ئهو خهباتکهرێ کو زیندانێن داگیرکهران ماڵا وی بوو، چیایێن کوردستانێ چهپهرێن وی و بارانا بهارێن کوردستانێ خوینا وی بوو
دەسپێکا ژیانێ و ژدایکبوونێ:
حەیدەر حاجی حەیدەر یێ کو ب هەردوو ناڤێن حەیدەر ئیسفکی و حەیدەر ساعاتی دهێتە نیاسین ل سالا 1932ێ ل گوندێ ئیسفکا، ل دەڤەرا قەدەشێ یا سهر ب ئامێدیێ ڤه هاتیە سەر دنیایێ. هێشتا ئەو زاڕۆکەکێ بچووك بوو دەما سیبەرا بابێ وی ل سەر وی ئاڤابووی و سێویبوون تام کر.
ژیانا مام حەیدەری ل گوندێ ئیسفکا گەلەکا ب زەحمەت بوو، نەخاسمە پشتی وەغەرا بابێ وی، بارێ ژیانێ دکەڤیتە سەر ملێن وی و هێشتا زارۆک دکهڤیته ناڤ کارێن گران یێن گوندی ژ بۆ خودانکرنا مالباتێ.
مام حەیدەر، بتنێ برایەك ب ناڤێ عەمەر ههبوو، کو د ناڤ شۆڕشێ دا ب عەمەرێ پیر دهاتە نیاسین، هەروەسا دگەل دوو خویشكان.
بیرەوەریێن جەنگا جیهانیا دوویێ:
مام حەیدەر د ڤێ دیدارێ دا دبێژیت: ئەز زاڕۆک بووم، لێ باش ل بیرا منە دەمێ جەنگا جیهانیا دوویێ بەرەڤ دوماهیێ ڤه دچوو. فڕۆکەیێن ئەلمانی، کو دگۆتنێ “تەیارێن هێتلەری” د هاتنە سەر ئەسمانێ چیایێ مەتینا و دگەریان. خەلکێ دەڤەرێ هەمی د ترسیان و کەسێ نە دزانی دێ چ چێبیت. ئەڤە یەکەم دیمەنێن جەنگی بوون د چاڤێن من دا.
پەروەردە و فێربوون:
حەز و ڤیانا مام حەیدەر بۆ خاندن و فێربوونێ وی پال ددەت کو ئەو ل مۆسل پارا بددەتە زانایەکێ ئاینی دا وی فێری خاندنا قورئانێ بکەت. ئێدی ئەو ب وی ئاوایی ل نک فەقی و مەلایان ل حوجرەیێن مزگەفتا دەست ب خاندنا قورئانێ دکەت. پشتی کو ئەو لەشکەریێ ب دوماهی دئینیت، ژ بۆ زانینا ئاستێ وی یێ خاندن و نڤێسینێ تێستەك ب وی دهێتەکرن و ل پۆلا دووێ یا خاندنگهها سەرەتایی دهێتە وەرگرتن، لێ مخابن مام حەیدەر ژبەر بارێ گران یا ژیانێ نەشێت بەردەوامیێ ب خاندنا خۆ بدەت، لێ ئەو ب هەولێن خوە یێن کەسۆکی ژ خاندن و فێربوونێ ناهێتە ڤەقەتیان و ب شیانێن خوە یێن هەیی، ب باشی فێری خاندن و نڤێسینێ دبیت ب زمانێن عەرەبی و کوردی. ئەڤ فێربوونە بۆ وی بوو ئەگەر کو پتر ژیانێ بگەهیت.
قۆناغا لەشکەریێ:
مام حەیدەر ب حەزا خۆ دچیتە لەشکەریێ و چونکە وی دڤیا خزمەتێ بکەت، ئەو ل دەستپێکێ ل مۆسل دبیتە سەرباز. پاشی بۆ گەلەک جهان دهێتە ڤەگوهاستن وەکو، کەرکووک، هەولێر، دیانا، سەرێ بەردی و سیدەکان. مام حەیدەر گەلەک تشتا د لەشکەریێ دا دبینیت و ئەزموونەکا باش بۆ وی پەیدادبیت. پاشی ئهو ل سالا 1955ێ لەشکەریا خوە ب دوماهی دئینیت.
کارکرن ل مووسل و کارگەها ڕستن و چنینێ:
پشتی مام حەیدەر لەشکەریا خوە ب دوماهی دئینیت ئەو ل مۆسل ل بەر خوارنگەهەکێ کاردکەت، لێ پشتی هینگێ ل کارگەها ڕستن و چنینێ (مەعمەل الغزل والنسیج) دەست ب کاردبیت و سێ سالان ل وێرێ ژی کار دکەت. مام حەیدەر ل وی کارگەهی تێکەلیێ د گەل گەلەک کهسان پهیدا دکەت و هەستێ وی یێ نەتەوەیی و سیاسی پتر ل وێرێ پێدگەهیت.
دەسپێکا خەباتا سیاسی و پەیوەندی ب پارتی ڤە
پشتی سالا 1958ێ و هاتنا عەبدولکەریم قاسم بۆ سەر دەستهەڵاتێ ل بهغدا و زڤڕینا جەنابێ مەلا مستەفا بارزانی ژ پهنابهریێ ل ئێکەتیا سۆڤیەتا بەرێ، مام حەیدەر مینا گەلەك کوردا ب کەیف و شادی، بۆ پێشوازیکرنا بارزانیێ نەمر، کارێ خوە ل کارگەها چنین و ڕستنێ دهێلیت و قەستا بەغدا دکەت.
ئهو دبێژیت: ژبەر نەبوونا جهی، خەلك ژ بۆ پێشوازیا بارزانیێ نەمر ژ مۆسل حەتا بەغدا ل سەر بانێ شەمەندەفرێ سووار دبون و ئهز ژی ئێک ژ ئەوان بووم.
پشتی ڤەگەڕیانا بارزانیێ نەمر، هەژمارەکا هەڤالێن وی یێن سوڤیهتی ل وێ کارگەها مام حەیدەر ئیسفکی لێ کاردکر، دەست بکار دبن، ژ وانا فتاح و عەبدوللا، کو ل هەمان پشکا مام حەیدەری کاردکەن. پشتی دەمەکی، ئەو هەڤالێن بارزانی وێنەیێن مەزن یێن بارزانیێ نەمر ب دیوارێن وێ کارگەهێ ڤە دهەلاویسن.
پشتی کوشتنا ئەحمەد ئاغایێ زێباری ل مۆسل، ژ بهر سهلامهتیا خوه ئەو هەڤالێن بارزانی هەمی دەست ژ کارێ خوە بەرددەن و ڤەدگەڕنە دەڤەرا بارزان.
ئەندامهتیا پارتی
مام حەیدەر ل سالا 1959ێ ب ڕەنگەکێ فەرمی ب ڕێیا تاهرێ هویرێ یێ ئەرەدنی، ل مۆسل دبیتە ئەندامێ پارتی دیموکراتی کوردستان. وی دەمی ژ نوی بارەگایی ڕۆژنامەیا خەبات ل تاخێ فەیسەلیێ هاتبوو ڤەکرن.
مام حەیدەر دگەل تاهرێ هویرێ هاتن و چوونا بارەگایی خەباتێ دکەن و وێرێ چاڤێ وی ب سەیدا سالح یوسفی دکەڤیت، وی دەمی بەرپرسێ لقا ئێكا پارتی بوو ل مۆسل.
مام حەیدەر هەتا ساڵا 1961 ب شێوهیەکێ ئاشکەرا ل مۆسل ل سەر خەباتا خوە یا رێکخستنی بەردەوام دبیت.
پشتی دەستپێکرنا شۆڕەشا ئەیلۆلێ، ئاوایێ خەباتا وی و هەڤالێن وی، دهێته گوهڕین و ئێدی ئهو ب ڕەنگەکێ نهێنی بەردەوامیێ ب خەبات و بزاڤ و چالاکیێن خوە و هاریکاریا شۆڕشێ ددەت و بەرەڤ جیهانەکا تژی مەترسی و نهێنی گاڤا د هاڤێژیت.
گرتن و زیندان
ل ڕۆژا 15/5/1965هەڤالەکێ مام حەیدەر ب ناڤێ عەبدولقادر زاخۆیی، کو هەم بەرپرسێ وان یێ ڕێکخستنا نهێنی بوو و هەم ژی کارگوزار بوو ل کارگەها چنین و ڕستنێ، خیانهتێ ل هەڤالێن خوە دکەت و ناڤێن وان هەمیا ددەتە دەزگەهێن ئاسایشا حکومهتا ئیراقێ.
حکومهتا ئیراقێ ژی مام حەیدەر ئیسفکی، ئیبراهیم عەسکەری تروانشی، مەلا حسێن مارونسی، خەلیل هیدایهت زاخۆیی و هەژمارەکا دی یا مەزن یا هەڤالێن وان دگریت و وان ل سەربازگەها غەزلانی ل مۆسل زینداندکەن.
چلێ هاڤێنێ یە، دنیا ژ گەرمادا یا دکەلیت، هەمی دەرگەهـ و پەنجەر ل سەر وان دگرتینە. شووشتن و ڤەشووشتن و جهێ دەستئاڤێ نینە، بتنێ بەرمیلەکی بۆ وان هەمی زیندانیا دهاڤێنە د هۆلێ ڤە ژ بۆ دهستاڤ و پیساتیێ.
مام حەیدەر د ڤێ دیدارێ دا ڕۆلێ مامۆستا مەلا حسێن ماروونسی گەلەك بلند دنرخینیت و دبێژیت: ئەگەر زانایەکێ ئاینی و کوردپەروەرەکێ خوەڕاگر هەبیت دێ وەکی مامۆستا مەلا حسێن ماروونسی بیت.
