهرۆك كۆمارێ فهڕهنسا پێکئینایە كو دوو جاران ژ وان ل ههولێرێ بووینه. ل مهها ئادارێ یا 1992ێ ل پاریس چاڤێ وی ب فڕانسوا میتران سهرۆك كۆمارێ فهڕهنسا كهفتییه.
- ل 12/9/2014ێ ل باژێرێ ههولێرێ پێشوازی ل ڕێزدار فڕانسوا هۆلاند، سهرۆك كۆمارێ فهڕهنسا كرییه.
- ل 2/1/2017ێ ل فڕۆكهخانهیا نێڤدهولهتی یا ههولێرێ، بۆ جارا دووێ پێشوازی ل ڕێزدار فڕانسوا هۆلاند سهرۆك كۆمارێ فهڕهنسا كرییه.
- ل 21/2/2016ێ ل كۆشكێ ئهلیزێ، ژ لایێ ڕێزدار فڕانسوا هۆلاند سهرۆك كۆمارێ فهڕهنسا ڤه پێشوازی لێ هاتییه كرن.
- ل 10/2/2015ێ ل كۆشكێ ئهلیزێ، ژ لایێ ڕێزدار فڕانسوا هۆلاند سهرۆك كۆمارێ فهڕهنسا ڤه پێشوازی لێ هاتییه كرن.
- چهندین جار دگهل جێگرێن سهرۆكێ ئهمریكا كۆمبوویه. دگهل ئالگۆر جێگرێ بیل كلینتۆن، دیك چنی جێگرێ جۆرج بوش و جۆ بایدن جێگرێ باراك ئۆباما.
- سێ جاران ل ڤاتیكانێ پێشوازی لێ هاتییه كرن.
- ل 2005/11/14 و 28/2/2009ێ ژ لایێ قهداسهتا پاپا بهنهدیكتێ شازدهههم، پاپایێ ڤاتیكانێ و ل 30/5/2014ێ ژ لایێ قهداسهتا پاپا فڕانسیسێ ئێكێ ڤه پێشوازی لێ هاتییه كرن و دیدار و گۆتۆبێژێن درێژ ل ناڤبهرا وان دا ههبووینه ب تایبهتی ژیان و دهرباسبوونا مهسیحییان كو ژ ئهگهرێ شەڕێ داعشێ پەنابەری كوردستانێ ببوون.
- ل سهر ئاستێ دیپلۆماسی ژی چهندین شاندێن بالا ب نوونهراتیا پاپایێ ڤاتیكانێ سهردانا سهرۆك بارزانی كرییه.
- سێ جاران ل ههولێرێ پێشوازی ل سكرتێرێ گشتیێ ڕێكخراوا نهتهوهیێن ئێكگرتی كرییه.
- ل 24/7/2014ێ ل ههولێرێ پێشوازی ل ڕێزدار بان كی مۆن سكرتێرێ گشتیێ ڕێکخراوا نهتهوهیێن ئێكگرتی كریه. ل 26/3/2016ێ ل ههولێرێ پێشوازی ل ڕێزدار بان كی مۆن، سكرتێرێ گشتیێ ڕێکخراوا نهتهوهیێن ئێكگرتی كرییه. ل 30/3/2017ێ ل ههولێرێ پێشوازی ل ئهنتۆنیۆ گۆتێرز سكرتێرێ گشتیێ ڕێكخراوا نهتهوهیێن ئێكگرتی كریه.
- ل 31/10/2005ێ ژ لایێ تۆنی بلێر سهرۆك وهزیرێ بریتانیایێ ڤه پێشوازی لێ هاته كرن.
- ل 13/11/2005ێ ژ لایێ سێرجیۆ برلسكۆنی سهرۆك وهزیرێ ئیتالیایێ ڤه پێشوازی لێ هاته كرن.
- چهندین دیدار دگهل سهرۆك كۆمار و سهرۆك وهزیرێن توركیایێ ههبوویه. ژ وان پێنج جاران دگهل سهرۆك كۆمارێ توركیایێ دیدار ئەنجامداینە.
- ل شوباتا 1992ێ ل لایێ تورگوت ئۆزال سهرۆك كۆمارێ توركیا ڤە ل ئهنقهرێ پێشوازی لێ هاته كرن و ئێكهم جار بوو مێهڤانهكێ فهرمی ب جلكێن كوردی پێشوازی لێ بهێته كرن.
