عەبدولسەلام مستەفا سەدیق علي
(عەبدولسەلام بەرواری)
ژیێ زاروکینی و گەنجاتیێ (1948 – 1975)
عەبدولسەلام بەرواری ژ دایکبویێ سالا 1948یە چونکی وی دەمی خەلکی ژیێ کورێن خوە بچوکتر دکرن ژبەرکو چوونا لەشکەری ئەوا ب نەچاری دهاتە سەپاندن، ل گوندێ چەمسەیدا سەر ب دەڤەرا بەرواری بالا ل مالباتەکا ناسیارا دەڤەرێ یە، باپیرێ وی (سەید سەدیق) کەسایەتیەکا دەڤەرێ بوو و مروڤەکێ خویندەڤان و خودان کەسایەتیەکا بلند بو. بابێ وی خاندنا سەرەتایی ل بامەرنێ یا خاندی و ئەندامێ حزبا هیوا بو و ئێک ژ کادرێن سەرەتایی یا رێکخستنێن پارتی بوو ل دەڤەرێ.
وی خویشکەک و هەشت برا هەبون، دوو ژ وان یێن چوینە بەر رەحمەتا خودێ، خویشکا وی (نەسرین بەرواری) وەزیر بۆ ل حکومەتا هەرێمێ و ل بەغدا و ئەندازیاری ل بەغداد، ماستەر ل هارڤەرد یا ئەمریکا و دکتورا ل دۆرتموندا ئەلمانی وەرگرتیە.
برایێ مەزن (ئەنوەر بەرواری) نڤیسەرێ چەند رۆمانا یە، نیگارکێش و جیولوجیەکێ پێشکەفتی یە، رەحمەتی (صبحی) کونسولێ عێراقێ بو ل ئەلمانیا، (فخري) سەروکێ لقێ دهۆک یێ سەندیکا ئەندازیارا یە، (عیماد) راهێنەر و ناڤژڤانێ نیڤدەولەتی یاریا تەنسێ یە، (عادل) کادرەکێ شەهرەزایێ بوارێ دارایی و دیزاین و ئینتەرنێتێ یە، سالا 1954 بابێ وی بریار ددەت مالا خوە ببیتە کەرکوکێ دا پاشەروژەکا باشتر بۆ زاروکێن خوە بدەستڤە بینت، ل وێرێ عەبدولسەلام دکەڤیتە بەر خاندنێ.
کاریگەریا پاپیری وی ل سەر
ژبەر ئەرکێ سەربازی یێ بابێ عەبدولسەلامی، جار هەبوون کو پتر ژ دوو سێ مەهان ژ ئەوان دوور دکەفت، ژ لەوا باپیرێ وی (حەجی سەدیق) ژ گوندی دهاتە کەرکوکێ و جهێ بابێ وان بوو.. چونکو ژێی عەبدولسەلامی پتر ژ شەش سالا بو بەلێ ب فەرمی هێشتا چار سال بوو. باپیرێ وی دەست پێدکەت فێری خویندن و نڤێسین و قورئانێ دکەت. ئەو بەری بچیتە قوتابخانێ، دشیا بخوینیت و بنڤێسیت و دەستکر ب خویندنا پەرتوکێن وێ پەرتوخانا بچوکا ئەوا بابێ وی د ناڤا مالێ دانایی.
هەمی هاڤینا ئەو و برایێ خوە (ئەنور) دهاتنە ڤرێکرن بۆ گوندی و ل وێرێ پرانیا دەمێ وان نێزیکی باپیرێ خۆ بوو. ل وێرێ عەبدولسەلام مەندەهوش بوو ب کەسایەتیا باپێری و رێزو حورمەتا مەزنا خەلکی بوو وی و شیانێن وی بو برێڤەبرن و چارەسەرکرنا کێشە و ئاریشێن گوندی و گوندیا و بەرسڤدانا هێدی و پر زانیاری بۆ پرسیارێن خەلکی د بوارێ شەریعیەت،ئول، قورئان و بابەتێن گشتی.
هەکە عەبدولسەلام یان برایێ وی شیماتیەکا زاروکا ژی کربا خەلکێ دگوتێ نابیت هوین وەبکەن چونکو هوین نەڤیێن حەجی سەدیقی نە. ئەڤێ هەمیێ بەرپرسایەتیەک دانا سەر ملێن وان و وەل عەبدولسەلامی کر کو بیرا هندێ بکەت کا کەنگی ئەو ژی دێ شێن وەکی باپیرێ خوە خزمەتا خەلکی بکەت و خەلک رێزێ لێ بگرت.
ئاشنا بوون ب (جەنەرال)ی
هندەک ئێڤاریێن درەنگ بابێ وی بەتانیەک د دانا سەر خوە و ب دزی گوهێ خوە ددا رادیویەکێ، دەمێ ژ دەیکا خوە دپرسی ئەڤە بابێ من بوچی وەدکەت، دەیکا وی دگوتێ یێ گوهێ خوە ددەتە رادیوا (ئێریڤان) ب کوردی و دەمێ عەبدولسەلام پرسیار ژ بابێ خوە دکەت ئەڤە بەحسێ چ دکەن، بابێ وی دبێژیتێ ئەڤە یێ بەحسێ مەلا مستەفا بارزانی دکەت و وێنەکا بارزانیێ نەمر ب جلکێن سەربازی نیشا دا وگوتێ: ئەڤە بابێ مە جەنەرال مەلا مستەفا بارزانی یە، عەبدولسەلام دبێژیتێ مانە باپیر بابێ مەیە؟ باب دبێژیتێ: راستە، بەلێ بارزانی بابێ مە هەمی کوردا یە و ئەو خەباتێ دکەت داکو مافێ مە وەربگریت.
ژ وێ روژێ ڤە عەبدولسەلام مەندەهوش دبیت ب (جنرال)ی و هەمی کتێب و چیروک و رۆمانێن پشتی هندێ د خاندن ئەکتەرێ سەرکی دکرە بارزانی و هوسا بارزانیێ نەمر دبیتە کەسایەتیەکا سەرەکی یا کارتێکرن هەبووی ل سەر دروستکرنا کەسایەتیا عەبدولسەلام بەرواری.
ل سالا 1957ێ مالا وان دچیتە باژێرێ بەغدا و ئاکنجی دبیت و ل سەر خوێندنا خوە بەردەوام دبیت. هەر ژ دەسپێکێ شیانێن وی دەردکەڤن و هەمی سالێن خوێندنێ دبیتە یا ئێکێ و شارەزایێ زمانێ عەرەبی و بیرکاری و بابەتێن زانستی پتر دکەڤنە بەرچاڤ و هەر ل پولا پێنجێ بەلاڤوکا دیواری یا قوتابخانێ دبیتە ئەرکێ وی و بەشداری دکەت ل تیپا تەپانێ و زارڤەکرنێ و رێزێن (رێبین – کشافە).
کاریگەریا (مەلا ئەنوەر مائی)
سالێن 1958 حەتا 1961 شەهید مەلا ئەنوەر مائی زوی سەرەدانا وان دکەت چونکو هەر دەیکا مەلا ئەنوەر و هەر هەڤژینا وی ژ بنەمالێن بابێ وی و دەیکا وی بوون و نووکە ژی کور و نەڤیێن مەلا ئەنوەری بنەمالا عەبدولسەلام وەک خالێن خوە ددەن نیاسین. وی دەمی مەلا ئەنوەر جێگرێ سەروکێ کۆمەلا نڤێسەر و ئەدیبێن عێراقێ بوو، هەروەسا هوزانڤان و روشەنبیرەکێ بەرنیاس بوو، خودانێ کەسایەتی و کاریزمایەکا بلند بوو.
مەلا ئەنوەری هەر زوو دەسپێکر پویتەیێ ب عەبدولسەلامی بدەت و پرسیار ژێ دکرن یان ژی ئەرکێن زانستی ددانێ و پەرتوک ددانێ بخوینیت، پاشی پرسیار لێ دکر دا بزانیت چەند ل ناڤەروکی گەهشتیە. ئەگەر بابێ وی یێ توند با دگەل، مەلا ئەنوەری دگوتێ چاڤێ تە ل ڤی کورێ خوە بیت چونکو یێ بەرکەفتیە.
ئەڤە بو ئەگەرێ هندێ کو عەبدولسەلام پتر خوە ماندی بکەت دا هەردەم جهێ رەزامەندیا مەلا ئەنوەری بیت و خەون ددیتن وەکو وی ببیتە نڤیسەر و کەسایەتیەکا جڤاکی. دەمێ ل سالا 1963 شەهید دبیت، عەبدولسەلام هەست ب هندێ دکەت کو جیهان هەمی یا هەرفتی و بۆ چەند مەها دخواست کو ئەو خەون بیت و مەلا ئەنوەر روژەکێ پەیدا ببیت.
ئێکەمین چالاکی سیاسی
ل سالا 1961 شورشا ئەیلولێ دەست پێکر و گەلەک ژ ئەندام و کادرێن پارتی ئەوێن ل بەغدا بوون پەیوەندی ب شورشێ کر و خێزانێن وان مان وێرێ. بابێ عەبدولسەلامی دگەل هەڤالێن خوە ل رێکخستنێن نهێنی یێن پارتی دەستکر ب کومکرنا یارمەتیێ دارایی بۆ ئەوان خێزانا و هەر وان برێکا ژنکا و زاروکێن خوە، پارە دگەهاندنە وان مالا.
چەند جارا عەبدولسەلام ب ئەوی ئەرکی رادبوو و بابێ وی ئەو دگەل خوە دبر و ل چایخانەکێ دروینشتن و بابێ وی نیشا ددا چاوا دێ دەرگەهی قوتیت و هندەک پرسیارێن تایبەت کەت و هەکە بەرسڤێن درست هاتنە دان دێ زەرفێ پارا دەتە ژنکێ و هێدی زڤریت دەف بابێ خوە و وەک خەلات کۆکاکۆلایەکێ ئان دوندورمەکێ وەرگریت.
هاتنە ناڤ پارتی و خەبات ل سنوورێ لقێ پێنجێ بەغدا
ل سالا 1967 عەبدولسەلام دبیتە ئەندامێ ئێکەتیا قوتابیێن کوردستانێ و پشتی چویە کولیژا زانستی، برێکا هندەک خویندەڤانێن کولیژێ، وەک علی میکائیل سارکی و شلیمون و تاوەر، ئەو هەردووک کریستیانێن دهۆکی بون، دبیتە ئەندامێ پارتی ل سالا 1968 و هەر وی دەمی دبیتە بەرپرسێ شانەکا قوتابیا و پاش دبیتە بەرپرسێ لیژنا کولیژێ یا قوتابیا، ل وی دەمی ب نهێنی رادبون ب بەلاڤکرنا دەنگوباسێن شورەشێ و وێنێن بارزانی و دروستکرنا پەیوەندیا دگەل خوەندەڤانێن کوردستانێ و لایەنێن سیاسی، نە خاسمە پارتا کومونستا عراقێ.
ل ساڵا 1970، پشتی پهیمانا 11ی ئادارێ هاتیه ئیمازاکرن، عەبدولسەلام دبیتە ئەندامێ لیژنا پارتی یا کولیژێ و بەرپرسێ لیژنا ئێکەتیا قوتابیان. دەم هاڤینە و ژمارەکا زور ژ ئەندامێن پارتی دزڤرنە مالێن خوە ل کوردستانێ و بۆ ئەوێن مالێن وان ل بەغدا رێکخستنا خویندەڤانا، سەر ژ نوی دهاتنە پێکڤە گرێدان و ئەڤێ رێکێ عەبدولسەلام جوهر نامق دناسیت، هەروەسا کریم سنجاری (کو بەرپرسێ رێکخراوا خویندەڤانا بو سەر ب لیژنا ناڤخوە یا بەغدا) عەبدولسەلام دبیتە ئەندامێ کەرتێ (نەبەز) کو جەوهەر نامق بەرپرسێ وێ بۆ و ئەندامێن کرتی: عەدنان مفتی، ئەکرەم مەنتک، عبدالرزاق هاشم و حەمید بلباس بوون، دبیتە بەرپرسێ شانەکا سەرەکی کو شانێن کولیژا زانست و پەیمانگە و کولیژا هونەرێن جوان و پشکا ئێڤاریا زانکویا (مستنصریة) و کولیژا چاندنێ ئەندامێن وێ بوون.