ڕەشەکێن حکومهتا ئیراقێ مەلا حسێن ب هاندان و (یاخیبوونا) کوردا گونەهبار دکەن، لێ ئەو د زیندانێ دا بەرخوە ددەت و رووبرووی بەرپرسێن دەولەتێ دبیت و حکومهتا ئیراقێ ب بێدادی و ستەمکاری و زۆرداریێ گونەهبار دکەت و دبێژیتە وان: هەر دەمێ حکومهتێ جوداهی د ماف و ئەرکان دا د ناڤبەرا کورد و عەرەبا دا نەکر، هینگێ چ ئاریشە نامینن و مللەتێ کورد ژی ل هەمبەر حکومهتێ چەکی هەلناگریت.
مام حەیدەر و هەڤالێن خوە گەلەك ب دژواری دکەڤنه بەر لێدان و ئەشکەنجەیا هۆڤانە. ئهو د ڤێ دیدارێ دا دبێژیت: من گەلەک جاران ئێش و ئازارێن زیندانێ دیتینە. جارا ئێکێ ل ساڵا 1965 ل مۆسل هاتمە گرتن و سێ مههـ و بیست ڕۆژان مامە د زیندانێ دا، هەر چەندە عەبدولقادر ل سەر مە دبیتە شاهد و دەستێ خوە دانا سەر قورئانێ، لێ من چ دانپێدان، نە ل سەر خوە و نە ژی ل سەر چ هەڤالێن خوە نەکرن.
عهرهبهکێ دل نهرم
ل دەمێ ڤەکۆلینا مام حەیدەری، فەیسەل کەشمۆلە، کو دادوەرێ گشتیێ سڤیل بوو ل مۆسل، ل شوونا دادوەرێ لەشکەری دچیتە زیندانێ و وان دیمەنێن تراژیدی یێن زینددانیان دبینیت ( دەست، پێ، دفن و سەرێن شکەستی، برینێن شوونا سۆندە و کێڤڵان ل سهر لەشێ زیندانیان، لەشێن لاواز ژ بەر بێ خارن و ڤەخوارنێ، پیساتی. پشتی کەشمۆلە وان دیمەنان ب چاڤێن سەرێ خوە دبینیت، ئهو هەست ب شەرمەزاریێ دکەت و دبێژیت: ئەوا دگەل ڤان زیندانیان هاتیە کرن، کارەکێ دووری مرۆڤایەتیێ یە، ئەگەر ئەڤ سەرەدەریە دگەل من ژی بهێتە کرن، دێ دانپێدانێ ل سەر هەمی کریارێن من کرین و نەکرین کەم، لۆما ئەو بڕیارا دوورئێخستنا هەموو کاربدەستێن زیندانێ یێن سەربازی ددەت و دادوەرەکێ مەدەنی ڕادسپێریت ژ بۆ دادگەهکرنا مام حەیدەر و هەڤالێن وی.
دەمێ دبیتە دۆرا مام حەیدەر کەشمۆلە بخوە ل دادگەهێ ئامادەدبیت و ئەو بخوە ڤەکۆلینێ دگەل وی دکەت. کەشمۆلە ژ مام حەیدەری دپرسیت کا ئەو ڕێکخستیێ پارتیە یان نە؟ مام حەیدەر د بەرسڤا وی دا، دبێژیت: نەخێر من چ پەیوەندی دگەل چ ڕێکخستنێن پارتی نینن. کەشمۆلە دبێژیت: دیدەڤان یێ ل سەر تە هەی و د وان گاڤاڕا گازی عەبدولقادر زاخۆیی دکەت. کەشمۆلە ژ عەبدولقادر دپرسیت، کا مام حەیدەر رێکخستیە دگەل وان.
مام حەیدەر دبێژیت: قورئانەکا ل سەر مێزا کەشمۆلەی بوو، عەبدولقادر ب پێشڤە دچیت و دەستێ خوە ددانیتە سەر قورئانێ و سووند دخۆت کو ئەزێ ڕێکخستیمە و ئابۆنەیان ژی ددەم.
مام حەیدەر دبێژیته دادوهری: ئهڤ کابرایه درهوا دکهت، ئابوونه چنه؟ ئهز بخوه نزانم کا ئهڤه بهحسێ چ دکهت.
کەشمۆلە دیسا دبێژیتە مام حەیدەری: ئێ نوکە تو چ دبێژی؟
دیسا مام حەیدەر دبێژیت: عەبدولقادر درەوادکەت.
ل دوماهیێ دادوەرێ سڤیل دبێژیتە عەبدولقادری: هەڕە حەیدەری قایلکە کو دانپێدانێ بکەت.
عەبدولقادر دمینیتە ب لێڤا مام حەیدەری ڤە و هەمی هەوڵا ددەت کو مام حەیدەر دانپێدانێ بکەت کو ئەو ڕێکخستییە.
عەبدولقادر بۆ جارا سیێ بەرامبەر کەشمۆلەی و دادوەرێ سڤیل دەستێ خوە ل قورئانێ ددەت کو مام حەیدەر دگەل وی و هەڤالێن وان یێن دی ڕێکخستییە، لێ مام حەیدەر دانپێدانێ ناکەن و وی ب مرۆڤەکێ بێبەخت و درەوین بناڤ دکەت.
ل دوماهیێ کەشمۆلە خەبەرا دبێژیتە عەبدولقادری و دبێژیتە مام حەیدەری کوڕێ من دەرکەڤە.
ب ڤی ئاوایی مام حەیدەر بێ گونەهـ ژ دادگههێ قورتال دبیت و بڕيێکا ئەوی دادوهرێ جامێر دهێتە ئازادکرن، لێ هەڤالێن وی یێن دی هەمی دهێنە حوکمکرن و بۆ زیندانا رومادی دهێنە دوورئێخستن.
ئازادیەکا کورت و نازناڤەکێ نوی
مام حەیدەر دهێتە ئازادکرن و وی ب تۆمبێلهکا لهشکهری دگههیننه ماڵا وی.
هێشتا ئهو نەگەهشتبوو بێهنا خوە ل مالا خوە ڤەدەت و ب دیتنا کەس و کارێن خوە شاد ببیت و بەری نڤینکێن خوە یێن زیندانێ ڤەکەت، پۆلیسەك دچیتە بەر دەرێ وی و وی دگریت و دبهته بنگەهێ پۆلیسان. ئەفسەرەك ل بنگەهێ پۆلیسان خوە ل مام حەیدەری تۆڕە دکەت و دبێژیتە وی: تۆ چەوا هاتیە بەردان، ئەی تاوانبار؟!
ههر ئێکسهر پۆلیس دەستێن مام حەیدەری کەلامچە دکەن و پۆلیسەکێ ددەنە دگەل وی و ل تەکسیەکێ سوار دکەن و پارێ تەکسیێ ژی ژ وی دستینن و وی دبهنه بنگەهێ گشتیێ پۆلیسان.
کورد ل کوردی خودان دەردکەڤیت
وەسا دیاربوو کو ڕێڤەبەرێ بنگەهێ گشتییێ پۆلیسان کەسەکێ کورد بوو، مام حەیدەری دبەنە دەف وی. پشتی ئەو ڕێڤەبەرێ کورد چیرۆکا گرتن و بەردانا مام حەیدەری دزانیت، ئەو گەلەك تۆڕە دبیت و گۆتنێن کرێت دبێژیتە وان پۆلیسا. پاشی ئەو داخوازا بڕیارا دادگەهێ و ئازادکرنا وی دکەت. پشتی ئەو بڕیار دگەهیتە دەستێ وی، دانەیەکا وێ بڕیارێ ددەتە مام حەیدەری دا بۆ وی بنگەهێ پۆلیسان یێ ئەو گرتی ببەت و بێ گونەهیا مام حەیدەری بۆ هەمی بنگەهێن پۆلیسان ل مۆسل دهنێریت و مام حەیدەری ئازاد دکەت و وی دهنێریتەڤە مالا وی.
مام حەیدەر ڤەدگەریتەڤە، لێ ئێدی حکومهتا ئیراقێ ههم وی ژ کاری دهرتێخیت و ههم ژی ژ خانی، کو وهک کارمهندهکێ کارگههێ حکومهتێ خانی دابویێ.
ئێدی مام حەیدەر دچیتە تاخێ (وادی حجر) خانیەکێ ب کرێ دگریت و دکانەکا چێکرنا سەعەتا بۆ دابینکرنا خەرجیێن ژیارا زاڕۆکێن خوە ڤەدکەت. ئێدی پشتی ڤی کاری ئهو نازناڤێ ساعاتی ئان سەعەتچی وەردگریت.
دیسان گرتن و زیندانا سهردهمێ ئۆسمانیان
مام حەیدەر پشتی ئازادبوونێ ژی ههر دەستا ژ ڕێبازا کوردایەتیێ بەرنادەت، ئەو جارەکا دی دەست ب خەباتا نهێنی دکەتەڤە. ڤێ جارێ ژی کەسەکێ دی ب ناڤێ عەبدوللا زاخۆیی کو ژ لایێ حکومهتێ ڤە د ناڤ ڕێکخستنێن پارتی یێن نهێنی دا هاتبوو چاندن. ئەو عەبدوللا ب پلانا حکومهتێ بخوە دبیتە بەرپرسێ وێ ڕێکخستنێ و ئێدی ل ڕۆژا 16/6/1966 تۆڕا وێ ڕێکخستنێ ژی ئاشکرا دکەت.