- ل 14/7/2014ێ ل كۆشكاكۆماریا توركیا، ژ لایێ عهبدولا گول سهرۆك كۆمارێ وترکیا پێشوازی لێ هاته كرن.
- ل 9/12/2015ێ رهجهب تهیب ئهردۆگان سهرۆك كۆمارێ توركیا ل كۆشكێ سهرۆكایهتیێ پێشوازی ل سهرۆك بارزانی كر. ل 23/8/2016ێ ل كۆشكێ كۆماریێ توركیا، ژ لایێ سهرۆك كۆمارێ توركیا، رهجهب تهیپ ئهردۆغانی ڤه پێشوازی لێ هاته كرن.
- ل 26/2/2017ێ، ب سهردانهكێ فهرمی گههشته توركیا، كو بۆ ئێكهم جار ئالایێ كوردستانێ ل فڕۆكهخانهیا ئستانبوولێ بۆ پێشوازییا ل سهرۆك بارزانی هاتییه ههلدان د وی سهردانی دا دگهل رهجهب تهیپ ئهردۆغان ل ئستانبوولێ كۆمبوو.
- دههـ جاران دیدار دگهل سهرۆك وهزیرێ توركیایێ ههبوویه. شوباتا 1992ێ ژ لایێ سولهیمان دهمیرل سهرۆك وهزیرێ توركیایێ بۆ ئێكهمین جار ب جلێن كوردی پێشوازی لێ هاته كرن. ل 6/10/2000 و 8/5/2001ێ ل كۆشكا سهرۆك وهزیرێ توركیا، ژ لایێ بولهنت ئهجهوید سهرۆك وهزیرێ توركیا ڤه پێشوازی لێ هاتییه كرن.
- ل 2011/3/29ێ ل فڕۆكهخانهیا ههولێرێ پێشوازی ل رهجهب تهیپ ئهردۆغان سهرۆك وهزیرێ توركیا كر.
- ل 16/11/2013ێ سهرۆك بارزانی و رهجهب تهیپ ئهردۆغان سهرۆك وهزیرێ توركیا ل ئامهدێ بهشدارییا مهراسیمهكا جهماوهرییا بهرفرههـ كرن كو ب ئامادهبوونا سهدان هزار كهسان ژ وهلاتییێن ئامهدێ هاته ب ڕێڤهبرن و تێدا ئالایێ كوردستانێ دهاته هەلدان.
- ل 14/7/2014ێ ل ئەنقەرە ژ لایێ سهرۆك وهزیرێ توركیا، رهجهب تهیپ ئهردۆغان سهرۆك وهزیر ڤه پێشوازی لێ هاته كرن.
- ل 21/11/2014ێ، ل ههولێرێ پێشوازی ل دكتۆر ئهحمهد داوودئۆغلو، سهرۆك وهزیرێ توركیا كر.
- ل 9/12/2015ێ ئهحمهد داودئۆغلو سهرۆك وهزیرێ توركیا ل كۆشكا سهرۆكایهتییا وهزیرێن توركیا پێشوازی ل سهرۆك بارزانی كر.
- ل 2017/1/8ێ ل ههولێرێ، پێشوازی ل بینالی یڵدرم سهرۆك وهزیرێ توركیا و شاندهكێ یاوهرێ وی كر كو ژ ژمارهیەك وهزیر و بهرپرسێن بالایێن كۆمارا توركیا پێكهاتبوو.
- ل 27/2/2017ێ ل باژێرێ ئهنقهرێ، ژ لایێ بینالی یڵدرم سهرۆك وهزیرێ توركیا ڤە، ب دانانا ئالایێ كوردستانێ، پێشوازی ل سهرۆك بارزانی هاته كرن.
- سهرۆك بارزانی چهندین دیدار دگهل ڕێبهرێ كۆمارا ئیسلامییا ئیرانێ و سهرۆك كۆمار و بهرپرسێن دی یێن كۆمارا ئیسلامییا ئیرانێ ئەنجامددەت.