دەستپێکا چالاکیێن روشنبیری و نڤێسینێ
هەر ژ زاروکی ڤە، عەبدولسەلام خویندەڤانەکێ گەلەک باشێ پەرتووکا و رۆمان و روژناما بوو و ل خوێندنا بنەرەتی و ناوەندی شیانێن نڤێسینێ ل دەڤ وی پەیدا بوون و سەرپەرشتیا روژنامێن دیواری یێن قوتابخانێ دکر.
ل سالا 1969 ئێکەمین گوتارێ وی ل گوڤارا (الجامعي) یا زانکویا بەغدا دهێنە بەلاڤکرن کو نڤێسینەکا زانستی بوو، ل پاییزا ساڵا 1970 د ئاهەنگەکا قوتابیان دا ل بهغدا، کاک عەبدولسەلام پەیڤەکێ ب ناڤێ ئێکەتیا قوتابیان دنڤێسێیت و پاشی هەر ئەو بخوە ژی وێ پەیڤێ دخوینیت. ئەڤە دەستپێکا ئەزمونا نڤێسین و خاندنا پەیڤ و گوتارا وی بوو و هەر ژ بەر هندێ ل سکرتاریەتا ئێکەتیا قوتابیێن کوردستانی هاتە دەستنیشانکرن بۆ نڤێسینا گوتارا ئێکەتیێ ل ئاهەنگێن کولیژ و پەیمانگەهێن سەر ب لقێ بەغداد.
ل سالا 1971 عەبدولسەلام دبیتە ئەندامێ لیژنا روشنبیری یا لقێ پێنج کو شەهید (سەیدا صالح یوسفی) بەرپرسێ وێ بوو و ئەندامێن وێ: حەمید سوری، فەلەک الدین کاکەیی و فەرهاد عەونی (ژ روژناما خەبات) مەعصوم مائی و عەزیز شوان (ژ سکرتاریەتا ئێکەتیا ماموستایێن کوردستانێ) عادل موراد (سکرتێرێ ئێکەتیا قوتابیان) و حەمە رزا (بەرپرسێ لیژنا ناڤچا بەغدا) بون. وی سەردەمی شەڕە گۆتار دناڤبەرا پارتی، پارتیا کۆمونیست و بەعسیا هەبوون. لژنا روشنبیریا لقێ پێنج رولێ خوە هەبون ل نڤێسینا گوتارا و بەرسڤدانا نڤێسینێن وان هەردوو پارتا دژی پارتی و کوردا. هەر ئەوی دەمی عەبدولسەلام کاک سامی د ناسیت و چەند کارێن پارتایەتیێ پێکڤە دکەن، ل هەمان سالێ، عەبدولسەلام دبیتە ئەندامێ دەستەیا نڤێسینێ یا گوڤارا لقێ بەغدا یێ ئێکەتیا قوتابیێن کوردستانێ و هەیڤانە ب چەند بابەتا بەشداری دەرکرنا وێ گوڤارێ د بیت.
کاك عەبدولسەلام ل ساڵا 1972 خاندنا خوە یا کولیژێ ب دوماهی دئینیت، وی دەمی کادرێن پارتی پشتی ب دوماهی ئینانا خاندنێ، پەیوەندیێ ب شورەشێ دکر و کەریم سنجاری و غازی زێباری و گەلەک ژ هەڤالێن دی چووبوونە ناڤ شورەشێ، بەلێ دەمێ جەوهەر نامق ژی دڤییا بچیت ژ عەبدولسەلام دخازیت رێکەکێ ببینیت کو ل بەغدا بمینیت ژ بەر پێدڤەییا کارێ رێکخستنێ، ب ئەڤی رەنگی عەبدولسەلام دەست دکەت ب خاندنا (دبلوم مهنی عالي) سال و نیڤ حەتا هاڤینا 1973 وەک دەرچویێ ئێکەما خاندنێ دیماهی دئینیت و دبیتە سەربازێ لەشکرێ عراقێ بۆ شەش هەیڤا و دگەل هندێ بەردەوام دبیت ل سەر کارێ پارتایەتیێ.
ل روژا 27ێ هەیڤا ئێکا سالا 1974 سەربازیا وی ب دیماهی دهێن و 8ێ هەیڤا دوو دهێنە دامەزراندن وەکو ماموستا ل پەیمانگەها ئامادەکرنا ماموستایا ل دهۆکێ و بەردەوام دبیت ل سەر کارێ ماموستایەتیێ.
پەیوەندی ب شورەشا ئەیلولێ
روژا 11ێ ئادارا 1974 دگەل سەیدا صالح مستەفا پێداوی، رێڤەبەرێ پەروەردا دهۆکێ و محەمەد سلێمان سەرەروی، بەرپرسێ لقێ ئێکەتیا قوتابیا و چەند ماموستایێن دن، کاک عەبدولسەلام دچیتە ناڤ شورەشێ و وێ شەڤێ ل سەرسنگ کوهداریا بەیانا حکومەتا عێراقێ دکەت بۆ دانانا ئوتونۆمیەکا سەقەت کو بۆ ئەگەرا هندێ شورەش جارەکا دن دەسپێ بکەت.
دەمێ عەبدولسەلام ل دهۆکێ بو، نامەیەکا کەریم سنجاری بو دهێن و تێدا دخازیت خوە بگەهینیتە چومان ژ بەر شولەکێ گرنگ. چونکو چەند روژ مابوون بۆ چونا ناڤ شورەشێ، ئەو نامە مابو ل دەڤ وی، هەر برێکا وێ نامێ شیا خوە بگەهینیتە بارەگایێ سەرکردایەتیا شورەشێ، چونکو بروسکەک هاتبوو کو رێکێ نەدەنە ماموستا و پزشک و ئەندازیارا دەڤەرێ دا مفا ژێ بهێنە وەرگرتن دەمێ شورەش بریار ددەت قوتابخانا و دامودەزگەها ڤەکەت.
کاک عەبدولسەلام ل چومان و ناوپردان هەڤالێن خوە یێن بەغدا دبینیت و جەوهەر نامق دبەتە نک خوە ل ژورەکێ یا هەردو برایێن خوە و برادەرەکێ دن تێدا دژیان. روژا پاشتر فەلەک الدین کاکەیی دبەتە دەڤ (دارا توفیق) کو بەرپرسێ کاروبارێن راگەهاندن و روشنبیری بو و فەلەک الدین د بێژیتە دارا توفیق: ئەڤە عەبدولسەلام بەرواریە ئەو دێ بۆ مە ئاریشا پشکا عەرەبی یا رادیوا دەنگێ کوردستانێ ب نڤێسین و بێژەریێ ڤە چارەسەر کەت، هەروەسا دێ هاریکارەکێ گرنگ بیت ل روژناما خەبات. بەلێ چونکو نامەیا کەریم سنجاری هێشتا ل بیرا وی بو، سوپاسیا هەردووکا دکەت و ژێ دخازیت دوو روژا خوە لێ بگرن حەتا بەرسڤا خوە بدەت وان.
روژا پاشتر کهریم شنگالی دبینیت و دبەتە دەڤ شەکیب ئاکرەیی یێ رێڤەبەرێ جیبجیکار یێ پاراستنێ. ئەو داخازێ ژ وی دکهت کو دگهل وان ل پاراستنێ کار بکهت. عەبدولسەلام بەرواری پشکداریێ د خۆلەکا چڕ یا 20-30 ڕۆژی یا دەزگەهێ پاراستنێ دا دکەت. پشتی خولێ کاک مهسعود بارزانی بڕیارێ ددهت کو وی وهک بهرپرسێ پاراستنێ ڤڕێکهته هێزا شێخان کو حسو میرخان دولەمەری فەرماندێ وێ هێزێ بو. کاک مسعودی حەز دکر عەبدولسەلام ل بارەگایێ پاراستنێ مابا ژ بەر زانینا عەرەبی و ئینگلیزیێ و ل سەر هەلسەنگاندنا کریم سنجاری و جەوهەر نامقی، لێ وەسا باشتر دبینیت بچیتە هێزا شێخان دا باش جڤاکا کوردی بناسیت پشتی وان سالێن ل بەغداد.
سالەک پێشمەرگایەتی ل هێزا شێخان
هەر ل دەسپێکرنا کارێ خوە وەک ئەفسەرێ هەوالگری (ضابط استخبارات)ێ هيزا شێخانێ، دوستایەتی و رێزلێگرتنا هەردوو ئالی دناڤبەرا كاک عەبدولسەلام و حسو میرخان، ئامرێ هێزێ پەیدا بوو و وەلێ هات کو ل رویێ پراکتیکیڤە وەک جێگرێ ئامرهێز رەفتار دگەلدا دهاتەکرن هەروەسا پەیوەندیەکا باش دگەل لیژنا ناڤچا شێخان، نەخاسمە بەرپرسێ وێ حسێن بابا شێخ پەیدابوو.
مەکتەبا سیاسی یا پارتی بریار دا رێکخستنێن پارتایەتیێ ژ ناف هێزێن لەشکرێ کوردستانێ بهێنە دروستکرن و حسێن بابەشێخ بەرپرسێ لژنا ناوچا شێخان پێشنیار دکەت کو عەبدولسەلام بەرواری ب وی کاری ڕاببیت.
کاك عەبدولسەلام ڕێکخراوەکێ دادمەزرینیت و کادرەکێ تازە پەیمانگا کادرێن پارتی ب دیماهی ئینایی، کرە بەرپرسێ رێکخستنا رێکخراوێ. پاشی هەر لیژنا ناڤچەی داخاز دکەت کو عەبدولسەلام ببیتە ئەندامێ کارگێرێ لیژنێ، سەرباری هەمی شولێن دی یێن وی.
ئهو حەتا ئادارا ساڵا 1975 ل سەر خەباتا خوە ل هێزا شێخان بەردەوام دبیت. و پشتی پلانا شەشێ ئادارا 1975 ب چەند روژا، سوپایێ عێراقێ هێرش کرە سەر گەلیێ لالش و شیا ب هاریکاریا فروکە و تانکا بگەهیتە بارەگایێ هێزێ ل ئەتروش و پێشمەرگە نەچار دبن خوە ڤەکێشنە پشت چیایێ ئەتروش و ل شکەفتێ خوە دووبارە رێک بێخن.
ل روژا 14/3/1975 برووسکەیەک ژ کاك ئیدریس بارزانی ل سەر ئەنجامێن سەرەدانا بارزانی بۆ ئیرانێ بۆ هەمی هێزێن لەشکەرێ شۆڕەشگێڕێ کوردستانێ هاتە هنارتن کو دیار دکەت سەرۆک بارزانی یێ ژ تەحرانی فەگەریایی و شاهێ ئیرانێ سێ هەلبژارتن دانایە پێش مە:
1- خوەڕادەستکرنا بێ مەرج بۆ ڕژێما ئیراقێ.
2- چوونا ئیرانێ بێ گەرەنتی.
3- شەرکرن دژی رژێما ئیراقێ و دەولەتێن هەرێمی.
کاک ئیدریس د نڤێسیت کو (الوالد مع الاختیار الثالث – باب دگەل هەلبژاردا سێ یە). ژ ڤێرێ دەردکەڤیت کو ل دهستپێکێ بارزانیێ نەمر و سەرکردایەتیا شۆڕەشێ بڕیارا بەرخودانێ ددەن چونکو پشتی هندێ ب برووسکەیەکێ داخازێ ژ هەموو هێزێن پێشمەرگەیی دکەن کو شیانێن خوەیێن دارایی، چەكی، تەقەمەنی و ئازۆقەیی ئاشکرا بکەن. کانێ دێ تێرا چهند وهختی و شهڕی کهت.
پشکداری د کۆمبوونا هێزێن لەشکەری و لقێ ل مانگێشکێ
پشتی ڤێ برووسکێ ئەسعەد خۆشەڤی، فهرماندێ لهشکهرێ ئێکێ بههدینان، ل سەر پێشنیارا شەهید عیسێ سوار، بەرپرس و کارگێرێن لقا ئێک و ئامر هێز، بەتالیۆنێن دەڤەرێ ڤەدخوازیتە کۆمبوونەکا بلەز ل مانگێشکێ. فەرماندێ هێزا شێخان حسۆ میرخان، وی دەمی یێ نەساخبوو ژبەر هندێ بریار هاتە دانا کو عەبدولسەلام دگەل حسین بابا شێخ و وەیسی بانی ل شوینا وی پشکداریێ د وێ کۆمبوونێ دا بکەن.