مام حەیدەر و کۆمهکا هەڤالێن وی دهێنە گرتن ڤە. ڤێ جارێ وان دبهنه زیندانهکێ کو ئاڤاهیهکێ کهڤن و پیسێ سهردهمێ ئۆسمانیان بوو. ئەو ئاڤاهی یێ بێ پەنجەر بوو، تیڕۆژکا ڕۆژێ ژی لێنادەت، مینا گۆڕستانەکا تەنگ و تاری بوو. ئێدی شانۆگەریا عبدالقادر زاخۆیی جارهکا دی دگهل عبدالله زاخۆیی ژی دووباره دبیتهڤه. حکومهتا ئیراقێ ههر عەبدوللا زاخۆیی ژی دکهنه د ههمان زیندانێ ڤه دگهل مام حەیدەر و هەڤالێن وی، دا کو بهردهوام و هێشتا پتر پێزانینان ل سهر وان بدهته دوژمنی.
مام حەیدەر د زیندانێ ڤە عەبدوللا زاخۆیی ل سهر خیانهتا وی ڕووڕهش و شهرمهزار دکهت و وی گهلهک ڕهزیل دکهت. پاشی وان ڤهدگوهێزنه بارهگایێ ئیستخباراتا لەشکەری، ل سەر بازگەها غەزلانی ل مۆسل. ئهفسهرهک بناڤێ نەقیب محەمەد شەریف ڤەکۆلینێ دگەل مام حەیدەر دکەت، عەبدوللا زاخۆیی ژی ل سەر وی و هەڤالێن وی دبیتە شاهد.
بهغدا و ئهشکهنجا هۆڤانه
پشتی ڤەکۆلینێ مام حەیدەری و هەڤالێن وی دبهنه ڕێڤەبەریا گشتی یا ئاسایشا حکومەتێ ل بەغدا. هەر چار کەسا ژ وان دهاڤێژنە د ژوورەکا 2 مترێن دووجا دا.
ل وێرێ مام حەیدەر و جەمیلێ رحانێ یێ ئەترووشی د هاڤێن سەر دەڤی و پیێن وان پێکڤە گرێددەن و ب سۆندێن شین دکەڤنە بنێ پیێن وان هەتا خوین د باقێن پیێن وان دا دهاڤێت و ئەزمانێ وان ددەڤی دا دشکێت و دبنە تەرمەکێ بێ گیان.
پشتی هینگێ ڕەشەکێن حکومهتێ وان بلنگی دخڕینن و دبەن دهاڤێژنه ژوورڤە. لەرزکەك مام حەیدەری دگریت، ئەو ل عەردێ خودێ ناحەویێت. هەڤالێن وی، وی ڕادکەن و فڕەکا ئاڤێ ب دەڤی دادکەن و هاریکاریا وی دکەن، لێ مام حەیدەر 40 ڕۆژان خوە ل سەر پیا ناگریت.
ئهو د ڤێ دیدارێ دا دبێژیت: ئەگەر ئەز ب تێروتەسەلی باس ل لێدان و ئەشکەنجەیێن حکومەتا ئیراقێ بکەم، ب ڕۆژان ب دوماهی ناهێن، سەرنشیڤ هەلاویستن، کارەب لێدان و فهلاقه، شەق و پێهن و بۆکس و سۆتنا لەشی، دەست و پێ و ددانشکاندن هەمی دگەل من هاتنەکرن، لێ دیسان ژی ئهز یێ خۆڕاگر بووم و من چ نهێنی ئاشکرا نەکرن.
بۆچی مام حهیدهری نهڤێت ژ زیندانێ دهرکهڤیت؟
مام حەیدەر و هەڤالێن خوە هەتا مۆرکرنا پهیمانا 11 ئادارا ساڵا 1970 دناڤبهرا شوڕشا کوردستانێ و حکومهتا ئیراقێ دا، ئهو د وێ زیندانێ دا دمینینن.
پشتی ڕێکەفتنێ، کو ئازادکرنا زیندانیێن سیاسی یێن کورد، ئێك ژ مەرجێن شۆڕشی بوون بۆ وێ ڕێکەفتنێ، مام حەیدەر و هەڤالێن خوە، ب بەر لێبوورینێ دکەڤن و بڕیارا ئازادکرنا وان دەردکەڤیت. ناڤێ وان هەمیا دهێنە خاندن، کو دێ هێنە ئازادکرن، لێ مام حەیدەر بخوە دەرناکەڤیت. وی باوەری ب حکومهتێ نینە، ئەو هزردکەت کو ئازادکرنا وان شانۆگەریەکا حکومهتا ئیراقێ یه و ئهو هیچ باوهرناکهت کو دێ هێنه ئازادکرن.
هەڤالێن مام حەیدەری هەمی دهێنە بەردان و قەستا مالێن خوە دکەن، لێ ئەو بتنێ دمینیت. ڕۆژا پاشتر ژی ناڤێ وی دخوینن ڤە و وی ئاگەهدار دکەن، کو ئەو ژی مینا هەڤالێن خوە یێ ب بەر لێبوورینێ کەتی.
جلکێن مام حەیدەری د دڕیاینە، فلسەکێ پارەی ژی دبەروکا وی دا نینە، ئەو ژی ڤێ گازندێ بۆ ئەفسەرەکێ پۆلیسان یێ کرستیانێ خەلکێ مۆسل دکەت و دبێژیتە وی: دێ ب ڤان جلکێن دڕیای و بێ پارە کیڤە چم؟
دلێ وی ئەفسەری ب مام حەیدەری دسۆژیت، لۆما ئەو هندەك پارا بۆ مام حەیدەری ژ پۆلیسێن وی بنگەهی کۆم دکهت و ددەته ڤێ. مام حەیدەر ژی ب جلکێن دڕیای و لەشەکێ لاواز و دلەکێ سۆتی بۆ کوردینیێ دچیتە مالا خوە ل مۆسل.
ئهشکهنجا هۆڤانهیا حکومهتا داگیرکهر کەلا کوردینیێ ل دهف مام حەیدەری سارناکەت، لۆما پشتی ئازادبوونێ جارهکادی ئەو و ئیبراهیم عەسکەری تروانشی و هەژمارەکا دی یا هەڤالێن خوە، دیسا دەست بخەباتا نهێنی دکەنەڤە.
پشتی دەمەکێ کێم دیسان مهترسیا گرتنێ دکهڤیتهڤه سهر ههڤالێ وان ئیبراهیم عەسکەری و ئهو ژ مۆسل دەردکەڤیت و پەیوەندیێ ب شۆڕشێ دکەت.
مام حەیدەر ژی ب ڕێیا هندەك کوردێن گۆیی، مالا خوە و یا ئیبراهیم عەسکەری ب ترۆمبێلهکا لۆری بار دکەت و دگههینیته دهڤهرا ئامێدیێ. ئهو مالا خوە ڕادەستی برایێن خوە دکەت ل ئیسفکا و ئەو بخوە جارهکا دی ژ بۆ سەرپەرشتیکرنا ڕێکخستنێن پارتی ڤەدگەریتەڤە مۆسل. مام حەیدەر هەتا ڕوودانا کوشتنا دەڤەردارێ شنگالێ ل ساڵا 1972 ل مۆسل دمینیت.
بهرهڤ کوردستانێ و چهپهرێن خهباتێ
پشتی کوشتنا دەڤەردارێ شنگالێ، حکومهتا ئیراقێ دهست ب گرتنا کوردان دکهت ل مۆسل و دهڤهرێن دیێن بن کۆنترۆلا وێ، ئێدی کورد ب گشتی و ئۆرگان و ڕێکخستێن پارتی ب تایبەتی ژ مۆسل دەردکەڤن و دچنە ناڤ شۆڕشێ. مام حەیدەر ژی ژ مۆسل دهردکهڤیت و دچیتە ناڤ شوڕشێ و پهیوهندێ ب هێزا شێخان دکەت.
ئهو دوو مههان وهک کادر ل هێزا شێخان دمینیت و پشتی هینگێ بۆ دهۆکێ دهێتە ڤەگوهازتن. مام حەیدەر ل دهۆکێ ژی دکانەکا چێکرنا سەعەتا ڤەدکەت و هەتا ساڵا 1974 هەم ل سەر کارێ خوە یێ تایبەت و هەم ژی ل سەر خەباتا خوە یا پارتایەتی بەردەوام دبیت.
پشتی دهستپێکرنا هێرشێن لهشکهر و جاشێن ئیراقێ بۆ سهر کوردستانێ ل بهارا ساڵا 1974، مام حەیدەر دهرێ دکانا خوه یا سەعهتا ل دهۆکێ دگریت و دگەل بارەگایی لقێ دچیته سواراتووکا و پاشی بارهگای دبهنه سەرسنکێ. وی دهمی عەلی شنگالی بەرپرسێ لقا ئێك بوو. وان دڤێت بارهگایێ لقێ ببهنه گوندێ ئیسفکا، لێ مام حهیدهر دێرینتهی کو دکهڤیته رۆژههلاتێ قهدشێ بۆ وان پێشنیار دکهت، چونکی جهەکێ ب ئاڤ و ئاسێ یە و هەم ژی دووری گوندێن دەڤەرێ یە و ل سەر نەخشەیێ دەولەتا ئیراقێ ژی نینە.
ئێدی مام حەیدەر هاری وان بارهگای ئاڤا دکهت و ئهو بخوە 9 ژووران بۆ بارەگایی لقێ ل گەلیی دێرینتە ئاڤادکەت و بارەگایی لقێ بۆ وێرێ دهێتە ڤەگوهازتن.