- ژ وان ل مهها گولانا 1979ێ دگهل كاك ئیدریس بارزانی ل باژێرێ قومێ ل ئیرانێ چاڤێ وی ب ئایهتوللا خومهینی ڕێبهرێ شۆڕشا ئیسلامییا ئیرانێ دكهفیت.
- ل 2011/10/31ێ ل تەهرانێ، ئایهتوللا عهلی خامهنهیی ڕێبهرێ بلندێ شۆڕشا ئیسلامییا ئیرانێ، پێشوازی ل سهرۆك بارزانی كر. پێنج جاران ژ لایێ سهرۆك كۆمارێ ئیرانێ ڤه هاتیە پێشوازیکرن. سالا 1995ێ هاشمی رهفسهنجانی سهرۆك كۆمارێ ئیرانێ پێشوازی ل سهرۆك بارزانی كر.
- دوو جاران ل كۆشكا كۆماریا ئیرانێ ژ لایێ رێزدار سهید محهمهد خاتهمی، سهرۆك كۆمارێ ئیرانێ ڤه پێشوازی لێ هاتییه كرن: 10/12/2002 و 25/9/2004. دوو جاران ژی ژ لایێ دكتۆر مهحموود ئهحمهدی نهژاد، سهرۆك كۆمارێ ئیرانێ ڤه، پێشوازی لێ هاتییه كرن: ل 2008/10/23 و 2011/10/31، دگهل ئەنجامدانا چهندین دیدارێن دی ژی دگهل بهرپرسێن بالایێن كۆمارا ئیسلامییا ئیرانێ.
- ل 14/10/2003ێ ل كۆشكا كۆماریا مسرێ ژ لایێ حوسنی موبارهك، سهرۆك كۆمار ڤه پێشوازی لێ هاتییه كرن.
- ل ڕۆژا 6/7/2010ێ سهرۆك بارزانی ل كۆشكا كۆماری ژ لایێ حوسنی موبارهك سهرۆك كۆمارێ مسرێ ڤه پێشوازی لێ هاته كرن.
- ل 22/5/2015ێ د پهراوێزێ دانوستاندنێن كۆربهندێ ئابووریێ جیهانیێ دهریایێ مری یێ ئۆردۆنێ سهرۆك بارزانی دگهل عهبدولفهتاح سیسی سهرۆكێ كۆمارا مسرێ كۆمدبیت.
- ل سالێن 1982 ههتا 1996ێ، ل كۆشكا كۆماریا سووریێ چهندین جاران ژ لایێ سهرۆك كۆمار، حافز ئهسهد ڤه پێشوازی لێ هاتییه كرن، ههروهسا ل 20/10/2003 و 18/10/2004ێ ل كۆشكا كۆماریا سووریێ ژ لایێ بهشار ئهسهد سهرۆك كۆمار ڤه پێشوازی لێ هاتییه كرن.
- سهرۆك بارزانی سێ جار هاتهیه بانگهێشتكرن بۆ سعوودیێ. جارا ئێكێ ل گولانا 1993ێ ل لایێ شاه فههد بن عهبدولعهزیز شاهێ عهرهبستانا سعوودیێ ڤه پێشوازی لێ هاته كرن.
- ل 13ێ ئادارا 2007ێ ل لایێ شا عهبدولا شاهێ سعوودیێ پێشوازی لێ هاته كرن و جارا دووێ د چوارچوڤێ سهردانهكێ فهرمی بۆ شانشینا سعوودیێ ل 1/12/2015ێ شاه سهلمان عهبدولعهزیز ل كۆشكا پاشایهتیێ ل باژێرێ ریازێ پێشوازی ل سهرۆك بارزانی كر.
- سهرۆك بارزانی پهیوهندییهكا خورت و دۆستانه دگهل ڕێزدار جهلالهتا شاه عهبدولیێا كوڕێ حوسهین شایێ ئۆردۆنێ ههیه و چهندین جار دیدار و پهیوهندییێن تهلهفۆنی یێن ئەنجامداینە.
- ل 19/3/2007، 5/5/2014، 21/5/2015، 18/5/2017ێ ل كۆشكا حوسێنی ل عهمانا پایتهختێ ئۆردۆنێ جهلالهتی شاه عهبدوللای دووێ شاهێ ئۆردۆنێ پێشوازی ل سهرۆك بارزانی كرییه.