ئەسعەد خۆشەڤی پشتی بخێرهاتنێ داخاز ژ ملازم بابەکر زێباری کر بروسکێن دیماهیێ ل بارەگایێ بارزانی و مەکتەبا سیاسی بخوینیت. ل وێرێ بۆ بەشداربوا دیار بو کو دێ پێشمەرگە ڤەکێشنەڤە ئیرانێ بەلێ بریارە بەرخودان بەردەوام بیت ب رەنگێ پارتیزانی. پشتی گەنگەشەکا دویر و درێژ بریار هاتە دان کو ئەسعەد خوشەوی بارزانیێ نەمر و سەرکردایەتیا شۆڕەشێ، ب ئەنجامێن کۆمبوونێ ب برووسکەیەکێ ئاگەهدار بکەت و بدەتە دیارکرن، کو مە بریارا دایی شەرێ پارتیزانی بکەین و هەمی ئامادەکاریێن پێدڤی بکەین، و گۆرەیی ئەوان شیانێن ل بەر دەستێن وان، دکارن حەتا دوو سالێن دی بێی چ هاریکاریێن دەرەکی بەرخوە بدەن.
پشتی کاک عەبدولسەلام ئێڤاریا روژا پاشتر دگەهیتە بارەگاییێ هێزێ، ئهو دبینیت کو بۆ وی برووسکەیهك یا هاتی و داخواز ژ وی هاتیە کرن کو بەلگەنامەیێن خوە بسۆژیت و خوە بگەهینیتە تحسین ئەتروشی (بەرپرسێ نوی یێ پاراستنا لقێ ئێک) دا پێکڤە بهرهڤ باڵهکایهتی و سنوور ڕۆژههلات ڤه بچن. عەبدولسەلام بەرسڤێ ددەت و دیار دکەت کو وی بریارا دایی دگەل هێزا شێخان بمینیت و بهێنە ئیرانێ.
ئامادەکاری ب سەرپەرشتیا عەبدولسەلام و حاجی میرخانێ برایێ حسو میرخان ل شکەفتێ دەستپێکرن بۆ خوە لێکدان بۆ چون بەرەڤ ئیرانێ. حسو میرخان دبێژیت پێدڤیە حەتا سوباهی نیڤرو خوە ل ئامر بەتالیۆن و سریێن هێزێ بگرین ل سەر داخازیا وان.
درەنگی شەڤە، دوو پێشمەرگێن دەڤەرا گۆرانا دگەهنە بارەگایێ هێزێ و عەبدولسەلام ئاگەهدار دکەن کو ئەفسەرەکێ موخابەراتێن عێراقێ پەیوەندی یا ب فەرماندێن بەتالیۆنا کری و داخاز ژ وان کری کو؛ ئهگهر ئهو حسو میرخان بکوژن حکومهتا ئیراقێ ژی دێ ل وان بووریت و وان خهلات ژی کهتن.
عەبدولسەلام بەرواری، حاجی میرخان ل سەر هەولێن ڕژێمێ بۆ تیرۆرکرنا حسۆی ئاگەهداردکەت. حاجی میرخان ژی حسۆیێ برایێ خوە ئاگەهدار دکەت کو لەزێ بکەن دەڤەرێ بهێلیت و بچن، لێ حسۆ هێلانا دەڤەرێ رەتدکەت و دبێژیت، ئەڤە ئەو چەندین سالە د ناڤ خەلکێ ئەڤێ دەڤەرێ دایە و ئەو ب ساناهی دەست ژ خەلکێ دەڤەرێ بەرنادەت.
ژ شکەفتێ بەرەڤ ئیرانێ
حاجی میرخان و عەبدولسەلام بەرواری بریار دا دگەل روژهەلاتا روژا پاشتر کو دکرە روژا نەوروزێ، بکەڤنە رێ و بریار هاتە دان کو حاجی دگەل مالباتا بکهڤنه ڕێ و خوه بگەهینن سیان و هەرگنا، ل قونتارا چیایێ گارهی. زکری نێروەیی ژی دەزگەهێ بێتەلێ دگەل خوە بینیت. ههروهسا عەبدولسەلام دەوارەکی بۆ حسۆی ژی ئامادەدکەت و دکەڤنە رێ پشتی هەژمارا وان دبیتە 300 کەس.
نیڤرو ڕادیۆیا بەغداد یا کوردی ب بەردەوامی بەڵاڤ دکەت کو جەماوەرێ دەڤەرا بەهدینان هەرسێ تاوانبار عیسێ سوار، حسۆ میرخان و عەبدولسەلام بەرواری ژناڤ برن! حسو گەلەک خەمبار دبیت و باوەر دکەت کو عیسێ سوار یێ شەهید بویی بەلێ عەبدولسەلام دبێژیتێ ما تۆ نابینی ئەڤە ئەز و تۆ دساخین؟ کی دبێژیت ئەو ژی ساخ نینە؟
شەڤێ زکری شیا ویستگەها کاک مسعود پەیدا بکەت و بریار هاتە دان برووسکەکێ بۆ ویستگەهێ کاك مەسعود لێبدەن و وی ئاگەهدار دکەن کو ئەو بسلامەتن و یێن کەڤتینە رێ. کاك مەسعود داخازێ ژ وان دکەت کو پەیوەندیا وان یا بێتەلێ بلا یا بەردەوامبیت.
عەبدولسەلام بەرواری دگەل حسۆی و پێشمەرگە و خەلکێ دەڤەرا شێخان دگەهنه ڕێزان ل دهڤهرا بارزان. و پاشی ژ وێرێ ژی ڕێدکهڤن. ل دەڤەرا پیران برووسکەك دگەهیت کو ئەسعەد خۆشەڤی ژی بڕیڤەیە. هەروەسا پێدڤیە شێخ بابو و ئەوێن دگەلدا ببینن.
ل گوندێ کولەکا دگەهنە ئێک و هەر بڕێیا ئەسعەد دزانن کو عیسێ سووار یێ هاتیە شەهیدکرن. پشتی هینگێ شێخ بابۆ و شێخ محەمەد خالد وشێخ عبداللە و شێخ شەفیع ژی دگەهن وان. پشتی ئاگەهدارکرنا کاک مسعود بگەهشتنا وان، تێنە ئاگەهدارکران کو بزاڤ هەیە برێکا هەلیکوپتەرا کەسێن پیر و ژنک و زاروک بهێنە ڤەگوهاستن و بۆ هندێ پێدڤیە ل خرێنە ئامادەکاری بهێنە کرن.
ئهو دچن حەتا دگەهنە خرێنەی. ل وێرێ چۆکەکێ بەفرێ یێ کەتی. بدرێژاهیا دوو روژا هەلیکوپتەرێن ئیرانی جورێ (شینوک) کەس ڤەدگوهاستن و دگەل هندێ مفرەزێن 10 حەتا بیست کەسی و هندەک جارا ژن و زاروک ژی دگەل، د کەتنە رێ بەرەڤ ئیرانێ.
عەبدولسەلام بەرواری دگەل شەهید شەعبان غەفار و مەفرەزەکا باشا پێشمەرگەیی حەتا 30/3/1975 ل خرێنەی دمینن. پشتی ڤەگوهازتنا هەژمارەکا خەلکی، ئێدی فرۆکە ناهێن. ئەو مەفرەزا پێشمەرگەیی ژی برێدکەڤن، حەتا دگەهنە گادەری. پشتی ل ئاڤێ دەرباز دبن، دکەڤنە د دناڤ ئاخا ئیرانێ دا.
ژیێ مشەختی و دەربەدەری وخویندن و کار و ژیانا سیاسی ل هەندەران (1975 – 1997)
ل شەڤا 31/3/1975 دگەهنە باژێڕەکێ شنۆ، روژا دی ڕژێما ئیرانێ وان ب زیلێن لەشکەری دبەتە کرمانشان. کاك عەبدولسەلام مههەکێ ل کەمپا (سراب نیلوفر) نێزیکی کرمانشان دمینیت.
پاش لژنەك ژ دەف کاك ئیدریس و کاك مەسعود دهیتە کەمپێ بۆ دابەشکرنا یارمەتیا بۆ ئەوان پێشمەرگێن کەمپێ. کەسەک هاتە دەڤ عەبدولسەلام و گوتێ کا ملازم یونس روژبەیانی، ئەندامێ وێ لژنێ یێ پرسیارا تە دکەت. ملازم یونس نامەکا کاك مەسعود دگەهینیتە کاك عەبدولسەلام بەرواری. کاك مەسعود د ناما خوەدا داخوازێ ژ کاك عەبدولسەلام بەرواری دکەت کو ب زویترین دەم خوە بگەهینتە نەغەدە.
عەبدولسەلام بەرواری ل هەفتیا ئێکێ ژ مهها پێنجێ ساڵا 1975 خوە دگەهینیتە نهغهدێ دگەل حسێن بابا شێخ و حسن نەرمو و علی بالەتەی. ل وێرێ جەوهەر نامق و کەریم سنجاری و ئازاد بەرواری دبینیت و ئەو دبێژنێ کو کاک مسعود ل خەما کادرێن وەک وییە و دا نەچار نەبن خوە رادەستی عراقێ بکەن و نەهێنە کوشتن هەروەسا دا دەستێ ئیرانێ ژی نە گەهیتێ، کاک مسعود باش دزانی داخاز ژ وان کادرا بکەت خوە بگەهیننە نەغەدە دا پێکڤە بن و ئاگەهداری پێشهاتا ببن.
جەهوەر نامق، کاك عەبدولسەلامی دبەتە نک خوە ل مالێ. ئازاد بەرواری و کەریم شنگالی ژی هاتن و چوونا مالا جەهوەری دکر. و ب رێکا وان عەبدولسەلام ئاگەهدار دبیت کو ئەو دگەل کاک مەسعود یێن کومبوین ل سەر کانیەکا دناڤبەرا نەغەدە و شنو و بریارا دایی (سەرکردایەتیا کاتی) بۆ پارتی پێکبینن و دەست بکەن ب ئامادەکاریێن دەستپێکرنا خەباتێ و شورەشێ ب دەرکرنا بەیاننامە وهنارتنا مەفرەزێن پێشمەرگەیی بۆ کوردستانێ دگەل پەیوەندی ب کادرێن جهێ باوەرێ.
ل وان روژا ژمارەکا گەلەک یا کادرێن بەرکەفتی و پێشکەفتی ل (نەغەدە) کومببون، وەکی: فازل میرانی. تحسین ئەتروشی، غازی زێباری، بابکر زێباری، فەلەک الدین کاکەیی، عارف طیفور، حمە رزا، سید صالح، مەلا حەمدی، فایق نێروەیی، عبدالرحمن ئیسماعیل، و گەلەکێن دی. ئەو روژانە کوم دبون و دیتن و بوچونێن خوە دیار دکرن و کەریم و ئازاد و جەهوەری دگەهاندنە کاک مسعود و کاک ئیدریس و بەرسڤا پسیارێن وان ژی دئینان.
ژن ئینان و دویرکەن بو ئیسفەهان
ل هاڤینا سالا 1975 نەمسا بڕیارێ ددهت کو 100 کهسا ژ پهنابهرێن خهلکێ باشوورێ کوردستانێ وهرگریت. سەرکردایەتیێ بریار دا کو گەنجێن دەرکەفی و خویندەڤانێن زانکویا بێخنە ناف لیستا وان کەسا، ژبەر هندێ لیستێ کەسێن وەک: کاك عەبدولسەلام بەرواری، حەمید ئاکرەیی، فایق نێروەیی، غازی زێباری، و پیرۆت ئەحمەد و سەعدی پیرە تێدا بوون.
بهری ئهو بچنه نهمسا، حکومهتا ئیرانێ ل روژا 2ێ هەیڤا نەها 1975 بریار ددەت کوردا بەلاڤ بکەت ب سەر باژێر و پارێزگەهێن ئیرانێ و دویر بکەت ژ بارزانیێ نەمر. وان ل سهر باژێڕان بهڵاڤ دکهت و ناڤێ عەبدولسەلام بەرواری بۆ باژێڕێ ئەسفەهان دەردکەڤیت. بەری هینگێ کاک عەبدولسەلام کچا (رئیس عبداللە)ی خاستبو و ڕهئیس عبدالله دخوازیت کو ئەو مەهرا خوە ببرن و پێکڤە بچنە جهێ خوە یێ نوی. ئەو بو هەر روژا باشتر زوو مەهرا وان ل سەر دەستێ مەلا حەمدی و ب شەهدەکیا سەید سالح و کەریم سنجاری هاتە برین و رێکەفتن بەرەڤ ئیسفەهان و پشتی گەشتنا وان هاتنە فەگوهاستن دگەل چەند بنەمالێن دی بۆ باژاروکەکێ و مانە ل هیڤیا چونا نەمسا.