پشتی هینگێ محەمەد مەلا قادر دبیته بهرپرسێ لقێ.
ل دهمێ شکهستنا شوڕشێ ل ئادارا ساڵا 1975 مام حهیدهری و برایێ خوه دوو تڤهنگ ههبوون، ئهو ئێکێ ژ وان ل دهۆکێ ڕادهستی حکومهتا ئیراقێ دکهن و ئێکێ ژی دڤهشێرن.
تالانکرنا دکانێ و ژدایکبوونا شەفەق
دهمێ مام حهیدهر پشتی شکهستنا شوڕشێ دزڤڕیتهڤە دهۆکێ، ئهو دبینت کو ڕەشەکێن ئەمنا ڕژێما بەعس، دکانا وی یا تالانکری، سەعەتێن وی و یێن خەلکی ئەوێن ل دەف وی بۆ چێکرنێ، هەمی یێن برین. ئهو ڕادبیت کانێ چهند سەعهتێن خهلکی ژ دکانا وی هاتینه تالان کرن هند سعهتا دکڕیت و ددهته خودانێن وان و جارەکا دی دەست ب پیشەیێ خوە یێ چێکرن و فرۆتنا سعەتا دکەتەڤە.
محەمەد عەلی ئەحمەد ئیسماعیل لیناڤایی قوتابی بوو ل دهۆکێ دخاند و ئێڤاریان بەرامبەر دینارەکێ ل دەف مام حەیدەری کاردکر.
پشتی شکهستنا شوڕشا ئهیلولێ ڕهشهکێن حکومهتا ئیراقێ وهکی گورگێن هار کهفتبوونه ناڤ کوردان و چ جۆرێن زۆڵم و زۆرداریا هۆڤاتی نهمان وان ل دژی خهلکی بکارنهئیناین. مام حەیدەری ڕۆژانە ل سەنتەرێ باژێڕێ دهۆکێ دەستدرێژیێن ڕەشەکێن ئەمنی ل سەر خەلکێ دهۆکێ، نەخاسمە ل سەر وان زاڕۆکێن دەستکورت، یێن کارێ بویاغکرنا پێلاڤا دکەن، هەروەسا ل سەر وان پێشمەرگێن خوە ڕادەست کرین دبینیت.
مام حەیدەر ڕۆژانە ب چاڤێن خوە دبینیت دەمێ ڕەشەکێن ئەمنی سەرملکێن جلکێن خاکی یێن گهنجێن کورد ددڕینن و وان کرێت دکەن. ئەڤ دیمەنە کاریگەریەکا مەزن ل سەر دەروونێ مام حەیدەری دکەن.
مام حەیدەر ل مهها گۆلانا ساڵا 1975 ئانکو دوو مهها بتنێ پشتی شکەستنا شۆڕشا ئەیلۆلێ، سەربخوە و بێێ کو کەسەك یان سەرکردایەتیا پارتی پەیوەندیێ ب وی بکەت، وەکو دەستپێشخەریەکا کەسی، و ل گۆرەی وی پرینسیپێ دبێژیت، هەر دەمێ دابڕین دناڤ بەرا سەرکردایەتیێ و بنچینەی دا پەیدا دبیت، بنچینە دبیتە سەرکردایەتی، بڕیاڕا ئاڤاکرنا ڕێکخستنەکا نوی یا نهێنی یا پارتی بۆ ڕووبڕووبوونا دوژمنی ددەت.
ئهو ڤی بابەتی دگەل محەمەد عەلی لیناڤای ڤەدکەت و دبێژیتە وی: کو پێدڤیە ئەم شۆڕش و کوردایەتی نوو بکەینەڤە و ل هەمبەر ڤی دوژمنی بڕاوەستین. محەمەد عەلی ژی دەستێ خوە دکەتە د دەستێ مام حەیدەری دا، عەریف حەمکۆ (وەیسی هەدێنەیی) ژی لگهل وان ئامادەبوونا خوە بۆ خەباتێ نیشاددەت.
مام حەیدەر بابەتێ ئاڤاکرنا ڕێکخستنەکا نهێنی دناڤ جەرگێ دوژمنی دا دگەل گەلەکا ڤەدکەت، لێ ئەو بخوه ژی دبێژیت: ئهڤ بڕیاره د وی سهردهمی دا جۆرهکێ خوهکوژیێ بوو مه دایی.
دیسان دبێژیت: دەمێ من ئەڤ مژارە دگەل هندەکا ڤەدکر، ژ تراسادا دلەرزین، بڕاستی بێ لۆمەبوو، ئەم د دەڤێ گورگیدا بووین، ستەم و زۆرداریا دوژمنی یا بێ ئەندازە و بێسنوور بوو.
ل بن دارکا بهڕۆشکێ هیڤی گهش دبن
مام حەیدەر و محەمەد عەلی لیناڤایی و وەیسی هەدێنەیی ل گولانا 1975 ئێکەمین کۆمبوونا خوە یا نهێنی دبەنە بن دارەکێ ل بەڕۆشکا کاتۆلا ل ڕۆژههلاتێ دهۆکێ، کو نوکه بوویه تاخهکێ دهۆکێ.
ئهو ل وێرێ بڕیارا دامهزراندنا لژنهیهکێ ددهن بناڤێ “شهفهق” و مام حەیدەر ئیسفکی دبیتە بەرپرسێ لژنێ و بهرپرسێ پەیوەندیان، محەمەد عەلی و وەیسی هەدێنەیی ژی دبنە ئەندام.
دیسان ئهو بڕیارا دامەزراندنا ڕێکخراوەکێ ددهن، ب ناڤێ “گارە” کو دێ ل دەڤەرا ئامێدیێ بیت. ههر مام حەیدەر بخوە ژی دبیته سەرپەرشتێ وێ ڕێکخراوێ.
ههروهسا ئهو ڕێکخراوهکا دی ژی د دامهزرینن و محهمهد عهلی لیناڤای دبیته بهرپرسێ وێ و سنوورێ ڕێکخراوێ ژی؛ سەنتەرێ باژێڕێ دهۆکێ، سێمێلێ، فەیدییێ و هەتا تلعەدس و منارا ل سهر ڕێکا مۆسل بوو.
ڕێکخراوهکا دی بناڤێ لەیلا قاسم تێته دامهزراندن و وهیسی ههدێنه ژی دبیته بهرپرسێ وێ و سنوورێ چالاکیێن وی ژی: زاویتە، مانگێشکێ و هەتا سوواراتووکا بوو.
پاشی مام حەیدەر سنوورێ چالاکیێن خوە بەرفرەهدکەت و ل مۆسل ژی ڕێکخراوا “ئاسن” دادمەزرینیت و (أبو احمد) دکەتە بەرپرسێ وێ ڕێکخراوێ.
مام حەیدەر، محەمەد عەلی لیناڤایی و وەیسی هەدێنەیی ڕادبن ب نڤێسینا درووشمێن شۆڕشێ ل دژی حکومهتا ئیراقێ، ل سەر کارتونا ب قەلەمێن ماجیک و هەلاویستنا وان ل جهێن گرنگ، هۆسا ئهو دەست ب ئێکەمین چالاکیێن خوە دکەن. ئهو و هەڤالێن خوە پشتی دەمژمێر 11 شەڤێ، وان بەڵاڤۆکێن، وان ب دەستێن خوە ل سەر کارتونا دنڤێسن، ل دیوارێن ڕێڤەبەریێن میری و ستوونێن کارەبێ و ل جهێن گشتی یێن باژێڕێ دهۆکێ دهەلاویسن.
مام حهیدهر دبێژیت: هەتا ڤێ گاڤێ ژی هێشتا ئهز و ههرسێ هەڤالێن خوە بتنێ نە، کەس ژی ژ سەرکردایەتیا پارتی ئاگەهداری مه نینە، ئەگەر ئەم بهێینە گرتن ژی، دێ ژ کیستێ خوە چین.
لێ مام حهیدهر بڕیارێ ددهت کو ب ههر ڕێکهکێ بیت دڤێت ئهو پەیوەندیی دگەل سەرکردایەتیا پارتی پەیدا بکەت. ژ بۆ هندێ ئهو ڕادبیت دچیته دەف شەهید عەلی عەبدوللای ل گوندێ مایی دهڤهرا بهرواری باڵا، ب هزرا وێ چەندێ کو بەلکی وی پەیوەندیەك دگەل سەرکردایەتیا پارتی هەبیت.
ئهو دچیته مایێ و شههید عهلی دبینیت و چیرۆکا ڕێکخستنا خوه بۆ وی ڤهدگێڕیت. شەهید عەلی ژی دبێژیتێ: ئهز دێ بزاڤێ کهم بڕێکهکێ پهیوهندیێ ب سهرکردایهتیێ بکهم، هوون ژی چاڤهڕێی بهرسڤێ بن.
پشتی دەمەکی شەهید عەلی عوبەیدوللا داخوازێ ژ مام حەیدەری دکەت کو ل سەر خەباتا خوە بەردەوامبن و پشتی دهمهکێ ژی ئهو پۆست و بەڵاڤۆکێن شۆڕشێ دگەهینیتە وان. ئێدی مام حەیدەر و هەڤالێن خوە ژی دەست ب بەڵاڤکرنا بەڵاڤۆکێن شۆڕشی دکەن.
ئێدی شههید عهلی دبیته خالا وانا پهیوهندیێ لگهل سهرکردایهتیا شوڕشێ. سنوورێ ڕێکخستنا وان ژی بەرفرههدبیت و ئەندامێن وان ل ئامێدیێ، قەدشێ و دهۆکێ و گەلەك جهێن دی زێدەدبن.