- ل 22/5/2015ێ دگهل شاعهبدولا بهشدارییا پێشانگهها سۆفێكس کرییە.
- ل 21ێ گولانا 2015ێ د ئێكهم ڕۆژا كۆربهندێ ئابووریێ جیهانی دا، كۆمبوونەك د ناڤبهرا سهرۆك بارزانی و جهلالهتا شاه عهبدوللای پاشایێ شانشینا ئۆردۆنێ هاتیە ئەنجامدان.
- ل 12/2/2016ێ د پهراوێزا كۆنفرانسێ ئاسایشا میونشن ل 2016ێ سهرۆك بارزانی و شا عهبدولا كۆمبوون.
- ل 13/10/2000ێ ژ لایێ ڕێزدار هانز فیشهر سهرۆكێ پهرلهمانێ نهمسا ڤه پێشوازی لێ هاتییه كرن.
- ل ڕێكهفتی 3/10/2001ێ ل پیرمام (ههولێر) پێشوازی ل خانم دانیاڵ میتێران، خانما ئێكێ یا فهڕهنسا، كر كو ب “دایكا كوردان” هاتبوو نیاسین.
- ل ڕۆژێن 14ـ 16/12/2002ێ پشکداری دا كۆنگرێ لهندهنێ کر کو بۆ ئۆپۆزسیۆنا عیراقی یا دژی رژێما سهدام حسێنی هاتبوو سازکرن.
- ل ڕێكهفتی 28/4/2003ێ ب مهرهما چهسپاندنا فیدڕالیزمێ بۆ گەلێ كورد، ب سهرپهرشتییا شاندهكی پشکدارتی د كۆنگرێ بهغدایێ كر.
- ل ڕێكهفتی 13/7/2003ێ وهكو ئهندامێ ئهنجومهنێ دهسهلاتدارییا نیشتیمانیێ عیراقێ هاتییه دهستنیشانكرن.
- ل سالێن 1984 ههتا 2008ێ چهندین جار دگهل مهعمهر قهزافی سهرۆكێ لیبیایێ كۆمبوویه.
- دگهل میرێ دهولهتا كوێتێ و میرێ دهولهتا قهتهرێ دیدار ههبووینه كو ل 3/2/2009ێ میرێ دهولهتا كوێتێ ڕێزدار شێخ سهباح ئهحمهد ئهلجابر ئهلسهباح ل كۆشكا بهیان پێشوازی ل سهرۆك بارزانی كرییه و دیدار و گۆتۆبێژێن وان ههبووینه.
- ل 8/2/2009ێ ل تهلارا دیوانا ئهمیری ژ لایێ ڕێزدار شێخ حهمهد بن خهلیفه ئال سانی میرێ دهولهتا قهتهرێ ڤه پێشوازی لێ هاتییه كرن.
- ل ڕۆژێن 26و27/3/2004ێ ل ژێر چاڤدێریا سهرۆك بارزانی، كۆنگرێ ئاشتبوونا نیشتیمانییا عیراقێ ل باژێرێ ههولێرێ دهست ب كارێن خوە كر.
- ل ڕێكهفتی 18/3/2004ێ ل ژێر چاڤدێریا سهرۆك بارزانی، كۆنگرهیا دیالۆگێ كوردی ـ عهرهبی ل باژێرێ ههولێرێ دهست ب كارێن خوە كر.
- ل ڕێكهفتی 1/4/2004ێ وهكو سهرۆكێ ئهنجومهنێ دهسهلاتدارییا عیراقێ ژ لایێ ئهنجومهنی ڤه، هاتییه ههلبژارتن.
- ل ڕێكهفتی 1/12/2004ێ ل شارۆچكێ پیرمامێ دگهل ڕێزدار جهلال تالهبانی، سكرتێرێ گشتیێ یهكێتییا نیشتیمانییا كوردستانێ واژوو ل سهر “ڕێكهفتننامهیا ستراتیژی” بۆ پرسێن نیشتیمانی دکەت.
- ل ڕێكهفتی 12/6/2005ێ ب بریارا ئهنجومهنێ نیشتیمانیێ كوردستانێ و دهنگێ زۆرینهیا پهرلهمانتاران وهكو سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ دهێتە ههلبژارتن.