جار ب جار ژی و بدزیڤە دهاتنە کەرەج و دەمەکی ل وێرێ دمان. ئەو هەڤالێن بەری وان گەهشتینە هولەندا و بریتانیا و سوید، نامە ڤرێدکرن و بەحسێ هندێ دکرن کو بگەهشتنا وان جەلال تالەبانی دگەل عادل موراد د هاتنە براهیا وان و خوەشخوەشک بۆ دگوتن و ژبەر هندێ گەلەک یێن گەهشتینە ئێکەتیێ و داخاز دکەن پارتی چارەکێ بۆ ئەڤی بابەتی ببینیت.
عەبدولسەلام پێشنیار دکەت کو هەر جارەکێ گروپەک دچیتە دەرڤە، چەند کەسەکا بۆ ئەنجامدانا کارێ ڕێکخستنێ دەستنیشان بکەن و دەمێ بگەهنە بنەجهێ دەست بکەن ب کارێ پارتایەتیێ. کاك مەسعود داخازا دیتنا عەبدولسەلام بەرواری دکەت و ل سەر پێشنیارا وی، لژنەکا رێکخستنا پارتی بو نەمسا تێنە پێکئینان ژ: عەبدولسەلام بەرواری، فایق نێروەیی، وریا ساعاتی، حەمید ئاکرەیی، محەمەد سالح دهۆکی و حسێن سنجاری هەردوو یێن دیماهیێ پێگیری ب وێ بڕیارێ نەکر.
ئێدی عەبدولسەلام بەرواری و هەڤالێن خوە ب سێ جارا بۆ نەمسا بڕێدکەڤن. کاك مەسعود گازی عەبدولسەلام دکەت و برەکێ پارا دگەل ژمارا سندوقا پۆستا کەریم و جەهوەری ل تورکیا ددەتە عەبدولسەلام دا بگەهینیتە کاک سامی.
پەنابەری و کارێ پارتایەتی ل نەمسا
کاک عەبدولسەلام روژا 5ێ مەها چارا 1976 دگەل گروپا دوێ یا وان سەد کەسا، دگەهیتە فروکەخانا ڤییەنا و ل وێرێ کاک سامی ل هیڤیا وان بوو و پشتی بخێرئینان ئێک ب ئێک، عەبدولسەلام ڤەدەر کر و پرسیارا وی کر کا چ بو وی ژ کاک مسعودی ڤێیە، ئەو بوو هەردو ئەمانەتێن وی دانە ڤێ.
کاک سامی دگەل وان چو کەمپێ پەنابەرا و گوت کو جەلال تەلەبانی ژی یێ ل ڤییەنا دخاست وی ببینیت، کاک سامی گوت من نەڤیا وی بتنێ ببینم و چاڤ ل رێ هاتنا وە بووم ژ بەر هندێ هەر وێ ئێڤارێ شاندێ پارتی هاتە پێکئینان ژ کاک سامی، عەبدولسەلام، وریا ساعاتی و دکتور زبێر حسۆ.
زبێر حسۆ (سەربازێ بەرزە) ئەندامێ لقا ئەورۆپا بوو، وی رۆلەکێ مەزن د ڤەژاندنا رێکخستنێن پارتی ل ئەورپا هەبوو. ئەو کارێ دی یێ گرنگ، ئەوێ زبێر حسۆی ئەنجامدای، ناساندنا سامی عبدالرحمان ب هەڤژینا وەزیرەکێ نەمساوی کو گەلەک هاریکاریا پەناهندەیێن کوردا دکر و رێکێن پەیوەندیێ دگەل پارتا سوسیالیستا دەسەلاتدار و حکومەتا نەمسا بۆ پارتی و کوردا ڤەکرن و هەر وێ کاک سامی ئاگەهدار کربوو کو جەلال تالەبانی یێ ل نەمسا و داخازا دیتنا وی دکەت.
جەلال تالەبانی هەر ئێک ژ فؤاد مەعصوم و عادل موراد دگەل خوە ئینابوون. عەبدولسەلام بەرواری د ڤێ هەڤدیتنێ دا دبێژیت: جەلال تالەبانی گەلەك خوەش خوەشك بۆ مە دگوتن و گۆت کو ئێدی ئەو جەلالی نینە، بەلکو ئێکەتی یە، دویر نینە هندەک ژ نەفامیێ ب خرابی بەحسێ جەلالی و مەلایی بکەن، ئەز ب خوە گوهێ خوە نادەمێ و هیڤیدارم هوین ژی هەر وەسا گوهێ خوە نەدەنە وان چونکو بەحسێ وە ناکەن چونکو هوین ژی مەلایی نینن بەلکی (قیادی مؤقتە)نە.
كاک عەبدولسەلام د بەردەوامیا ئاخفتنا خوە دا دبێژیت: دەمێ جەلال تالەبانی ئەڤە گۆتی، من ئەو ل وێرێ ڕاوەستان و من گۆتێ: ئەز نزانم هەڤالێن من دێ چ بێژم، بەلێ هەر بو ئاگەهداریا تە، نوکەژی ئەز مەلایی مە و ژ کەسێ قەبول ناکەم ب خرابی بەحسا مەلا مستەفا ئان ژی مەلاییان بکەت.
هەر ل وێرێ جەلال تالەبانی داخاز کر ڕێ بدەنێ سمینارەکێ پێشکێشی کوردێن ل نەمسا بکەت. ژبەر کو پارتی ل نەمسا پتر بوون. پاشی سەعدی ئەحمەد پیرە ل وێرێ رێکخستنەکێ ب ناڤێ (مستقل) ئاڤادکەت. کو ب راستی رێکخستنا ئێکەتیێ بو.
کونفرانسێ کۆمەلا خویندەڤانێن کورد ل ئەوروپا
وەکی نەریتەکێ بەردەوام، کۆمەلا خویندکارێن کورد ل ئەوروپا بریار دا ل هاڤینێ کۆنفرانسێ خوە یێ سالانە گرێبدەت. کۆنفرانسێ کۆمەڵەیا خوینکارێن کورد ل بەڕلینێ دهێنە گرێدان. ڕۆژ نوری شاوەیس وەکو سکرتێرێ کۆمەڵەیا ناڤبری دهێنە هەلبژارتن. فەوزی ئەسعەد، پیرۆت احمد و د. محەمەد سالح جومعە ژی دبنە ئەندامێن دەستەیا سکرتاریەتا کۆمەلێ.
کونفرانسێ بەرلینێ
کاک طارق ئاکرەیی بەرپرسێ لقێ شەشێ ئەوروپا بوو، پشتی راوەستانا شورەشێ و تێکچوونا رێکخستنێن لقێن پارتی، تارق شیا بو لقێ شەش بهێلیت بەردەوام بیت ل سەر کارێن خوە، لەوا بریار هاتە دان کو پشتی کۆنفرانسا کۆمەڵەیا خویندکارێن کورد، کۆنفرانسێ پارتی ژی بهێنە گرێدان.
هەموو ئەندامێن سەرکردایەتیا کاتی یا پارتی دیمۆکراتی کوردستان، ئەوێن ل ئەوروپا دگەل هەژمارەکا کادرێن پێشکەفتی یێن پارتی، یێن ب هەلبژارتن دێ هێنە دیاریکرن بەشداری کونفرانسی ببن، ئەو بو ل حەفتیا دوێ یا حەیڤا 8 یا 1976 کونفرانس ب ئامادەبونا 70 کەسا دەست ب کارێ خوە کر و ل سەر پێشنیارا کاک سامی و کاک نوری شاویس، عەبدولسەلام هاتە دەستنیشانکرن بو نڤێسینا کونڤێس (محضر)ێ کونفرانسی.
ئارمانج ژ گرێدانا کۆنفراسێ، دووبارە نووژەنکرنا رێکخستنێن پارتی بوو. وی سەردەمی مەحمود ئۆسمان نامیلکەك ل دژی بارزانیێ نەمر بەڵاڤکر، ئێکەتیێ ژی نامیلکەکا دی ل ژێر ناڤێ (الاتحاد الوطنی الکوردستانی لماذا) بەڵاڤکر. پێدڤی بوو پارتی ژی تشتەکی بەڵاڤکەت.
کارێ سەرەکی یێ روژێن دەسپێکا کونفرانسی، خویندن و پەسەندکرنا راپۆرتەکێ بو کو کاک سامی ئامادە کربو و نوری شاویس و عارف تیفور و حەمە رزا (ئەندامێن سەرکردایەتیا کاتی) ئاگەهدار بوون، ل بن ناڤێ (طریق الحرکة التحرریة الکوردیة). وەسا ژ وێ ڕاپۆرتێ دهاتە فێمکرن، کو ب نەفەسەکا دژی پارتی هاتیە نڤێسین. د کۆنفرانسێ دا گەلەك گەنگەشه ل سهر وێ ڕاپۆرتێ هاته کرن.
ژبەر کو شورەشا ئەیلولێ ل سالێن دیماهیکا خوە پەیوەندی دگەل ئەمریکا و ئیرانێ هەبوون، راپۆورت ب ئەزمانەکێ چەپگەریی و رخنەیی هاتبو نڤێسین و ئەو هەڤالێن کو خوە ب چەپ و مارکسی ددا نیاسین، وەک د. جەرگیس حەسەن، روژ نوری شاویس، د. محەمەد سالح جمعە، دلشاد میران، ئازاد خهفاف، وریا ساعاتی، عارف تەیفۆر و حەمە ڕزا، هەڵویستەکێ توند هەبوو و پشتهڤانێن دیتنا سامی بوون.
پڕانیا ئهندامێن کونفرانسێ دگەل ڕێبازا بارزانی بوون. ژ بەر هندێ بڕیار هاتەدان لژنەك ژ بۆ دیڤچوونا تێبینیێن کۆنفرانسێ بهێنە دانان بو نڤێسینا گهوریێن پیدڤی ل راپۆرتێ.
ل دیماهیێ راپۆورت هاتە پەسەندکرن و ڕۆژا دیماهییا کۆنفرانسێ ل 16ی ئابا 1976 لژنەکا بچووك ژبۆ نڤێسینا بریارێن کونفرانسێ هاتە پێکئینان ب سەروکاتیا کاک عەبدولسەلام و وەکی بریاریت وی دەمی، بریارێن کونفرانسێ ژی تژی پشتەڤانیا گەلێ فەلستین و خەباتا مللەتا و هاوپەیمانی دگەل کەمپێ سوشیالیست ب سەروکاتیا ئێکەتیا سوڤیێت و پشتەڤانیا خەباتا مللەتێ کورد ل هەمی پارچێن کوردستانێ، و تشتێن وەسا بوو.
بەری کۆنفرانس ب دیماهی بهێن، دوو هەلبژارتن هاتن ئەنجامدان:
1- کارگێریا لقێ: کو هەر ئێک ژ تارق ئاکرەیی، و عەبدولسەلام بەرواری، و سیامەند بەنا بلندترین دەنک ب دەستڤە ئینان و بونە دەستەیا کارگێرێن لقا شەش.
2- سەرکردایەتیا کاتی: بڕیار هاتە دان کو پێنج ئەندام بۆ سەرکردایەتیا کاتی بهێنە زێدەکەن. گەنگەشە هاتەکرن، کا دێ دەنگدان بۆ هەلبژارتنا هەمی ئەندامێن سەرکردایەتیا کاتی دهێتەکرن، ئان تنێ بۆ وان پێنج کەسا. ل دوماهیێ کۆنفرانسێ بڕایار ب پەسەندکرنا وان ئەندامێن ل ئیرانێ بۆ سەرکردایەتیا کاتی هاتینهدان. پێنج کەسێن دی ژی هاتنه زێدەکرن ب ئەوی مەرجی کو هەر کەسێ بهێنه هەلبژارتن دڤێت بچیتە کوردستانێ.
ئەو کەسێن ل کۆنفرانسێ بەرلینێ ل سەر سەرکردایەتیا کاتی هاتین زێدەکرن ئەڤە بوون: وریا ساعاتی، ئازاد خەفاف، دلشاد میران و عبدالرحمن پێداوی.
پشتی کۆنفرانسێ، تارق ئاکرەیی هەموو هوورکاتیێن کۆنفرانسێ بۆ کاك ئیدریس و کاك مەسعود هنارتن. کارگێرێ لقێ کومبینەکێ دکەت و بریار دهێتە دانان کو تارق ئاکرەیی بەردەوام بیت ب پەیوەندیێ دگەل رێکخراو و لیژنێن لقێ و ئاراستەکرنا راپۆرتا بۆ کاک سامی ل لەندەن و کارگێر ژی برێکا تەلەفۆنی ئاگەهداری ئێکودو بن و چەند شیان هەبیت کومببن.