جارهکێ شههید عهلی پۆسته و بهڵاڤۆکا ڤڕێدکهته قهدشێ و ئهو حهیدهری ڕادسپێریت کو وان بگههینیته دهستێ محهمهد سهدیق هرۆری ل دهۆکێ. مام حەیدەر دبێژیت: ئەو بەڵاڤۆك گەلەك بوون، وی نهدڤیا وان هەمیا ببەت و بدەتەف محەمەد سەدیق. لۆما ئهو هندهکا ژ وان ب بڕێکا هشیارێ کوڕێ محەمەد سەدیقی بۆ وی دهنێریت. پشتی هینگێ کۆمهکا دی ژی ل سهر داخوازا محهمهد سهدیقی بۆ وی دهنێریت.
دیاره کو محەمەد سەدیق هرۆری ژی هینگێ بهرپرسێ تۆڕەکا دیا بەرفرەهـ یا ڕێکخستنێ بوو.
مام حەیدەر هندەكا ژ وان بەڵاڤۆکا بۆ مەلا عەبدولکەریمی دبەت کو ئهو ژی ئهندامێ وان بوو، لێ مەلا ل مال نهبوو، ئەو ژی نەوێریت بدەتەف ژنکا وی. لۆما وان دبەتە دکانا خوە و دکەتە د چەکمەچا سەعەتا دا.
محەمەد سەدیق ژی بارا ڕێکخستنێن خوه یێن ئامێدیێ ژ وان بەڵاڤۆکا بۆ وان دبەت، لێ ئهو داخوازا هێشتا دکەن.
عەلی رشدی ئامێدی زەلامێ ئەمنا ئیراقێ یه و ئهمنێ ئهو یێ د ناڤ ڕێکخستنا محەمەد سەدیق دا چاندی، بێی کو محهمهد سهدیق و ههڤالێن خوه پێ بزانن. بهلێ د ههمان دهم دا هندەك ژ ڕێکخستیێن ئامێدیێ گومانا ل سەر عەلی رشدی هەی، ل سهر هندهک ڕهفتارێن وی، لۆما ئهو محەمەد سەدیق ل سەر وێ چەندێ ئاگەهداردکەن. محەمەد سەدیق ژی نامەیهکا هۆشداریێ و تژی گەف بۆ عەلی رشدی دهنێریت و داخوازێ ژ وی دکەت کو خوە ڕاستکەت، ئەگەر وەنەکەت، دێ ب توندی هێتە سزادان.
عەلی رشدی ڕادبیت وان بەڵاڤۆکا دبەتە دهۆکێ و ددانیتە سەر مێزا ڕێڤەبەرێ ئەمنێ و دبێژیتێ: من ئهڤه یێن ژ مالا محەمەد سەدیق هرۆری ئیناین.
وەکی مام حەیدەر ڤەدگێڕیت؛ محەمەد سەدیق سەردابەکا دبن خانیی خوەدا هەیی، وی چەند ههڤالێن خوە یێن ڕێکخستنێ یێن ل خوە کۆمکرین د وێ سەردابێ ڤە و هەر ئێکی بەڵاڤۆکەکا د دەستی دا یێ دخوینن.
ل ڕۆژا 30/7/1976 هێزێن ئەمنا ئیراقێ ب سەر مالا محەمەد سەدیق هرۆری دا دگرن و مالا وی دوورپێچدکەن و دچنە ژوور و پاشی دچنە د سەردابێ ڤە و وان ب بهڵاڤۆک ڤه دگرن و دبهنه بارهگایێ ئهمنا دهۆکێ.
پشتی هینگێ ڕەشەکێن ئەمنێ ئێکسهر دچنه دکانا مام حەیدەری و وی ژی دگرن. بەڵاڤۆکێن کو دا بۆ مەلا عەبدولکەریمی بهت وان ژی ژ چەکمەچیا دکانێ دئیننه دهر.
ئێدی ههم بهڵاڤۆکێن بۆ محهمهد سهدیقی ئیناین ل سهر مام حهیدهری ئیسپات بوون و ههم ژی یێن کو ژ دکانا وی ئیناینهدهر، لۆما ئێدی وی هێزا بەڕەڤانیێ نهما. بەری هینگێ محەمەد عەلی هندەك بەڵاڤۆکێن وان ب دەستێ خوە نڤێسیبوون و ل بەڕۆشکێ دبن بەرەکی ڤە ڤەشارتبوون، قەلەمێ کەسکێ مام حەیدەری ژی کهتبوو وێرێ.
مام حەیدەر د ڤێ دیدارێ دا دبێژیت: ڕەشەکێن ئەمنی داخواز ژمن کر کو ژێدەرێ ئینانا وان بەڵاڤۆکا بۆ وان ئاشکرا بکەم، من ژی گۆتە وان کو؛ کەسەکێ نەنیاس، کربوونە دبن سەرجلێ کەرێ خوە ڤە، یێن ئیناینه بەر دەرێ دکانا من و یێن ڕادەستی من کرین.
ڕاستی من دڤیا شۆپێ ل بەر ئەمنا دوژمنی بەرزەکەم دا چ ههڤالێن من یێن دی نهکهڤنێ، لۆما من گۆتە وان، کو من هندەك بەڵاڤۆکێن دی ژی یێن ل بن بەرەکی ل بەڕۆشکێ ڤەشارتین.
ڕەشەکێن ئەمنی دەست و پیێن مام حەیدەری قەید و زنجیر دکەن و وی دبەنە وی جهێ وی ئەو بەڵاڤۆك لێ ڤەشارتین. مام حەیدەر جهێ بەڵاڤۆکا نیشا وان ددەت و قەلەمێ مام حەیدەری ژی ئەوێ کەسك ل وێرێ دبینن و دگەل خوە دبەن.
ڕەشەکێن ئەمنێ، هندی بەڵاڤۆکەکا بەری وەختی مام حەیدەر و هەڤالێن خوە هەلاویستین، وان یێن ژ دیوارا ڤهکرین و یێن کۆمکرین و ئۆتیکرین یێن ل دەف خوە پاراستین.
مام حەیدەر دبێژیت: من زانی کو ڤێ جارێ یا من چوو، لۆما من بڕیاردا کو خوه بکهمه قوربان بۆ ههڤالێن خوه. هۆسا من بهرپرساتیا ههمیێ ئێخسته سهر خوه. من گۆته خوه؛ ئهگهر بێمه سێدارهدان ژی بلا ئهز بتنێ بم و ههڤالێن من بهێنە پاراستن.
وی دهمی حکومهتا ئیراقێ ل سەر ئاستێ پارێزگەها دهۆکێ لژنەیهکا بلندا ڤهکۆلینێ، ب پشکداریا دەزگەهێن ئەمنێ، ئیستخباراتێ و لیوایا لەشکەری پێکئینا و پێکڤە ڤەکۆلین دگەل مه دکر.
هەر بەڵاڤۆکەکا ئەو لژنە ددانیتە بەر سینگێ مام حەیدەری، مام حەیدەر دبێژیته وان کو؛ وی ئهو ل فلان جهی هەلاویستی بوو، هەتا ئەو بەڵاڤۆك هەمی بدوماهی هاتین. دەردکەڤیت کو مام حەیدەری چ بەڵاڤۆك ل دۆرێن ڕێڤەبەریا ئەمنێ نەهەلاویستینە، لۆما وان پسیار ژێ کر کا بۆچی ته ل ههموو جهێن دهۆکێ بهڵاڤکرینه و ل دۆرێن ئهمنێ نه؟
بەری مام حەیدەر بەرسڤێ بدهت ئهفسهرێ ئهمنێ نەقیب قاسم، کو کهسهکی گهلهک هۆڤ و دڕنده بوو، هند بێژن کوردهکی گۆیی یێ مۆسل بوو هندهک ژی دبێژن ترکمان بوو، ئهو بەرسڤێ ددەت و بێژیتە سەرۆکێ لژنا ڤهکۆلینێ: ئەو گەلەك ژ ئەمنێ دترسیت لۆما نهوێرایه ل ڤان دهرا باڵاڤ بکهت. مام حەیدەر لێڤەدگێڕیت و ب خوینەکا گەلەك سار دبێژیتە وی: نەخێر وەنینە، لێ ئهگهر ئهو بوو کو بەڵاڤۆکێن من نەمابوون، ئەگەر دا ل وێرێ ژی دەم.
پشتی ڤێ ڤەکۆلینێ مام حەیدەری دهاڤێژنه د زیندانا بنگەهێ پۆلیسێن دهۆکێ ڤە، لێ ڕۆژێ ئەو سێ جارا بۆ ڤەکۆلینێ، وی ژ بنگەهێ بۆلیسان دبهنه رێڤەبەریا ئەمنێ.
مام حەیدەر دبێژیت: ههرچهنده من ههمی تشت ئێخستنه سهر ستویێ خوه، لێ دیسان ژی ئهز نەچار بووم ناڤێن وەیسی هەدێنەیی و محەمەد عەلی ئاشکراکهم. وەیسی هەدێنەیی وی دهمی سەربازبوو ل لەشکەریا نەچاری، محەمەد عەلی ژی ڕهڤی و چوو دەف مرۆڤەکێ خوە ل سلێمانیی خوە ڤەشارت.