- ل ڕێكهفتی 25/10/2005ێ ل كۆشكا سپی ل وهلاتێن ئێكگرتیێن ئهمریكا، ژ لایێ ڕێزدار جۆرج بوشێ سهرۆك كۆمارێ ئهمریكایێ ڤه پێشوازی لێ هاتییه كرن. د ڤی دیداری دا سهرۆك بارزانی وهكو ئێكهم جار د مێژوویا دیپلۆماسییا كوردی دا ب جلكێن كوردی ل كۆشكا سپی ئامادهیێ دیداری دبیت.
- ل ڕێكهفتی 14/11/2005ێ ل كۆشكا ڤاتیكانێ ژ لایێ ڕێزدار پاپا بهندیكتێ شازدهههم، پێشهوایێ كاتۆلیكیێن جیهانی، پێشوازی لێ دهیتە كرن.
- ل ڕێكهفتی 15/11/2005ێ ل كۆشكا سهرۆك وهزیرێ ئیتالیایێ، ژ لایێ ڕێزدار سلیڤیۆ بێرلهسكۆنی سهرۆك وهزیرێ ئیتالیایێ و پاشێ ل تهلارا ئهنجومهنێ نیشتیمانیێ ئیتالیا ژ لایێ رێزدار پیهر فێردیناندۆی ڤە سهرۆكێ ئهنجومهنا نیشتیمانیا ئیتالیا پێشوازی لێ دهێتە كرن.
- ل 11/3/2008ێ كۆنگرهیا یهكێتییا پهرلهمانێن عهرهبی ل ههولێرێ دهست ب كارێن خۆ كر و ڕۆژا 15/3/2008ێ سهرۆك بارزانی د دانیشتنا دووماهیێ یا كۆنگرهی دا ووتارهك پێشكێش كر.
- ڕۆژا دوو شهمبی 13/4/2009ێ ل ههولێرێ، سهرۆك بارزانی پێشوازی ل مهحموود عهباس سهرۆكێ دهسهلاتا فهلهستینێ دکەت. ههروهسا ل 22/5/2015ێ د پهراوێزا دیدارێن كۆربهندێ ئابووریێ جیهانیێ دهریایێ مری ل وهلاتێ ئۆردۆنێ، سهرۆك بارزانی، دگهل مهحموود عهباس سهرۆكێ فهلهستینێ كۆمدبیت.
- ل ڕێكهفتی 25/7/2009ێ د ههلبژارتنێن گشتی و ڕاستهوخۆ دا، ب 70% ژ دهنگێ گهل، وهكو سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ دهێتەڤە ههلبژارتن.
- سالا 2010ێ بۆ جارا پێنجهم ل كۆنگرێ سێزدهیێ یێ پارتی دیموكراتی كوردستانێ دا، ب تێكڕای دهنگێن نوونهرێن كۆنگرەی، وهكو سهرۆكێ پارتی دهێتەڤە ههلبژارتن و ژ هەژی گۆتنێیه كو د ڤێ كۆنگرهی دا ل بهردهم ههمی مێهڤانێن بیانی و ناڤخۆیی، ب ئاشكهرایی بهحس ل مافێ بریاردانا چارهنڤیسی بۆ گەلێ كورد دکەت.
- ڕۆژا 1/10/2010ێ پشکداریێ د كۆنگرێ ههڤپهیامانێن دیموكرات دا ل رۆمایێ دکەت و گۆتارەكێ پێشكێش دکەت.
- 22/2/2011 ل مهراسیمهكا تایبهت دا ل “ڕۆما”یا پایتهخت ل وهلاتێ ئیتالیا، Atlantic Award ب سهرۆك بارزانی هاته مهدالیا بهخشین.
- ڕۆژا چوار شهمبی 20/2/2013ێ سهرۆك پۆتین سهرۆكێ ڕوسیا فیدرالی پێشوازی ل سهرۆك بارزانی دکەت.
- ڕۆژا 20/06/2013ێ د پهراوێزا كاروبارێن كۆربهندێ نێڤدهولهتیێ ئابووریێ سان پیترسبۆرگ ل وهلاتێ روسیا، سهرۆك بارزانی و سێرگێ لاڤرۆف وهزیرێ دهرڤه یێ روسیا كۆمدبن.