پشتی چەند روژەکا حەمە رزا دبێژیتە عەبدولسەلام بەرواری، هەوە چەوا تارق کریە بەرپرسێ لقێ، ئەو وێ بڕیارێ ب (تەمەرد) ل قەلەم ددەت و دبێژیت، ئەڤە جهێ قەبۆلکرنێ نینە.
ل دیماهیا سالا 1976 حەمە رەزا دبێژیتە عەبدولسەلام بەرواری، کو بڕیار هاتیە دان کو ئەو ببیتە بەرپرسیارێ لقێ و بارەگایێ لقێ دێ ل ڤییەنا بیت. هەردوک خانیەکی بکرێ دگرن و دەزگەهەکێ فۆتۆکوپی دکرن و رۆژانە دەوامێ دکەن. دیسان ئهو چالاکیێن پێشمەرگەیی بەڵاڤ دکەن، بەلاڤۆکەکێ بناڤێ (صدی خەبات) ئانکو دەنگڤەدانا خەباتێ هەیڤانە دەردکەن، کاک عبد السلام ب عەربی بابەتێن وێ د نڤێسین و تایپ دکرن و دیزاین و فۆتۆکوپی بەلاڤدکر، هەروەسا چەند کۆمبونێن کارگێری ژی ئەنجام ددەن، لێ ژ بەر کو بارێ دارایی یێ لقێ هاریکار نەبو، بریار هاتە دان تارق ئاکرەیی ل بۆن و سیامەند بەنا ل ئەمستردام بمینن و پەیوەندی برێکا تەلەفون و فاکس دگەل هەبیت.
هەر چەند هەیڤەکێ ژی کومبین دگەل سەرکردایەتیێ و سکرتاریەتا کۆمەلا خوێندکارا ل بەرلین دهاتنە ئەنجامدان. ل ئێک ژ وان کومبینا کاک سامی نامەیەکا بارزانی نەمر بۆ سەرۆکێ ئەمریکا (جیمی کارتەر) دخوینیت و رەخنێ ل هندەک پەیڤێن هاتی ل ناڤ نامەیی دگریت و پێشنیار دکەت بناڤێ کومبینێ نامەیەک بۆ بارزانی بهێنە ڤرێکرن کو نابیت جارەکا دی بێ وەرگرتنا بوچوونا سەرکردایرتیا کاتی، ئەو ناما بۆ کەسەکی ڤرێبکەت هندەکا ژی دگوت پێدڤیە ب توندی رخنێ ل بارزانی بگرین.
کومبین بۆ دوو بەش، بەشەک وێ دخازن ئەوا ل سەری هاتی، و بەشێ دی ب سەرکێشیا عەبدولسەلام بەرواری دگەل تارق، سیامەند، محەمەد ئەمین دەلەوی، رەمزی شەعبان و دوو کوردێن روژئاڤا و دوو یێن دی، دژی هندێ بون و لگەل هندێ بون کو ئەم خوە بنیاسین و بزانین دگەل کێ دئاخڤین، ئەڤە مەلا مستەفا بارزانی یە نە کادرەک ژ کادرێن پارتی یە دا هوسا سەرەدێریێ دگەل بکەین، دیماهیێ و پشتی گرژی کەتیە ناڤ کومبونێ، بریار هاتە دانا دەنگدان ل سەر وێ پێشنیارێ بهێنە دان و کاک سامی و نوری شاویس دەنگی نەدەن. ئەنجام یەکسان بو ژ بەر هندێ سامی پێشنیارا خوە ڤەکێشا.
هەروەسا ل ئێک ژ وان کومبینا بریار هاتە دان عەبدولسەلام دەڤ ژ خواندنێ بەردەت و خوە تەرخان بکەت بۆ کاروبارێن پارتی و جرجیس حەسەن ژی پشتی ب دیماهی هاتنا خویندنا وی ل موسکو هاتبو نەمسا و ببو پەنابەر، بریار هاتە دان ئەو ببیتە کارگێرێ لقێ.
هەڵا تیرۆرکرنا سەرۆك مەسعود بارزانی ل نەمسا
ل ساڵا 1979 بریار بو سەرۆك مەسعود بارزانی خوە بگەهینیتە کوردستانێ و دهێنە نەمسا دا ل وێرێ چاڤەرێ بیت کارێ پێدڤی بۆ چونا وی تەمام ببن. عەبدولسەلام بەرواری خانیەکێ ب کرێ دگریت. سەرۆك مەسعود بارزانی د وی خانی ڤە دمینیت. وی دەمی نەمسا، ناڤەندا چالاکیێن دەزگەهێ سیخوڕیێ یێ ڕژێما ئیراقێ بوو، ژ بەر هندێ هاتنا سەرۆکی و جهێ ڤەمانا وی نهێنی بوو و بتنێ عەبدولسەلام، تارق، ئازاد بەرواری، حەمە رزا، عارف تیفور، د. جرجیس ئاگەهداری وی جهی بوون. بتنێ کومبینەک دگەل ئەندامێن پارتی ل مالا عەبدولسەلام هاتە ئەنجامدان لەوا ئەندامێن پارتی زانی کو سەرۆک مسعود یێ ل ڤیەنا و ژوان هاتە خواستن ئەڤێ ب نهێنی بپارێزن.
روژەکێ پیرۆت پەیوەندیێ ب حەمە رزای دکەت و دبێژیتە وی، کو (فارس باوە) ژ عێراقێ هاتیە و دڤێت، سەروکی ببینیت، فارس باوە فەرماندێ هێزا دەشتا هەولێرێ بوو ل شورشا ئەیلولێ، و پشتی ئادارا 1975 خوە رادەستێ عێراقێ کربو و رژێما عێراقی ئەو و کەسێن وەکی وی بکار دئینان بۆ هاندانا زڤرینا پەنابەرا و دگەل شاندێن خوە د فرێکرنە دەرڤە نەخاسمە وان ولاتا یێن پەنابەرێن کورد تێدا زورن.
کاک مەسعود ژ هەڤالێن خوە خواست بوچونا خوە ل سەر ڤی بابەتی دیار بکەن، هەمی دگەل هندێ بون کو ئەڤە مەترسیەکە ل سەر ژیانا وی و باش نەزانی ببینیت و ئەگەر هەر پێدڤی بیت بلا ئێکێ دەستنیشان بکەت بچیت بزانیت فارسی چ دڤێت. ژ بەر هندێ سەروکی بریار دا جارێ فارسی نەبینیت بەلێ پیروتی هەر پەیوەندی دکر و بەرسفەک دڤیا.
روژەکێ سەرۆک دبێژیتە حەمە رەزا تێلەفۆنا پیرۆتی بکەت و دبێژیته وی کو: ئەو دێ چیتە مالا وی و چ بەحسێ هندێ نەکەت کو سەرۆک یێ دگەل وی. پشتی هندێ، سەرۆك ژی دگەل حەمە رەزای و ئازاد بەرواری دچیت مالا پیرۆتی.
سەرۆک دبێژیتە پیرۆتی تەلەفونا فارس باوە بکە و بلا بهێنە نک تە بەلێ بلا نەزانیت ئەز ل ڤێرێ. پشتی فارس گەهشتی و دگەل کاک مەسعودی بتنێ روینشت و دەمی تمام بووین گوتە کاک مەسعودی تۆ نەچە دەرێ بلا هەڤال بەری تە بچن و ئەگەر رێک هەبیت پاشی بچی. ئەو بو ئازاد و حەمە رزا و پیروت چون دا بستەهـ بن ژ رێکێ.
ژ مڤش ڤە تەقە لێ دهێتەکرن وئازاد بەرواری و پیروت بریندار دبن. هەرسێک زوی چونە ژور بو پاراستنا کاک مەسعودی، پشتی هندێ پۆلیس هات و ڤەکولین کر و پاسەوان بو کاک مەسعودی دانان حەتا دەرکەفتنا وی ژ نەمسا پشتی روژەکێ ل پایزا وێ سالێ. 1979 و پشتی کوچا دیماهی یا بارزانی نەمر، کۆنگرێ نههێ یێ پارتی دهێتە گرێدان. کاک عەبدولسەلام ژ بهر ئارێشا پاسپۆرتێ نهشیا پشکداریێ بکهت. پشتی کو حەمە رەزا ژ کۆنگرێ ڤەگەڕیایی وی گۆت: مە پارتی هێلا و مۆرا لقێ ڕادەستی وان کر حەتا هوشیار زێباری هاتی ڤییەنا وبەرپرسیاریەتیا لقێ وەرگرتی و بارەگا بریە لەندەن.
کاک عەبدولسەلام ل هەیڤا هەشتا سالا 1979 دەست دکەت ب کارکرن ل سەنتەرەکێ کۆمپیوتەرێ وەک بەرنامە نڤیس (پرۆگرامەر) پشتی کو کارێ وی ل کارگێریا لقێ نەمایی و بەردەوام بۆ ل سەر کارێ پارتایەتی ل رێکخراوا نەمسا.
پەیوەندی ب شورشا گولان
ل روژا 8ی هەیڤا دوو یا سالا 1980 کاک عەبدولسەلام بەرواری، عزەدین بەرواری و حامد سوری بڕیارێ ددەن کو بچنه کوردستانێ. ئەو ل ڕێیا مۆسکۆ ڕا دچنه ئیرانێ و پاشی دچنه بارهگایێ مهکتهبا سیاسیا پارتی ل ڕاژان. كاك عەبدولسەلام ل هەردوو پشکێن ڕێکخستن و ڕاگەهاندنێ دەست بکاردبیت.
ئێکەم کارێ کاك عەبدولسەلام ئەنجامدایی دانانا نامیلکەیەکێ ل سەر چهوانیا ئەنجامدانا کۆمبوونان و نڤێسینا راپۆرتا بوو. کارێ دووێ بەشداریکرن بۆ دووبارە کارکرنا ئیزگا دەنگێ کوردستان، وی دهمی ئێزگێ دهنگێ کوردستانێ ژ کوردستانێ بۆ مەکتەبا سیاسی هاتبوو هنارتن و هێشتا یێ د ناڤا سندۆقان دا بوو. ئێدی کار ژبۆ دانانا ئێزگێ دەنگێ کوردستانێ دهێتەکرن. ئەندازیار حەمید ئاکرەیی و ئەندازیار ئەحمەد بریفکانی ژ نەمسا تێن و هندەک پارچێن پێدڤی ژی دگەل خوە ئینابوون. لیژنا سەرپەرشتیا ڤی کاری ژ فەلەک الدین و عەبدولسەلام و حمید ئاکرەیی پێک هات.
ئەندازیار ئەحمەد بریفکانی دبیتە رێڤەبەرێ ئیزگێ و ئەحمەد دەشتی دبیتە بەرپرسێ تەکنیکی و ل دەسپێکێ کاک عەبدولسەلام بێژەرێ عەرەبی بوو و عزەدین بەرواری بێژەرێ سۆرانی، شوکری نێروەیی ژی بێژەرێ بەهدینی بوو. بەلێ چونکو هەرسێکا کارێ خوە هەبوو. لیژنەک هاتە پێکئینان ژ فەلەک الدین و عەبدولسەلام و ئەحمەد بریفکانی، بۆ تاقیکرن و وەرگرتنا بێژەرا. ئەو بۆ هەر ئێک ژ سهباح بیت الله بۆ عەرەبی، تەحسین دۆلەمەری بۆ کوردیا بەهدینی و قادر حهسهن بۆ کوردیا سورانی وەک بێژەر هاتنە وەرگرتن. ئێزگێ دەنگێ کوردستانێ دکەڤیتە کاری، کارێ ڕێکخستنێ ژی باش بڕێڤە دچیت. کاک عەبدولسەلام دبیتە بەرپرسێ پشکا عەرەبی و گوتار و هەوالا ژی دنڤێسیت.
دهمهکێ جەمال قەدشی پۆستهی ژ کوردستانێ دئینیت و رەوشا لقا ئێك بۆ عەبدولسەلام بەرواری ڤەدگێڕیت. ئەو دزانیت کو رەوش گهلهکا خرابە. لەوما ئهو ب نامهیهکی داخازێ ژ سەرۆکی دکەت کو ڕی بدەنێ بچیتە لقا ئێك. بەلێ سەرۆک رێکێ نادەتێ.