لێ ئهمنا ئیراقێ بابێ محەمەد عەلی ل شوونا وی دگریت. پشتی ئهمن وهیسی ژی دگریت، پۆلیسێن ئەمنێ مام حەیدەری دبەنە وێ ژوورا وهیسی تێڤه، وەیسی ژ مام حەیدەری دپرسیت: کا بۆچی ناڤێ وی ئاشکرا کریە؟ مام حەیدەر دبێژیتە وی: ڕۆژا مە دەست ب ڤی کاری کری، مە مرن پێخەمەت وەڵاتێ خوە یا هەلبژارتی، ئازادی و سەفرازیا مللەتی بێ قوربانی نابن، یا گرنگ ئەوە کو تۆ ناڤێن چ کەسێن دی ئاشکرا نەکەی.
پشتی محەمەد عەلی دزانیت کو بابێ وی یێ ل شوونا وی گرتی، ئەو ژی ژ سلێمانیێ دزڤڕیت و دچیت خوە ڕادەستی حکومهتێ دکەت. ئەمن وی ژی دگریت و دبەت دهاڤێتە دەف مام حەیدەر و وەیسی د زیندانێ ڤە.
ڕۆژەکێ ڕەشەکێن ئەمنێ دچن چاڤێن مام حەیدەری گرێ ددەن و دەستێن وی کلامچە دکەن و دبەنە دەف ڕێڤەبەرێ ئەمنێ.
نەبێژە هندهک ههڤالێن وان یێن ڕێکخستنێ ل قهدشێ و ئامیدیێ ژی یێن هاتینه گرتن و وان یێ گۆتی کو مام حەیدەر ئەوێن ڕێکخستین. پشتی ڤێ چهندێ هەڵویستێ مام حەیدەری خرابتر لێدهێت و جارەکا دی ڤەکۆلین دگەل وی دهێتە کرن.
ئەمنا ڕژێمێ وەکو شانۆگەریەکا ئاشکەرا، عەلی روشدی ژی دگریت و دەستێن وی ژی گڕێ ددەت ل شوونا سۆندا ل لهشێ وی بدەن، ئهو سۆندا ل دیواری ددەن و ئەو ژی دکەتە هەوار، دا مام حەیدەر و هەڤالێن خوە باوەربکەن کو ئەو یی بێگونەهە.
دادوەرێ سۆرانی و زیندانیێ بەهدینی، دیمەنەکێ برایینیێ ل ژێر خلفا سێدارێ
پشتی ههموو جۆرێن ئهشکهنجێ، مام حەیدەری دبەنە دەف دادوەرەکێ کورد یێ خەلکێ دەڤەرا سۆران. دادوەر ب کوردی دبێژیتە مام حەیدەری: کوڕم ئەوە چیت کردووە؟ مام حەیدەر ژی دبێژیتێ: کو وی تشتەکێ گەلەک مەزنێ کری.
مام حەیدەر دبێژیت: وی دادوەری گەلەک هاریکاریا من کر، ئەو پتر ژ دەمژمێرەکێ کەتە بەر نڤێسینا ئیفادێن من، چ تشتێ باش وی ئەو بۆ من نڤێسی و ل دوماهیێ گۆته مه: دێ هەڕن خودێ دگەل هەوە بیت.
مام حەیدەر ژئ دبێژیتە دادوەری، هندی مرۆڤ چاکێن مینا تە هەبن، بلا ئەم هەمی ببین قوربانی بۆ ڤی مللەتی.
دەستپێکێ مام حەیدەر و هەڤالێن وی دبهنه مۆسل، لێ ڕۆژا پاشتر وان ڤەدگەڕیننەڤە دهۆکێ و پاشی وی و هەژمارەکا مەزانا گرتیا ب کاروانەکێ ترۆمبێلان دبهنه هەیئا کەرکووکێ.
پشتی مام حەیدەری و هەڤالێن وی دبهنه هەیئا کهرکووکێ، ئەمنا حکومهتا ئیراقێ هەژمارەکا دی یا هەڤالێن وی و یێن محەمەد سەدیق دگریت، وەکی مەلا عەلی ڕاڤینی، عەبدولستار کورێمەیی، عزەت بناڤی، شەعبان دێریشکی و گەلەکێن دیی، وان ژی دبەنە هەیئا کەرکووکێ.
ل دۆزەخا هەیئا کەرکووکێ
ل هەیئا کەرکووکێ، جلکێن مام حەیدەر و هەڤالێن وی ژ بەر دکەن، بتنێ فانێلەی و بێجامەی د بەر وان دهێلن. دەمێ دەستئاڤێ بتنێ ئیك خولەکە، ئەگەر پتر ژ وی دەمی بمینن، دێ کەڤنه بەر لێدانا کێبل و سۆندا. زیندان یا مشتی ڕشک و سپیهە، شووشتن و ڤەشووشتن ئێکجار نینە، ژوورێن زیندانێ هند تژی زیندانیێن کوردن، ئەگەر هندەك بنڤن دڤێت هندەکێن دی ڕابن ژپێرڤە ڕاوەستن. خارن نیسکا ڕۆنا بێ کەفچکە.
چلێ زڤسانێ یە، مام حەیدەر و هەڤالێن خوە 20 ڕۆژان د وێ زیندانێ دا د وێ ڕهوشا خراب دا دمینن، بێی کو کەسەك پسیارەکێ ژ وان بکەت.
ل ڕۆژا بیستێ ناڤێ محەمەد سەدیق هرۆری دهێتە خاندن و وی دبهنه دەف ئەفسەرێ ڤەکۆلینێ. پاشی مام حهیدهری ژی دبهن. ئەفسەرێ ڤەکۆلینێ ژ مام حەیدەری دپرسیت: تویی بەرپرسێ ڕێکخستنێن دهۆکێ؟ مام حەیدەری دبێژیت: بەلێ ئەزم و دکیدهرێ ڕا زراڤە بلا د وێرێ ڕا بپچیت.
مام حەیدەری دزڤڕیننهڤه جهێ وی و پشتی 10 خۆلەکان دیسا ناڤێ وی دهێتەڤە خاندن. ڤێ جارێ مام حەیدەر بۆ سێ دەمژمێران پێ خواس و بتەنکا فانێلەی و بێجامەی ل چلێ زڤستانێ سەر سەبا چیمەتۆی ل سەر پیا دهێلن.
مام حەیدەر د وێ ڕەوشێ دا پسیارێ ژ زێرەڤانەکی دکەت کا بەرێ قیبلێ ل کیژ ئالیه دا نڤێژێ بکهت؟ ئەو زێرەڤان دبێژیتە مام حەیدەری: د ئەڤێ ڕهوشا ته دا ههما تۆ کیڤە بەرێ خوە بدەی، خودێ دێ ژ تە قەبوولکەت.
مام حەیدەر ژی ڕەق و هشك ل سەر وی چیمەتۆی ڕادوەستیت و دەست ب نڤێژ و سوننەتا دکەت. ل دوماهیێ ئەفسەرێ ڤەکۆلینێ، داخوازێ ژ زێرەڤانی دکەت، کو مام حەیدەری ڤەگەڕینیتەڤە ژۆرا وی یا زیندانێ.
ڕۆژا پاشتر سپێدێ، جارەکا دی ناڤێ مام حەیدەری دگەل دوو زیندانیێن دەڤەرا سۆران دهێنە خاندن، ڤێ جارێ مام حەیدەر و ئەو هەردوو زیندانیێن دی دکەنە د سەرشووێ ڤە. ڕیهێن مام حەیدەری و هەڤالێن وی گەلەکێن درێژببوون، پشتی بێهنەکێ زێرەڤانەك گویزانەکێ بۆ وان دئینیت و داخوازێ ژ وان دکەت کو ڕیهێن خوە بتراشن.
مام حەیدەر و هەردوو هەڤالێن خوە، وان ڕیهێن درێژ ب وێ گویزانکێ دتراشن، سەر وچاڤێن وان هەمی بریندار وخوینەلۆ دبن.
پێلاڤ و جلکێن زیندانیان یێن بووینە گزرە ل سەرێك، ئەو چەندین سالە یێن ل بەر باران و هەتاڤێ ڕزین.
کتەکا پێلاڤا سپی و ئێکا ڕەش
ڕۆژا پاشتر زێرەڤانێن زیندانێ داخوازێ ژ مام حەیدەر و وان هەردوو زیندانیێن دەڤەرا سۆران دکەن، کو هەر ئێك ژ وان بۆ خوە پێلاڤەکێ و دەرسۆکەکێ ژ ناڤ وێ گزرا پێلاڤ و دەرسۆک و جلکا ژێبگرن دا وان ببهنه دادگەهێ.
مام حەیدەر دبێژیت: هەر دەرسۆکا کو من دەستێ خوە هاڤێتبایێ، بتنێ ئەو قەدا ددەستێ من دا، ب دەست من ڤە دهات، یا دی وەکی تەڤنێ تەڤنپیرکێ دهەلوەریا، من جۆتەکێ پێلاڤا ژی یێن هەردوو کت وەکی ئێك نەدیتن، ل دوماهیێ من کتەکا سپی و ئێکا ڕەش دانە سەر پیێن خوە و هەڤالێن من ژی ب هەمان شێوە.
زێرەڤانێن زیندانێ مام حەیدەر و هەردوو زیندانیێن دی ل ترۆمبێلەکێ سووار دکەن و بەرێ وان ددەنە هەولێرێ و وان دبەنە هۆلەکا بەرفرەها لەشکەری.
ژیری و خوە خشیمکرن ل هەمبەر دادگهها دوژمنی
ل وێرێ چایهکێ بۆ مام حەیدەر و وان هەردوو زیندانیێن دی دئینن، لێ مام حەیدەر وێ چایێ ناڤەخۆت و دبێژیت؛ کو وی چ جارا چا نەڤەخواریە. ترسا مام حەیدەری ئەو بوو، کو کەرەستەیهك کربیتە د ناڤ وێ چایێ دا، کو ئەو کونترۆلا مێشکێ خوە ژ دەستبدەت و هەڤالێن خوە یێن دی ئاشکرا بکەت.