- ڕۆژا دووشهمبی 22/7/2013ێ ل نڤێسینگەها سهرۆكێ ههرێما كوردستانێ و ب ئامادهبوونا 39 لایهنێن سیاسی یێن ههر چار پارچهیێن كوردستانێ، ل سهر داخواز و ب سهرپهرشتییا سهرۆك مهسعود بارزانی، كۆمبوونهك بۆ بهحسكرنا پێنگاڤێن گرێدانا كۆنگرهیێ نهتهوهیی یێ كورد و دانانا لژنا ئامادهكاری دهێتە ئهنجامدان.
- ل سالا 2013ێ پهرلهمانێ كوردستانێ ب زۆرینهیا دهنگێ پهرلهمانتاران و ڕهزامهندییا زۆربهیا فڕاكسیۆنان، ماوێ سهرۆكایهتییا ههرێمێ بۆ دوو سالان درێژدکەت. ههرچهنده ڕێزدار مهسعود بارزانی ب ڤێ درێژكرنێ رازی نهبوو، لێ ژ بهر ئاشتهواییا نیشتیمانی وی ئهركی وهرگریت.
- سالا 2014ێ د شهڕێ دژی داعشێ دا، فهرماندهییا گشتیێ هێزا پێشمهرگهیێ كوردستانێ دکەت و تا تێكشكاندنا داعش د ئهركێ خۆدا بهردهوامدبیت. سهرۆك بارزانی د ناڤا سالێن شهڕێ داعشێ دا ب شێوهیهكێ بهردهوام سهردانا ههر ههشت میحوهرێن بهرهیێن شهڕی دكەت.
- سهرۆك بارزانی د ماوێ شهڕێ رووبرووبوونا تیرۆریستاندا، وهكو فهرماندهیێ گشتیێ هێزا پێشمهرگهیێ كوردستانێ، ژ بلی ئهركێ ڕێكخستنهڤهیا هێزا پێشمهرگه و دابهشكرنا میحوهران، سهركردایهتییا شهڕێ دژی تیرۆریستان دكەت و ڕاستهوخۆ سهرپهرشتی و فهرماندهییا ههلمهتێن پێشمهرگهی بۆ ئازادكرنا رهبیعه، زوممار، چیایێ زهرتك، بهنداڤا مووسل، چیایێ شنگال و حهوزا عهوێنات و باژێرێ شنگالێ دکەت. پلانا ئازادكرنا زوممار و حهوزا عهوێنات و چیایێ شنگال و باژێرێ شنگالێ، كو سهرۆك بارزانی دارێژهرێ وان بوو ڕاستهوخۆ فهرماندهییا وان دکەت. ژ ڕوویێ دهم و چاوانیا ب جهئانینا وان پلانا ڤه، داستانێن بێ وێنە دهێنە تۆمارکرن.
- ل ڕێكهفتی 20/8/2014ێ پێشوازی ل ڕێزدار ماتییۆ ڕێنز، سهرۆك وهزیرێ ئیتالیا كرییه.
- د ماوێ شهڕێ داعشێ دا، ههولێر ترافیکهكا گران یا دیپلۆماسی ب خۆڤه دبینیت و بهرپرسێن بالایێن ئهمریكا و دهولهتێن ئهورووپا، ب تایبهتی وهزیرێن بهرگری و دهرڤه یێن زۆربهیا وهلاتێن ئهندام د ههڤپهیمانیا دژی داعشێ و بالیۆزێن وان دهولهتان ل عیراقێ، سهردانا كوردستانێ دکەن و دگهل سهرۆك بارزانی كۆمدبن. ژ وان:
- ئهمریكا، بریتانیا، فهڕهنسا، كهنهدا، ئیتالیا، بهلژیكا، نهمسا، چیك، ههنگاریا، سوید، نهرویژ، ژاپۆن، و…
- سالا 2015ێ ئهنجومهنێ نیشتیمانیێ كوردستانێ دۆسهیا سهرۆكایهتییا ههرێما كوردستانێ دئێخیتە بهردهستێ ئهنجومهنێ شوورایێ كوردستانێ بۆ وێ چهندێ کو ب شێوهیهكێ یاسایی چارهسهریێ بۆ بكهت، ئهو ژی پشتی ڤەکۆلینا بارودۆخی و ژ ئهگهرێ نازکیا ڕەوشا وهلاتی و نێزیكبوونا هێزێن داعشێ ژ باژێرێن مهزنێن كوردستانێ، بریارا درێژكرنا ماوێ سهرۆكایهتییا ههرێمێ بۆ دوو سالێن دهێتەدان، و ڕێزداری ژی ژ بهر ههستیاریا دۆخێ و پشتگهرمیا پێشمهرگهی، د ئهركێ خوەدا بهردهوامدبیت.