ل مهها 3/1981 برووسکەك ژ لقا ئێك بۆ مەکتەبا سیاسی دهێن، کو هەژمارەکا کادرا کو پێك دهاتن ژ فوئاد میران، شهاب میران، فەتاح گولی، عرفان هرۆری، سلۆ خدر، مەلا رەمەزان (بهەشتی) دەست ب سەر لقێ دا گرتیە و مۆرا لقێ ژ ههجهر سندی بەرپرسێ لقێ ستاندیە و ژ سەرۆک بارزانی دخازن بەرپرسەکێ دی بۆ لقێ ڤرێ بکەت و ژ نوکە و وێڤە پەیوەندی بتنێ دگەل وان بهێتە کرن.
سەرۆك مەسعود بارزانی، پشتی وێ برووسکێ داخازێ ژ عەبدولسەلام بەرواری دکهت کو بچیت بهرپرسیاریا لقا ئێک وەرگریت، حەتا دکتۆر جەرگیس حهسهن دهێتە وێرێ چونکو چوبو سوریا بو سەرپەرشتیکرنا ئینانا چەک و تەقەمەنیا، سەید سالح و دکتۆر ڕزگار ب مۆلەت ژ لقێ هاتبونە رۆژهەلاتێ کوردستانێ.
کوماتە و سەرپرشتاریا لقا ئێک
ل رۆژا 18/3/1981 عەبدولسەلام، سهید سالح، د.رزگار، و حهبیب کهلهش، لگهل هێزهکا پێشمهرگهیی، بەرەڤ لقا ئێك ددەنە ڕێ. ئهو ل ئێڤاریا رۆژا 3٠/3/1981 دگههنه بارهگایێ لقێ ل کۆماتهی. ئەندامێن لقێ کو بەرپرسێن لژنێن ناڤخوە بون: سلۆ خدر (ل، ن، شێخان) و فوئاد میرانی (دهۆک) فەتاح گولی (زاخو) بەهەشتی و عرفان (ئامێدی) ب خێرهاتنا وان ل وێرێ بون. میلازم هەجەر سندی، برێڤە بو بەرەف مەکتەبا سیاسی، دکتۆر جەرگیس ژی کو بەرپرسێ لقێ بوو ل سوریێ بوو.
عەبدولسەلام بەرواری بڕیارا مەکتەبا سیاسی نیشا ئەندامێن لقێ ددەت. ئەو شەڤا ئێکی، بۆ هەڤدوو نیاسینێ تەرخان دکەت. پشتی هینگێ ب حەفتیەکی، ئەو بتنێ گوهداریا هزر و نەرین و دیتنێن کارگێر و کادرێن لقێ دکەت. پاشی ئهو دەست ب سەرەدانا هەردوو لژنێن زاخۆ و ئامێدیێ دکەت. هەروەسا کۆمبوونەکێ دگەل کەرتێ بەهدینان یی پارتیا کۆمونیستا ئیراقی دکەت.
د ئەڤی ماوەیدا بۆ کاك عەبدولسەلام بەرواری زەلال دبیت کو لقا ئێك بێ سەرکردایەتی مایە و کێشە و دووبەرەکی شۆربووینە خارێ دناڤ لژنێن ناوچا دا. لژنا دهۆکێ دژایەتیا فوئاد میرانی دهاتەکرن. ل لژنا زاخۆ بابکێن سندیا دژایەتیا فەتاح گولی دکر. ل شێخان تا رادەیەکێ باشتربوو. پێشمەرگەیی ژی دوور ژ پرینسیپێن شۆرەشگێڕی، ههر گرۆپهک ب ناڤێ بهرپرسێ خوه دهاته نیاسین. ژ ئالیێ داریی ڤە لقا ئێك چ داهاتێن ناڤخوەیی نەبوون، ژبلی وان هاریکاریێن مەکتەبا سیاسی بۆ دهنارتن. کۆمەکا دەینان ژی کهفتبوونه سهر لقێ.
دیسان ئارێشا هەبوونا هەژمارەکا مەزن یا نووهاتیان ژی هەبوو، کو پشکا پتر ژ وان، ل ناڤ مالێن خەلکی دژیان. چونکو لق نهدشیا ههمیا خودان بکهت.
تێگەهشتن ل ئاریشێن لقێ و دیتنا چارەسەریا
پشتی کێشەیێن لقا ئێك بۆ کاك عەبدولسەلام بەرواری هەمی زەلال دبن. ئەو کۆمبوونەکێ دگەل کارگێرێ لقێ (سەید سالح، د. رزگار و حەبیب کەلەش، سەید حەمید) دکەت و گەنگەشێ ل سەر وان کێشەیان دکەن.
کاك عەبدولسەلام هەولددەت کارگێڕێن لقێ د بڕیارێ دا پشکدار بکەت. پشتی هینگێ د کۆمبوونەکا بەرفرەهدا دووبارە ل سەر وان کێشەیان رادوەستن.
کاك عەبدولسەلام ژ بۆ چارەسەرکرنا وان کێشەیان هەژمارەکا پێشنیاران پێشکێشی کومبینەکا لقێ دکەت، ههر دیسان ئهو ب برووسکەکێ کورتیا دیتنا خوە ژ بۆ چارەسەرکرنا کێشە و ئالۆزیێن لقا ئێك بۆ جەنابێ سەرۆك بارزانی و مەکتەبا سیاسی دهنێریت. لێ مەکتەبا سیاسی ل سەر پلانا کارێ وی رازی نابیت، چونکە ل گۆرەی دیتنا م.س، دگەل پەیرەو و پرۆگرامێ پارتی ناگونجیت.
کاك عەبدولسەلام لقێ ئاگادارکەت کو م.س رەزامەندی ل سەر پلانا کارێ وی نەدایە، لێ ئەو ل سەر جیبجیکرنا پلانا کارێ خوە ڕژد دبیت و داخازا پشتەڤانیێ ژ کارگێڕ و ئەندامێن لقێ دکەت و دبێژیتە وان: ئەگەر ئەم سەرکەفتین، دەستکەفت بۆ هەوە، بەرۆڤاژی ژی ئەگەر ئەم شکەستین، ئەز دێ بەرپرسیاریێ ب ستویێ خوە گرم.
جارهکا دی ئهو برووسکەیا کورت بۆ سەرۆك بارزانی دهنێریت و تێدا دیار دکەت کو: وی هندەك بڕیار داینە، دبیت کو م.س زوی ب زوی وان بڕیارا رەت نەکەت. کاك عەبدولسەلام ئەو بڕیارێن وی داین، ب پۆستی دگەل جەمال قەدشی بۆ م. س هنارتن. بهلێ بەری بهرسڤا م.س بۆ وی بزڤڕیتهڤه، وی دەست ب جیبجیکرنا هندەك ژ وان بڕیاران کر. پشتی وەرگرتنا پشتەڤانیا کارگێڕن لقێ.
ڕیفۆرمێن بنگههین د لقا ئێکا دا
بوارێن سەرەکی یێن ریفورم و دووبارە رێکخستنا لقێ ئێک ب ئەڤی رەنگی بون:
1- کارگێر و بارەگایێ لقێ: بریار هاتە دان کو لژنا لقێ بهێتە رێکخستن ژ کارگێرێ لقێ و بەرپرسێن لژنێن ناڤخوە و کاگێرێ لقێ ب ڤی رەنگی بهێتە دانان:
• کاک عەبدولسەلام بەرپرس و سەرپەرشتیا کارێ رێکخستن و روشنبیری.
• سەید سالح بەرپرسێ سەربازی و سەرپەرشت و بەرپرسێ لژنا ئامێدی.
• حبیب کەلەش بەرپرسێ دارایی و سەرپرشتیا لژنا زاخو.
• دکتور رزگار بەرپرسێ پەیوەندی و تەندروستی و سەرپەرشتیا لژنا دهۆک و لژنا شیخان.
• سید حمید سندی ئەندامێ کارگێری.
بەرپرسێن لژنا ژی: فەتاح گەلی (زاخو)، سلو خدر (شێخان)، فؤاد میرانی (دهۆک)، بەهەشتی (ئامێدی)
هەروەسا بو رێکخستنا کاروبارێن ناڤ بارەگایێ لقێ ئەڤ گهورینە هاتنە کرن:
• ئیبراهيم عەسکەری بەرپرسێ کارگێری و ئەمنی.
• تاهر هروری بەرپرسێ رێکخراوا شەهید زوراب.
• علی ئیبراهیم بەرپرسێ مەشجەبا چەک و تەقەمەنی.
• ئیسماعیل تروانشی بەرپرسێ بێتەلا.
• تاهر هروری و فەریق فاروق بەرپرسێن نویهاتا.
• سەبری بامەرنی راگەهاندن و نڤێسینگا لقێ.
2- رێکخستنا هێزێن پێشمەرگەیی: کاك عەبدولسەلام پێشنیارا لێکدانا ڕێخستنا حزبی و یا لەشکەری دکەت. ئەو پێشنیار دکەت کو ناڤێن مەفرەزا ل سەر هێزێن پێشمەرگەیی ڕاکەت و ل شوینا وان ناڤێ ڕێکخراوا ل سەر دانیت، کو هەر ڕێکخراوەکێ ناڤێ شەهیدەکی دانیتە سەر. کاك عەبدولسەلام د دەستنیشانکرنا ناڤێن شەهیدان دا ئازادیێ ددەتە لژنێن ناوچا. هەروەسا داخازا چەکی ژ سەرکردایەتیا پارتی بۆ وان پێشمەرگێن حەتا هینگێ بێ چەك دکەت.
ههر ڕێکخراوهکێ کادرهکێ لهشکهری دێ بیته بهرپرسێ و کادرهکێ سیاسی-ڕێکخستنێ ژی دگهل دا بیت. ڕێکخراو ژی ژ چهند شانهیهکێن سهرهکی پێکهێت کو بهرپرسێن وان شانا ئهندامێن دهستهیا ڕێکخراوێ نه. دیسان پێدڤیە هەر ڕێکخراوەك هەیڤانە ڕاپۆرتا کۆمبوون و چالاکیێن خوە یێن سیاسی و لەشکەری بۆ لژنا خوە بهنێریت. هەر ژ وی دەمی ناڤێن وەک رێکخراوا شەهید ئەنوەر مایی، رێکخراوا شەهید سالح یوسفی، شەهید زوراب و شەهید مەحمود ئێزدی، بەلاڤبوون و پاشی لهەمی لقێن پارتی پێگیری ب ڤی کاری هاتەکرن.
3- رێکخستنا دارایی: کاك عەبدولسەلام دەست ب ڕێکخستنا گومرکا و دانانا خالێن وەرگرتنا باجێ دکەت، ل وان دەڤەرێن چالاکیێن بازرگانی لێ هەیی. بڤێ پێنگاڤێ بارێ داریێ لقێ سڤك بوو، کاك عەبدولسەلام ب برووسکەکێ داخاز ژ مەکتەبا سیاسی دکەت، کو ئێدی وان 20 هزار دینارێن مههانە بۆ لقا ئێك دهنارتن، ئێدی نەهنێرن. ئەگەر مەکتەبا سیاسی پێدڤی ب هاریکاریێن دارایی هەبیت، لقا ئێك دێ شێن بۆ وان دابین کەت. دەمێ عەبدولسەلام لقێ ئێک د هێلیت و دچیتە راژان، لق خودانا زێدەتر ژ (140) هزار دینارێن عێراقی بوو.
ههر ل گۆرهیی ڤی بهرنامێ چاکسازیان بۆ جارا ئێکێ پشتی شۆڕەشا ئەیلۆلێ، سەر ژمێریا شەهیدان هاتە ئەنجامدان و ئهو شیان 20 دینار وهکو هاریکاریەک بۆ مالباتا ههر شەهیدەکی، ل هەر جهەکێ لێ بیت ڤرێ بکەن. هەروەسا بو جارا ئێکێ برەکێ پارەیی هاتە رادەستکرن بۆ بەرپرسێن رێکخراوا بۆ کارێن پێدڤیێن پێشمەرگەیی.
4- دەربارەیی نووهاتیان: کاك عەبدولسەلام ب هەڤکاریا کارگێریا لقا ئێك، بڕیاردا کو ل بارەگایێ لقێ ب تنێ نووهاتی بهێنه وەرگرتن. دیسان ژ بەر پاراستنا ئاسایشا دەڤەرێن ئازادکری، بڕیارا هەلگرتنا چەکی ژ لایێ نووهاتیان ڤە، د گوندان دا قەدەغە دکەت. چونکە ڕژێمێ مەفرەزێن خوە، ب جل و بەرگێن کوردی دهنارتن د گوندێن ڕزگاکریدا ژ بۆ ئەنجامدانا کارێن تیرۆری. پاشی کاك عەبدولسەلام ب برووسکەکێ داخاز ژ سەرۆک بارزانی دکهت، کو ڕێ بدەنێ هەژمارەکا نووهاتیان بهنێرنه بارهگایێ م. س. جهنابێ سەرۆکی ژی رەزامەندی ل سەر هنارتنا 200-300 کهسان دەربڕی.