پشتی وان هەردوو زیندانیان، مام حەیدەری ژی دبەنە د ژوورەکێ ڤە، ئەفسەرێ ڤەکۆلینا کەرکووکێ، ڤەکۆلەرێ گشتیێ دەڤەرا باکوور دگەل هەژمارەکا دی یا زەلامان د وێ ژوورێ ڤە د ئامادەبوون.
مام حەیدەر سلاڤێ دکەت، لێ کەس بەرسڤا سلاڤا وی نادەت.
پسیارا ناڤ و ئۆلێ مام حەیدەر دکەن، لێ ئهو ل وێرێ خوە نەزان، سادە و خشیم نیشا وان ددەت، دا مێشکێ ئەندامێن وێ لژنێ ب چەواشەکاریێ مژوول بکەت و هەڤالێن خوە بپارێزیت. پشتی وێ ڤەکۆلینێ جارەکا دی مام حەیدەر و هەڤالێن وی ڤەدگەڕیننە ڤە کەرکووکێ.
حازم یوسفی یاساناس بوو و ئهو ژی زیندانی بوو دگەل مام حەیدەری، لێ دگەل ڕێکخستنا محەمەد سەدیق هرۆری بوو. پشتی حازم یوسفی ئاگەهداری ئیفادەیێن مام حەیدەر دبیت، دبێژیتە وی: ل گۆرەی ڤان ئیفادا دێ مەحکوم بی لێ ناهێیە سێدارەدان.
ڕۆژا پاشتر پەنجەمۆرێن مام حەیدەری و هەڤالێن وی دگرن و دبهنه بهرسینگێ هندهک ئهفسهران کو بناڤێ دادگههێ بوو، لێ پتر وهک شانۆیهکێ بوو.
ل دەستپێکێ ناڤێ مام حەیدەری و بڕیارا حوکمێ وی دهێتە خاندن. ئهو ب (15) سالێن زیندان و پێنج دیناران سزا دهێتە حوکمکرن. هەڤالێن وی ژی ل ناڤبەرا 5 و 6 ساڵان دهێنە حوکمکرن.
ژ زیندانێ بۆ چهپهرێن پێشمهرگاتیێ
مام حەیدەر سێ ساڵ و شەش مههان د زیندانێ ڤە دمینیت، پشتی هینگێ ل هاڤینا ساڵا 1979 ب لێبوورینەکا سەدام حسێنێ سەرۆکێ ڕژێما عێراقێ ئازاد دبیت.
ئهو ڤەدگەڕیتەڤە مالا خوە ل دهۆکێ و جارەکا دی دەست ب کارێ خوه یێ سعهتچیاتیێ دکەت.
هەر چەندە مام حەیدەرێ ئازاد بووی، لێ چاڤدێریەکا بهردهوام ژ لایێ دەزگەهێن ئەمن و پۆلیسێن حکومهتا ئیراقێ ل دهۆکێ دکەڤیتە سەر وی و بۆ چەندین جاران دهێتەڤە گرتن.
ل دوماهی جار ل ساڵا 1987 پۆلیسەك دچیت مام حەیدەری د دکانا وی ڤە دگریت و دگەل خوە دبەت دا ڕادەستی ترۆمبێلا ئەمنێ یا چاڤەڕێکری ل سەر جادێ بکەت. چونکی مام حهیدهری پڕانیا ژیانا خوه د زیندان و ئهشکهنجه و لێدانێ دهرباز کربوو، لۆما وی نهدڤیا جارهکا دی بکهڤیتهڤه وێ دۆزێ و ئەو بڕیڤە بۆ خوە ل دەلیڤەکا ڕەڤێ دگەڕیێت. پۆلیس ل پێشیا وی د کۆلانا ماستی ڕا دچیت و جارنا ل سەر ملێ خوە دزڤڕیت، دا ببینیت کو مام حەیدەرێ د دووف وی ڕا دچیت. ترۆمبێلا ئەمنێ یا ل سەر جادێ چاڤەڕێی وی یە، لێ مام حەیدەر د دەلیڤەکێ ڕا خوە د هاڤێتە د کۆلانکەکا تەنگ دا و قەستا مالا خزمەکێ خۆ دکەت ل تاخێ خەستێ.
ئهو وێ شەڤێ ل مالا خزمێ خوە دمینیت و ڕۆژا پاشتر دبێژیتە خزمێن خوە: من ببەن ههتا خالا پشکنینا کۆنترۆلا ئهمنا ئیراقێ یا سواراتووکا دانن، دا گومانێ ژ من نەبەن. ئەو ژی وی دبەن ل بەر وێ خالا کۆنترۆلێ ددانن. مام حەیدەر سلاڤ دکەتە وان سەربازێن ل بەر وێ خالێ و گۆپالێ خوە د دەستێ خوە دگریت و دکەڤیتە چۆلی. مام حەیدەر یێ شەهرەزایی وێ دەڤەرێ نینە، لێ ئەو بەرەف چیایێ گارهی ڤە دچیت و ب شەڤێ ل گوندەکی ڕادوەستیت و دبیتە مێڤانێ مالەکێ.
مام حەیدەر دبێژیتە وان کو ئەو دێ چیتە گەرەگو ل بهرێ گارهی. ڕۆژا پاشتر ئەو مال دوو زەلامان ددەنە دگەل مام حەیدەری و وی دبەنە سەر ڕێیا گەرەگو. پاشی ژ وێرێ ب شهڤ دهربازی چیایێ مهتینا دبیت و دچیتە گوندێ شێلازا ل دهڤهرا بهرواری باڵا و پاشی دچیتە بارەگایی لقا ئێکا پارتی ل زێوا شکان ل سهر ڕووبارێ زێی و ل وێرێ دبیته پێشمهرگه.
دناڤ بایێ ئازادیێ و ههمبێزا شوڕشێ دا
مام حەیدەر ل بارەگایێ لقێ هەڤالێ خوە یێ ڕیکخستن و زیندانێ یێ مۆسل ئیبراهیم عەسکەری دبینیت، کو وی دەمی بەرپرسێ زیندانا لقێ بوو. پشتی هینگێ ژی ههڤالێ خوه یێ زیندانی بوونا دوماهیێ عەبدولستار کورێمەیی ژی دبینیت. ئیبراهیم عەسکەری و عەبدولستار کورێمەیی دگەل مام حەیدەری دچنە دەف عەمەر ئۆرەیی کو وی دەمی بەرپرسێ ڕێخکراوا ئەزمەر یا ئیدارەیا بارهگایێ لقێ بوو. ژیێ مام حەیدەری یی مەزنە، ئەو نەشێت پێشمەرگاتیا گهڕۆک بکەت، لۆما وی دکەنە بەرپرسێ نانپێژیا بارەگایی لقێ.
مام حەیدەر دبێژیت: مە ڕۆژێ 10 فەردێن 100 کیلۆیی یێن ئاری دکرنە نان بۆ زیندانیا و پێشمەرگێن بارەگایی لقێ و مێڤانا.
ب دهمهکێ کورت پشتی کو مام حەیدەر دگههیته ناڤ شوڕشێ، حکومهتا ئیراقێ بۆ جارا دووێ دەستێ خوە ددانیتە سەر خانیێ وی و دکانا وی یا سەعهتان و مالبات و زاڕۆکێن وی ژی ژ دهۆکێ دەردئێخیته دهڤهرێن ڕزگارکری. مالباتا وی تێته قهدشێ و پاشی بهاریکاریا پێشمهرگا دهربازی دهڤهرا بهرواری باڵا دبیت.
داستانا بەرخودانێ ل هەمبەر جاشێن خائین
مام حەیدەر ل دهڤهرا بهرێ گارهی و وی دڤێت دهربازی چیایێ مهتینا و دەڤەرا بەرواری باڵا ببیت، دا کو بگههیته مالبات و زاڕۆکێن خوه. شانسێ وی ئەو یێ بتنێ یە، چ هەڤال ژی بۆ وی چێنەبوون کو پێکڤه ل جادا قهدش-ئامێدیێ دهربازببن.
ئهو فیشهکێ دبهته بهر کلاشینکۆفا خوه و بهرێ خوه ددهته وهغهرا پڕی مهترسی. ل دۆرێن ڕۆژئاڤابوونێ ئەو بهرێ خوه ددهته جادێ ل نێزیک گوندێ ههمزیکێ، دا کو دهربازی چیایێ مهتینا ببیت. ئهو دناڤبهرا چار رەبیێن جاشا ڕا دهرباز دبیت، بێی کو بزانیت ڕهبیێن دوژمنی یێ ل وێرێ ههین. نێزیکی جادێ دبیت و جاشهک ڕادبیته بهرسینگێ وی و دبێژیتێ: تهسلیم ببه. ئهو جهێ ئهو گهههشتیێ بهتهن بوو. مام حهیدهر ب هەردوو دەستا تڤەنگا خوە ل سینگێ خوە دشدینیت و خوە ب وێ بەتەنێ دا گڕێل دکەت.