- ل ڕێكهفتی 11/1/2015ێ پێشوازی ل ڕێزدار پیتەر ماورێر سهرۆكێ كۆمیتهیا نێڤدهولهتییا خاچا سوور دکەت.
- ل ڕێكهفتی 13/2/2015ێ ل كۆشكا كۆماری، ژ لایێ ڕێزدار هانز فیشهر سهرۆك كۆمارێ نهمسا ڤه پێشوازی لێ دهێتەکرن.
- ل ڕێكهفتی 11/5/2015ێ ژ لایێ ههر ئێك ژ ڕێزداران ڤیكتۆر ئۆبان، سهرۆك وهزیرێ ههنگاریا و جانۆس ئادێری سهرۆك كۆمارێ ههنگاریا ڤه پێشوازی لێ دهێتەكرن.
- ل ڕێكهفتی 12/5/2015ێ ل كۆشكا كۆماریا چیك ژ لایێ ڕێزدار میلۆس زێمان، سهرۆك كۆمارێ چیك ڤه پێشوازی لێ دهێتەکرن.
- ڕۆژا 22/5/2015ێ پشکداریێ د كۆربهندێ ئابووریێ جیهانیێ دهریایێ مری ل وهلاتێ ئۆردۆنێ دا دکەت.
- ل ڕێكهفتی 23/12/2015ێ، پێشوازی ل ڕێزدار پێترۆ گراسۆ، سهرۆكێ ئهنجومهنێ پیرانێن ئیتالیا دکەت.
- ل ڕێكهفتی 25/10/2016ێ ل پیرمام پێشوازی ل ڕێزدار ستێڤان لۆفین سهرۆك وهزیرێ سوید دکەت.
- ڕۆژا 11/7/2017ێ سهرۆك بارزانی د چوارچوڤێ سهردانا خوە دا ل پهرلهمانێ ئهورووپا ل بروكسلێ، گۆتارەكێ پێشكێشدکەت.
- ڕۆژا 11/7/2017ێ، خێرت بۆرژوا سهرۆك وهزیرێ ههرێما فلاندهرزێ بهلژیكا، پێشوازی ل سهرۆك بارزانی دکەت.
- چهندین جار پشکداریێ د كۆربهندێ ئابووریێ جیهانی دکەت و د چوارچوڤێ كۆربهندێ ئابووریێ داڤۆس دا، دگهل گەلەك سهركردەیێن سیاسییێن جیهانێ كۆمبدبیت. ژ وان:
- شاه عهبدولا پاشایێ شانشینا ئۆردۆنێ، خانم ئهنگێلا مێركل ڕاوێژكارا ئهلمانیا، ئیلهام عهلیێڤ سهرۆك كۆمارێ ئازهربایجان، جۆ بایدن جێگرێ سهرۆكێ ئهمریكا، مارك رووته سهرۆك وهزیرێ هۆلهندا، خانم كۆلیندا گڕابار كیتارۆڤیچ سهرۆكا كرواتیا، گیئۆرگی ئیڤانۆڤ سهرۆكێ مهكدۆنیا، خاتوو فیدریكا موگیرینی بهرپرسا سیاسهتا دهرڤه یا ئێهكێتییا ئهورووپا، تهممام سهلام سهرۆك وهزیرێ لوبنانێ، حهیدهر عهبادی سهرۆك وهزیرێ عیراقێ. ژبلی دیدارێن وی دگهل وهزیرێن دهرڤه و بهرگرییا دهولهتێن پشکدار د وی كۆربهندی و سهرۆك و سكرتێرێن ڕێكخراوێن نێڤدهولهتی و بهرپرسێن دی یێن پشکداری كۆربهندی.