5- د بیاڤێ ڕۆشەنبیری: کاك عەبدولسەلام بڕیارا دەرکرنا گۆڤارا (مەتین) ددەت، پشکا پتر یا بابەتان، وی و د. رزگار دنڤێسین. شەهید سەبری بامەرنی ژی ئەرکێ چاپکرنێ ب ستویێ خوەڤە دگریت. هەڤالێن پارتی باکور کاغەز و ستێنسلێن رونیوێ و مرەکەب (حبر) پەیدا دکر. ههروهسا وی گرنگی ب ئاڤاکرنا شیانێن هزری و ڕۆشەنبیری یێن کادرا دا، و ب بەردەوامی سمینار ل سەر بابەتێن جودا جودا پێشکێش دکرن. و تاهر هروری و فەریق فاروق زنجیرەکا سمینارا ژ ئالێ کادرێن لقێ ڤە بو نویهاتیا رێکخست و ئەندامێن لقێ ژی بەشداری دکر ل وان سمینارا و هندەک جارا کومبین بۆ بەرسڤدانا پرسیارێن پێشمەرگەیی بون کو کاك عەبدولسەلام بخوە بەرسف ددان.
بریارا چونا مەتین و گارە
دگەل پارتیا کۆمونیست گەڕەکێ دبەنە دهڤهرا بهرواری باڵا و چیایێ مهتینا و دهزگایێ خوه یێ بێتهلێ ل گەلیێ بازێ ددانن، کو ئیسماعیل تروانشی بهرپرسێ بێتهلێ بوو. ل بازێ پاتریا دەزگەهێ بێتەلێ دمریت و پەیوەندیا وان دگەل سەرکرداتیێ دهێتە بڕین. ئیسماعیل نەچاردبیت دەزگەهێ پارتیا کۆمونیست ژبۆ پەیوەندیێ دگەل سەرکردایەتیا پارتی بکاربینیت. پشتی هینگێ عەزیز مالتایی دوو پاتریان بۆ دەزگەهێ بێتەلا لقێ پەیدادکەت.
ل وێرێ هێرشهکا مهزنا لهشکهر و جاشێن دوژمنی دهێتە سهر وان، ل چیایێ مهتینا و دهڤهرا بهرواری بالا. شهڕ دهسپێدکهت و پێشمهرگه ل ئاستهنگا شێلازا و سهرێ ئیسفکا دربهکێ ل جاشێن دوژمنی ددهن و تهرمێن وان ل مهیدانا شهڕی دمینن، ل ئاستهنگا شێلازا دمینن.
شەهیدبونا علی ئیبراهیم و هەلوێستا خانما وی
ل گهلیێ بازێ ژی عەلی ئیبراهیم کوردی، خەلکێ ڕۆژئاڤایێ کوردستانێ یە. پێشمەرگەیە و بەرپرسێ مەشجەبا چەکێ شۆڕشێ یە. مخابن ئهو ل وێرێ شەهید دبیت.
كاك عەبدولسەلام بەرواری کوژمەکێ پارەی دهنێریته رۆژئاڤایێ کوردستانێ، دهف نوونهرێن پارتی ل ویرێ، مەحمود گەرگەری و سەلاح جزیری و وان ڕادسپێریت کو بۆ خێزانا عەلی کوردی ببەن ل ڕۆژئاڤایێ کوردستانێ و وان ئاگههدار بکهن کو عهلی یێ شههید بووی.
دەمێ مەحمود گەرگەری و سەلاح جزیری دچنە مالا وێ. ئەو ژ وان دپرسیت: گەلۆ ما عەلی بێریا مەناکەت، ما جارەکێ ناهێن سەرا مە؟ پشتی کو ئەو وێ ئاگههدار دکهن کو عهلی یێ شەهید بووی. ئەو دچیت کراسێ بووکینێ دکەتە بەر خوە و ب تلیلی ڤە دهێنە ڤە دەف مێڤانێن خوە. دیسان ئهو شرینا بهەلکەفتنا شەهیدبوونا هەڤژینێ خوە یێ پێشمەرگە بەلاڤ دکەت. چونکو ل گۆرهیی گۆتنا وێ، مهزنترین هیڤی و داخازا عهلی ئهو بوو، کو ئهو درێیا ڕزگاریا کوردستانێ دا شههید ببیت.
دانانا بارەگایێ سەرەرو
ئهڤ گهڕا پێشمهرگهیی مهههکێ ڤهدکێشیت و ل ڤەگەرێ دچنە گوندێ سەرەڕۆ. ل وێرێ بارەگایەکی دهمکی ڤەدکەن و ئامادەکاریێن هندەك چالاکیێن لەشکەری دکەن.
ئەو چالاکیێن خوە ب تۆپبارانکرنا بارهگایێ لیوا لهشکهریا دوژمنی ل بێگۆڤا دەسپێدکەن. پشتی هینگێ بەرهەڤیێن لێدانا رەبیا کانیا تا دکەن ل نێزیکی گوندێ مایێ.
گرتنا رەبیا کانیا تا
کاك عەبدولسەلام و کارگێڕیا لقێ بریارێ ددەن کو چالاکیهکا مەزن ئەنجام بدەن. ئەوبو روژا 3/8/1981 کو روژا بەری جەژنێ بوو پێشمەرگە ل کاڤلێن گوندێ بیدوهێ کومبوون بو خوە ئامادەکرنا ستاندنا رەبیا (کانیا تا) ل هنداف گوندێ (مائێ).
پێشمەرگە بەری بچن شەری دیلان دگێران و ستران و کیف دکر. ل وێ ئێڤارێ ژی هەر وەکر، هەکو ب دیماهی هاتی و پێشمەرگە رێز بوین و کاک عەبدولسەلام و کارگێرێن لقێ چوینە دەستێ وان،(شعبان عمر هدێنەیی) داخوازا همبێزەکێ ژ کاك عەبدولسەلام دکەت دبێژیت ما کی دبێژیت جارەکا دی دێ ئێکودو بینین.
سەید سالح پلانەکا گەلەك باش دانا، پلانا وی مژوولکرنا دوو رەبیێن دوژمنی بوو، ب وی رەنگی کو هزر بکەن کو هێرش ل سەر وانە. لێ هێزێن پێشمەرگەیی هێرشێ دبەنە سەر رەبیا کانیا تا، ل هنداڤی گوندێ مایێ و د دەمەکێ کورت دا رەبیێ دگرن و گەلەك چەك تەقەمەنی ژ رەبیێ ڕادکەن. بەلێ ئەو سەرکەفتن ب خوینا قەهرەمانەکی هاتە تۆمارکرن ئەو ژی شەهید بوونا شەهید (شەعبان عومهر هەدێنەیی).
کێشە ل لژنا ناڤخو یا زاخۆ
وهکی بهری نوکه ژی مه دیارکری، ههر پیشمهرگهیهکێ نوی هاتی، پێدڤی بوو پێشیێ هاتبا بارهگایێ لقێ و پاشی لق دا ڤهگوهێزیته لژنان. لێ ل رۆژا 13/8/1981 دوو نووهاتی مرۆڤێن سادق عومهر سندی هاتبوون و وی ڕهدکر کو ئهو نووهاتی بێنه بارهگایێ لقێ و ئێکسهر وی ئهو دانا دگهل خۆ. لق ژی ل دژی ڤێ بڕیارا وی ڕاوهسته. د ئهنجامدا ئهو ژی ل دژی لقێ راوهستا و دهستێ خوه دانا سەر دۆشکەکا شۆڕشێ و گەف ل هەر کەسەکی دکر کو نێزیکی ببیت.
کاك عەبدولسەلام برووسکەکێ ل سەر یاخیبوونا سادق عەمەری بۆ سەرۆك بارزانی دهنێریت. بەرسڤا سەرۆك بارزانی ئەو بوو کو لق هێزەكێ ل ژێر سەرپەرشتیا سەید سالح پێکبینیت ب هەموو شیانێن بەردەست ژ بۆ جیبجیکرنا بڕیارا لقێ ل دژی سادق عەمەر بکاربینن. کاک عەبدولسەلام بریار ددەت ئەو ب خوە ژی دگەل بچیت.
روژا پاشتر سپێدێ ئیزگا دەنگێ کوردستانێ وتارەکا گەلەک ب هێز بەلاڤ دکەت و سوپاسیا پێشمەرگێن لقێ ئێک دکەت و ژێ دخازیت خوە راگر بن. وەسا دیار بوو هەر بو پشتەڤانیا لقێ بو و رەنگدانەڤەیا وی درمی بو.
خەبەرێ هاتنا وێ هێزا پێشمەرگەی دگەهیتە عەمەرێ بابێ سادقی. ئەو هەست ب مەترسیێ دکەت، لۆما ئەو بخوە دچیتە لقێ ل دەف کاك عەبدولسەلام ژ بۆ چارەسەرکرنا وێ ئاریشێ، ئەو گەلەك خوە دشکێنیت. فەتاح گولی و محەمەد خالد بۆسەلی ژی رۆلەکێ باش د چارەسەرکرنا ڤێ کێشێ دا گێڕا. ل دیماهیێ سادق عەمەر دۆشکێ ڕادەست دکەت و کێشە بدیماهی دهێن.
بروسکا سەروک بارزانی
پشتێ هندێ و ل روژا 16ی ئاب، ئاهەنگەک هاتە رێکخستن ب هەلکەفتا دامەزراندنا پارتی ب ئامادەبونا کارگێر و بەرپرس و ئەندامێن لژنێن ناڤخوە و کادرێن پارتی و سەرکردە و کاردێن حزبا کومونیست. دەمێ كاک عەبدولسەلام پەیڤا لقێ ل سەر ستێجی دخاند، دیت ئیسماعیل تروانشی هات و کاغەزەکا بدەستی و یێن بشکوریت. پشتی هندێ کاغەزێ ددەتە کاک عەبدولسەلام و دبێژیتێ: پیروزە سەیدا. ئەو کاغەز بروسکەکا سەرۆک بارزانی بۆ ب ئەزمانێ عەرەبی کو ئەڤە دەقێ وێ بو:
بو/ عەبدولسەلام بەرواری
ژ/ م. ب.
ژ نێزیکڤە ئەز ئاگەهدارێ وی کارێ باش بوم ئەوێ هوین دکەن ل سەرپەرشتی و برێڤەبرنا کاروبارێن لقێ ئێکێ پارتی. پشتەڤانێ هنگاڤێن وەینە. خودێ یێن وەکو هەوە زێدە بکەن و هەر سەرکەفتی بن.
کاک عەبدولسەلامی بروسکە نیشا کارگێرێ لقێ دا ئەوێن ل تەنشتا وی روینشتی (حبیب کەلەش، سەید صالح و دکتور رزگار) پاشی ل پشتا وێ کاغەسێ ئەڤ بەرسڤە نڤێسی:
بو/ م. ب.
ژ/ عەبدولسەلام بەرواری
ژ دل سوپاسیا جەنابێ هەوە دکەم بۆ ڤێ دیاریا بهادار ل روژا دامەزراندنا پارتی و روژا ژدایکبونا جەنابێ هەوە. ئەڤ هەمی کارە نە دهاتەکرن بێ هاریکاری و پشتەڤانیا هەڤالێن کارگێرێ لق و بەرپرس و ئەندامێن لژنێن ناڤخوە و کادر و پێشمەرگە و ئەندامێن پارتی، سووز بیت بەردەوام بین ل سەر رێبازا بارزانی و بۆ خزمەتکرنا کورد و کوردستانێ.
ئەڤ بروسکا سەرۆک بارزانی جهێ دلخوەشی و سەربلندیا هەمیا بوو و بەرسڤا کاک عەبدولسەلام پتر دلێ وان خوەشکر و هندەک ئەندامێن لقێ گوتێ کێم کەس هەنە هوسا بەرسڤێ بدەن و کارێ باشێ خوە بکەتە یێ هەڤالێن خوە، بەلکی گەلەک جارا بەرپرس هەبو کارێ هەڤالێن خوە یێ کریە یێ خوە و مافێ هەڤالێن خوە یێ خاری.