دگەل هندێ و پشتی کو جاشا دیتی ئهو ڕادهست نهبوو، وان ژ هەمی ڕەخاڤە گولله باراندنه سهر وی. ههم جاشێن کو د بۆسهیێ دا بوون و ههم ژی جاشێن ههر چار رەبیا وی گولهباران دکهن، دوو گوله یێن ئاربیجیێ ژی دهاڤێژنه وی و ل سهر مامێ حهیدهرێ ئێکانه دبیته ئاخر زهمان. ئهو گێڕدبیت و دچیتە د جووەکا ئاڤێ دا. هندی یێ تێهن بوو، ئهو د وێ ئاگر بارانێ دا تێر ئاڤێ ڤەدخۆت و دبێژیت؛ ئەگەر شەهیدبووم بلا یێ تێهنی نەبم.
ژ ئهنجامێ وێ گولهبارانا جاشان ئهو ب چهند گولهیهکان تێته هنگافتن و بگرانی بریندا دبیت. چهند گولهیهک ب تهنشتا وی دکهڤن و دهستێ وی ژی بریندار دبیت، کو ههتا نوکه ژی ژ وی دهستێ خوه یێ پهککهفتیه.
مام حهیدهر ب برینێن خوه یێن گران ڤه دکهڤیته ناڤ دهحل و بیشێن وێ نهالێ و جاشێن بۆسهیێ و ههرچار ڕهبیا پێکڤه بهرێ ئاگرێ گولهیێن خوه ددنه جهێ وی. پاشی جاش تێنه خوارێ و جهێ مام حهیدهری دۆرپێچ دکهن، لێ ژ بهر همبزیا دهحل و بیشی ئهو مام حهیدهری نابینن. ئهو ههرێ گازی دکهنێ تهسلیم ببه. مام حهیدهر های ژ ههمی سوحبهتێن وان ههیه. ئێدی دوماهیێ پشتی کو وان زانی مام حهیدهر ڕادهست نابیت، وان بڕیاردا و گۆته ههڤدوو: مادهم ئهو ڕادهست نابیت، یا ههری باشه ئهوه ئهم ئاگری بهردهینه دهحلی. ئهگهر دهرکهفت دێ کوژین، ئهگهر نهدهرکهفت ژی دێ دناڤ دهحلی ڕا هێته سۆتن.
ئاها دگهل ڤان ئاخفتنێن جاشا دا، بهرگری مللی یێن گوندێ باوهرکێ و گوندێن دیێن بهرێ گارهی و ئهو پێشمهرگێن ل وێ دهڤهرێ، ههر ل گوندی دهست ب تهقی کر و بهرێ خوه دانه جهێ شهڕی و وهک ئاماژا هاتنا ههوارێ، ههر بڕێڤه ژی وان تهقه کر. ئێدی پشتی ڤێ تهقهیا پێشمهرگهی و بهرگری مللیان جاش گهلهک ترسیان و ئێکسهر خوه ژ دۆرێن مام حهیدهری ڤهکێشانه ئاخویرێن خوه.
پشتی کو مام حهیدهری ههستکری کو جاشا خوه ژ دۆرێن وی ڤهکێشایه، وی ب وان برینا ڤە کلاشینکۆفا خوە هاڤێتە ملێ خوە و ژووردا هێدی هێدی و لگهل خوین ڕژتنهکا بهردهوام ژ برینێن وی، بەرێ خوه دا دهڤهرا بەرێ گارهی.
ل وی ژووردانی مام حەیدەر، چار زەلاما دبینیت کو ژێلەلێ بەرەف وی ڤە دهێن. مام حەیدەر هزر دکەت، کو ئەو جاشن یێ ل بەر وی زڤڕین، لۆما بڕیارێ ددەت، کو ڕادهستی وان نهبیت، لێ ژ بهر کو دهستێ ویێ ڕاستێ یێ برینداره و هاتیه شکاندن و ئهو نهشێت شهڕی پێ بکهت، لۆما دبێژیته خوه: ئهگهر ئهز تهنگاڤ بووم دێ خوە د ڤی کەڤریدا هاڤێژم خوه کوژم و خوە ڕادەستی وان ناکەم.
پاشی ئهو پێک تێنه دهر کو ئهو ههرچار زهلام پێشمهرگهنه و یێن د ههوارا وی هاتین. ئەو مام حەیدەری بەرەف دهڤهرا بەرێ گارهی ڤە دبەن. عارف بادی کو بهرپرسێ ڕێکخراوهکا پێشمهرگهی بوو و ل وێ دهڤهرێ بوون، ئهو ژی پشتی تەقێ هندەك پێشمەرگا دگەل دەوارەکی ل ههوارا مام حهیدهری دهنێریت و وی دگههیننه گوندێ باوهرکێ ل بهرێ گارهی.
سەید ئەحمەد ئامێدی نۆژدارێ شۆڕشێ بوو ل وێ دهڤهرێ، ئهو ل تانا مام حەیدەری دچیت و برینێن وی پاقژ دکەت و دەرمان دکەت و بێ پەنج دریت. پاشی مام حەیدەری ڤهدگوهێزنه گوندێ گەرەگو ل قۆنتارا چیایێ گارهی. ئهو نێزیکی 10 ڕۆژا ل وێرێ ل بن چاڤدێریا سهید ئهحمهد ئامێدی دا دمینیت. پشتی هینگێ برایی وی بهارکاریا پێشمەرگەی وی ڤهدگوهێزنه گوندێ شێلازا ل دهڤهرا بهرواری باڵا.
مام حەیدەر مههەکێ ل وێرێ ژی دمینیت حەتا دشێت بڕێڤە بچیت. پاشی ژ وێرێ دچیتە بارهگایێ لقا ئێکا پارتی و لق ژی بۆ تهمامکرنا چارەسەریێ وی دهنێریتە ڕۆژهەلاتێ کوردستانێ. هۆسا ئهڤ خهباتکهرێ ههر ل ساڵا خوه یا پێشمهرگاتیێ یا ئێکێ بگرانی بریندار دبیت و دبیته پهککهفتی، ب تڤهنگا خیانهتێ.
مام حهیدهر ل ڕۆژههلاتێ کوردستانێ و ل هاڤینا ساڵا 1988 ئهنفالێن دهڤهرا بههدینان دهستپێدکهن. ئێدی ئهو و مال و زاڕۆکێن خوه ژێک ڤهدقهتن. ماڵ و زارۆکێن وی ل قهدشێ خوه ڤهدشێرن و ئهو ژی دکهڤیته ڕۆژههلاتێ کوردستانێ. پشتی ئەنفالا سەید یاسینێ شریفی، کو دبیتە خوارزایێ مام حەیدەری، ل سەر خاترا خالێ خوە، ژ باکوورێ کوردستانێ دچیتە ڕۆژهەلاتێ کوردستانێ و ل وێرێ وی دبەتە ماڵا خوە.
مام حەیدەر ژ ساڵا 1988 و ههتا 1991 و بۆ دهمێ سێ ساڵان ل مالا سەید یاسینێ خوازایێ خوە ل ڕۆژهەلاتێ کوردستانێ دمینیت. پاشی پشتی سەرهەلدانێ ڤەدگەڕیتەڤە کوردستانێ و جارەکا دی ب دیتنا مال و کەس و کارێن خوە شاددبیت.
پشتی ڤهگهڕا کوردستانا ئازاد مام حەیدەر ل لژنا ناوچا دهۆك دبیتە بەرپرسێ بەشێ شەهیدان و بەردەوامیێ ب خەباتا خوە ددەت.
مخابن پشتی کو کوردستان ئازاد دبیت ئێدی ل شوونا داگیرکهران، چهکدارێن پ.ک.ک هێرشی گوند و مال و ڕێک و خهلکێ کوردستانێ دکهن. ئێدی جارهکا دی مام حهیدهر ب دهستێ وان ژی، ژ ڕانێ خوه بریندار دبیت. مام حهیدهر د کاروانێ خوه یێ درێژێ خهباتێ دا، کو پتر ژ 60 ساڵان بوویه، چار جارا تێته زیندانکرن ب دهستێ داگیرکهرێن کوردستانێ و دوو جاران ژی تێته بریندارکرن، مخابن ههردوو جاران ژی بدهستێ جاش و چهکدارێن خائینێن کوردان تێته بریندارکرن.
مام حەیدر خهباتکهرێ ئێکانه نهبوویه ژ مالباتا خوه، بهلکو بنهماڵا وان ههموو پێشمهرگه و خهباتکهر بوونه. برایێ وی عومهر کو ب عومهرێ پیر دهاته نیاسین، ههرچهنده گهلهکێ دانعهمر ژی بوو، لێ ئهو ههردوو شوڕشا بهردهوام پێشمهرگه بوو. دیسان ههردوو پسمامێن وی ئیبراهیم محەمەد و عەلی عەبدوللا ژی د ڕێیا دۆزا کوردستانێ دا شەهیدبووینە.
لۆما ژی مام حەیدەر گەلەك شانازیێ ب خەباتا خوە و مالباتا خوه دکەت، کو ئهڤرۆکه وی و گەلێ کوردستانێ بەرهەمێ وێ خەباتێ دیتیە.
ل دوماهیێ ژی دبێژیت: مهرجێ مانا هەر دەستهەڵاتەکێ دادپەروەریە، لۆما داخوازێ دکەت کو ڕەنج و خەباتا وان کەسێن ژیانا خوە گۆری کورد و کوردستانێ کری نەهێتە ژبیرکرن و ڕێز ل خهبات و قوربانیدانا وان بهێتهگرتن ب شێوهیهکی دادپهروهر.
مام حەیدەر سێ کوڕ و چوار کچ هەنە و نوکە ئهو ب ناڤ سالڤەچوویە، مینا کەسەکێ گەلەك ماندی و بریندار و پهککهفتی، ل دهۆکێ دژیت.
ژێدەر: سەنتەرێ کۆماتە
https://www.senterekomate.org