- ڕێزدار مهسعود بارزانی، ب ڕژدبوون و پێداگرییهكا رێبهریانه ل سهر بریاردانا گهلێ كورد ل مافێ چارهنڤیسێ خوە، ل ڕێكهفتی 25/9/2017ێ، ڕیفراندۆم بۆ سهربهخوهییا باشوورێ كوردستانێ پێکئینا، د ئهنجامدا 93% ژ دهنگدهرێن كوردستانێ، ب “بهلێ” دهنگ بۆ سهربهخوهییا كوردستانێ دا،
- ژ ئهنجامێ خیانهتا تاقمهكی و ڕادهستكرنا كهركووك ـ گهرمهسێر، ل ڕێكهفتی 16/10/2017ێ و بۆ ڕێگریكرن ل بجهئینانا خهونا نهیاران، ل ڕێكهفتی 20ێ ئۆكتۆبهرێ 2017ێ، وهكو فهرماندهیێ گشتیێ هێزا پێشمهرگهیێ كوردستانێ ل بهرهیێن پردێ ـ مهخموور ـ تهلسقۆف ـ سحێلا، ل بهرامبهر میلیشیایێن حهشدێ شهعبی، سوپایێ عیراقێ، ڕاوەستیا پێشرهوییا وێ هێزا پڕ چهك ڕادوەستینیت و بهغدا نهچاری ملدانێ بۆ دانوستاندنێ دکەت.
- ل ڕێكهفتی 29/10/2017ێ، پهرلهمانێ كوردستانێ ب زۆرینهیا دهنگ بڕیارا درێژكرنا ماوێ دهسهلاتدارییا ههردوو دهسهلاتێن ڕاپهراندن و یاسادانانێ دددەت، لێ سهرۆك بارزانی ب وێ ڕازی نابیت و دهسهلاتا خوە دئێخیتە بهردهم پهرلهمانێ دا ب سهر ههردوو دهسهلاتێن ڕاپهراندن و یاسادانانێ بهێنه دابهشكرن و ڕاگههاند كو خوە ب پێشمهرگه دزانیت و وهكو پێشمهرگه دێ د خهباتێدا بهردهوام بیت.
- سهرۆك مهسعود بارزانی سالا (1965ێ) ههڤژینی پێكئینایه و خودانێ ههشت زاڕۆكایه.
- سهرۆك بارزانی شارهزا یێ زمانێن كوردی ب ههردو زاراڤایێن كرمانجییا ژووری و ناڤهندی، عهرهبی، فارسی و ئینگلیزییه.
- حهز ل خواندنا پهرتووكێن مێژوویی، ڕامیاری و سهربازی دكهت. ئێكه ژ ئارهزوومهندێن هەلبەستێن عرفانی یێن هۆزانڤانێ كورد مهلایێ جزیری و ئهحمهدێ خانی و وهفایی.
- سهرۆك بارزانی وهرزشێ دكهت و حهز ژ تەپا پێ و مهلەڤانیا و پیاچوونێ دکەت.
- باوهری ب چهسپاندنا مافێن ئافرهتێ وهكو ئهندامهكێ كارایێ جڤاكی، پێكڤه ژیانا نهتهوه، ئایین، ئاینزا و ڕێبازان ل كوردستانێ ههیه و وان مافان ب بناغهیێ نیشتیمانیێ وهلاتیبوونێ دزانیت.
- سهرۆك بارزانی گهلهك گرنگیێ ب پرسا ژینگههپارێزیێ ددهت و ل سهر ڕێبازا شێخ عهبدولسهلامێ بارزانی و شێخ ئهحمهدێ بارزانی، پاراستنا سروشت و ژینگههێ ب بنهما و ئهركەکێ ئایینی و نیشتیمانی دزانیت. ئهڤ بنهمایه ئیرۆ ل دهڤهرا بارزان ب چڕی هاتینه چهسپاندن و لهوما سروشتێ ڤێ دهڤهرێ بوویه نموونهیهكا ژینگهه و سروشتییا نایاب ل ڕۆژههلاتا ناڤین. كار بۆ بهرفرههكرنا ڤێ نموونهیێ ل ههمی كوردستانێ دهێته كرن.