زیندانیکرنا دەیک، باب، خویشک و برایێن وی
پشتی كاك عەبدولسەلام بەرواری دبیتە بەرپرسێ لقێ ب وەکالەت، ڕژێم گەلەك گڤاشتنێ ل سەر مالباتا وی چێدکەت. بابێ وی نەچار دکەت بچیت دەف وی و داخازێ ژێ بکەت کو بهێن خوە ڕادەستی ڕژێمێ بکەت. بەلێ بابی وی بتنێ دچیتە گوندێ وان و دزڤریت و دبێژیتە رژێمی کو ئەو گوهێ خوە نادەتە من و بەلا خوە ژ من ڤەکەن.
ژ بەرکو کاك عەبدولسەلام ڕادەستی ئیرادا دوژمنی نابیت، دوژمن دایك و بابێن وی، دگەل برایێن وی، صبحی، عماد، عادل، سەردار و خویشکا وی نەسرینێ هەمیا دگریت و دبەتە زیندانا فەزیلیێ ل بەغدا و پشتی هینگێ وان دبەتە زیندانا (نگرة السلمان) ل باشوورێ ئیراقێ.
هاتنا روژنامەڤانێ بەریتانی (گوین رۆبرتس)
ل مەها نەها وێ سالێ بروسکەک بۆ لقێ تێن کو روژنامەڤانێ بەرنیاس و ب ناڤودەنگ (گوین رۆبرتس) ژ قامشلو یێ کەتیە رێ دگەل هەڤالێن مەکتەبا پارتی ل وێرێ و بگەهیننە مەکتەبا سیاسی و پێدڤیە لقێ ئێک ل سەر سنوری وان وەرگریت و مێهڤانداریەکا باشا بکەت و دگەل مەفرەزەکا پێشمەرگا ب رێ بێخن.
هەر زوی مەفرەزەک هاتە هنارتن بۆ سەر سنوری و ئامادەکاری هاتنە کرن بۆ پێشوازی و مفا وەرگرین ژ بونا وی روژنامەڤانی ل بارەگەهێ لقێ.
ژبەر هندێ پشتی گەهشتنا وی و (ابو ظفار) کادرەکێ عەرەبێ چەپ بو و کارێ راگەهاندنێ ل مەکتەبا پارتی ل دیمەشقێ دکر ناڤي دروست (ئیسماعیل زایر) بو و پشتی 2003 هاتە کوردستانێ و روژناما الصباح الجدید دەردکر) بەرنامەک هاتە رێکخستن دا گوینی نەچار بکەن تۆمارا لایەنێن ژیانێ ل بارەگەهێ لقێ و بەلاڤکرنا وێ.
ئەوبو ل فلمەکێ دوکومێنتاری دیمەنێن تایپکرنا بەلاڤوکا مەتین، و چارەسەریا بریندارا و سیمینارێ کادرێ لقێ بو پێشمەرگەیی و پرۆڤێن تێما موسیقێ و مەشقێن پێشمەرگێن دوشکێ ب سەرپەرشتی مام ئیشوی ب سمبێلێن سپی یێن درێژ و رویمەت و سیمایێن ئەفسەرەکێ بریتانی. ئەڤە هەمی هاتنە نیشاندان ل تەلفزیونێن ئەوروپی و ل هۆلێن سمینارێن تایبەت یێن گوین رۆبرتس پێشکەش دکرن.
پشتی ئەڤ شاندێ راگەهاندنێ سێ روژا مای، هاتە برێکرن دگەل مەفرەزەکا پێشمەرگێن زیرەک.
هاتنا لژنا پشکنینێ
ل سەرێ هەیڤا (10) برووسکەك ژ مەکتەبا سیاسی دگههیته وان کو؛ دێ لژنا پشکنینێ یا سهرکردایهتیێ سەردانا لقا ئێك کەت. ژ بەر هندێ بریار هاتە دان حەبیب کەلەش بچیتە کوماتە بۆ سەرپەرشتیکرنا بخێرهاتن و مێهڤانداریا مێهڤانا، سەید سالح و دکتور رزگار بچن رویبارێ (زێ) دەرباز ببن بۆ پاراستن و ئینانا وان بۆ کوماتەی.
لڤی دەمی لەشکرێ عێراقێ رەبیا سوتکی یا چولکری جارەکا دی گرت و جموجولێن وان وسا نیشان ددەن کو مەرەما وانە هێرشێ بکەنە سەر بارەگەهێ کاتی یێ لقێ ل گوندێ سەرەرو، ژبەر هندێ كاک عەبدولسەلام مەشورەتێ دگەل فەرماندێن پێشمەرگەیی نەخاسمە سەید نوری و عرفان هروری دکەت و هەمی باش دزانن بارەگایی چوول بکەن و بچنە گرەکێ ل سەر ریا ئورە و چاڤەرێ بن دێ چ قەومیت. بەری نیڤرو ل دەمێ چولکرنا بارەگایی بدیماهی هاتی هەلیکوپتەر و فروکێن عێراقی هاتن و بگرانی جهێ لقێ توپباران کرن.
کاك عەبدولسەلام بەرواری دچیتە کۆماتەی پێشوازیێ ل لژنا پشکنینێ دکەت. ئەو لژنە پێکدهات ژ فازل میرانی، هشیار زێباری، نەجمەدین یوسفی و د. جەرگیس ژی وەکو بەرپرسێ لقێ دگەل وان هاتبوو. ئیبراهیم عەسکەری رێورەسمێن ڕێک و پێك بۆ پشوازیکرنا وان ڕێکخستبوون. ئەگەرێ سەرەکی یێ هاتنا لژنا بشکنینێ، پێشکەشکرنا پشتەڤانیەکا واتەیی بوو بۆ کاك عەبدولسەلام بەرواری.
لژنا پشکنینێ سەرەدانا لژنێن ناڤچا ئامێدی و زاخۆ کر و دگەل کادر و پێشمەرگا کومبین دکرن و کاغەز و سکالا و داخازیێن وان ژی وەردگرتن و دویفچوون بۆ دکرن.
کارێ لژنێ باش برێڤە دچون و لژنە گەلەک یا رازی بو ژ رێکوپێکیا نڤێسینگەهێن لقێ و لژنا و وان راپۆرتێن هاتینە نڤێسین، پێکڤە دگەل کارگێرێ لقێ بریار هاتە دانان هندەک گهورین بهێنە ل چەند رێکخراوا دا بهێنە کرن و بلند کرنا پلا هندەک کادرا.
زڤرین بۆ راژان و ئیرانێ
ڕێکەفتی 28/10/1981 برووسکەكا مەکتەبا سیاسی دهێن کو رهئیس عبدالله، ئەندامێ مەکتەبا سیاسی و بەرپرسێ مەکتەبا عەسکەری، کو دبیتە خهزیرێ کاک عەبدولسەلام، کۆچا داویێ یا کری، مالبات دخازن کو کاک عەبدولسەلام بهێنە دەڤەرێ.
کاک عەبدولسەلام بۆ بههیا خهزیرێ خوه ژ دهڤهرا بههدینان، دچیته ڕاژان، ل وێرێ کاک مهسعودی دبینیت و ئهو گهلهک سوپاسیا وی دکهت بۆ چاکسازیێن وی ل لقا ئێک کرین. ژبەر هندێ کو زڤستانەکا گران دەستپێکر و رێ هاتنە گرتن، سەرۆک بارزانی ژ کاک عەبدولسەلام د خوازیت بمینیت هەتا بهارێ دا هینگێ چەک و تەقەمەنیەکا باش دگەل ڤرێکەتە لقێ.
سەرۆك بارزانی ئەو دانا ئەندام ل شاندێ فەرمی یێ پارتی ئەوێ بریارە بچیتە تەهران دا دگەل لایەنێ ئیرانی گفتوگوا بکەت. شاند پێکهاتبوو ژ: ئازاد بەرواری سەرۆکێ لژنێ، حەمید بەرواری، و عبدالمهیمن بارزانی ئەندام.
د کۆمبوونا خوە دا دگەل لایەنێ ئیرانی، شاندێ پارتی ئامادەییا خوە دیارکر بۆ پەیوەندیەکا موکوم دگەل وان، وان ژی دیتنا خوە بۆ بزاڤا نیشتیمانی یا کوردا دیار کر. پاشی رۆژا پاشتر شاندێ ڕژێما ئیرانێ، شاندێن پارتی و ئاگەهدار دکەت، کو وان دڤێت پەیوەندیێن ئیرانێ دگەل پارتی و ئێکەتی ب ڕێیا عەباس شەبەك بن. ئازاد بەرواری کەساتیا عەباس شەبەك بو شاندێ ڕژێما ئیرانێ دیار دکەت و دبێژیتێ وە پیروز بیت.
مەکتەبا سیاسی یا پارتی پشتی خویندنا راپۆرتا لژنا پشکنینێ، سوپاسنامە و کاک عەبدولسەلام و کارگێرێ لقێ دەرکر و بەلاڤکر. لدەمێ مانا کاك عەبدولسەلام ل مەکتەبا سیاسی هندەک ئاریشە ل لژنا ناڤخوە یا (نەغەدە) چێبون و سەرۆک بارزانی بریار ددەت کاک عەبدولسەلام بچیتە نەغەدە و وان ئاریشا چارەسەر بکەت و کاروبارێن لژنێ برێڤە ببەت حەتا هەلبژارتنا لژنەکا دی ژبەر هندێ کاک عەبدولسەلام بو هەیڤەکێ ب وی کاری رادبیت و سەرکەفتی ئەنجام ددەت.
بریارا نەزڤرینێ بو لقێ ئێک
ل بهارا ساڵا 1982 کاك عەبدولسەلام بەرواری دگەل محەمەد خالد بۆسەلی، بەرهەڤیێن ڤەگەڕیانا لقێ دکەت. لێ دناڤبهرا وی و عهلی عبدالله سکرتێرێ پارتی دا، هندهک نهخوهشی چێدبن و ل سهر هندێ ئهو بڕیارێ ددهت کو نهزڤڕیتهڤه لقا ئێک و بچیته نهمسا. کاك ئیدریس ژی گهلهک بزاڤێ دکهت کو وی ژ بڕیارا وی لێڤەکەت و جارەکا دی وی بهنێریتەڤە لقا ئێك، لێ عەبدولسەلام بەرواری ل سەر هەلویستێ خوە ڕژددبیت.
عەبدولسەلام بەرواری، پشتی دەمەکێ كێم دا، هەژمارەکا ریفۆرم و گهۆرینێن بنەرەتی ل لقا ئێك ئەنجامداین، کو پارتی دیموکراتی کوردستان هندەك ژ وان گهۆرینان حەتا ئیرۆ ژی د ناڤ ڕێکخستنێن خوە دا پەیرەودکەت،
ل مهها 6/1982 د ڕێیا سوریێ ڕا ڤەدگەریتەڤە نەمسا. ل وێرێ، ل سەر ژیانا خوە یا ئاسایی و وەک ئەندامێ شانەکا پارتی بەردەوام دبیت. هەروەسا دەست دکەت ب کارێ خوە وەک پرۆگرامەرێ کومپیوتەرێ ل کۆمپانیەکا نەمساوی. ب درێژاهیا چار سالا ژیانا خێزانی وەک هەر کەسەکێ سادە دەبەتە سەر و پویتەیێ ب کورێ خوە و شولێ خوە ددەت دگەل ژیانا پارتایەتیێ.
کارگێرێ لقا شەشا ئەوروپا بۆ جارا دوێ
ل ساڵا 1986 دهێتە ئاگەهدار کرن کو بریارا مەکتەبا سیاسیە ل سەر پێشنیارا سەرۆک بارزانی کو کونفرانسا لقێ شەشێ ئەوروپا بهێتە گرێدان و کاک عەبدولسەلام خوە کاندید بکەت بو لژنا لقێ. ئهو وەک کارگێڕی لقا 6 یا ئهورۆپا دهێتە هەلبژارتن دگەل فەوزی ئەتروشی، ژ بهر کارێ پارتی ئهو دەست ژ کارێ خوە یێ تایبهت بەرددەت. فایق نێروەیی دهێتە دەستنیشانکرن وەک بەرپرسێ لقێ، بارەگایێ لقێ دهێتە ڤەگوهاستن بۆ ڤییەننا. عەبدولسەلام حەتا ساڵا 1988 وەکو کارگێرێ لقا شەش درێژیێ ب خەباتا خوە ددەت، پشتی هندێ، بریار هاتە دانا کو لق سەروژنوی بهێتە پێکئینان و بارەگا بچیتە (لەندەن).
کاک عەبدولسەلام دەست بکارەکێ تایبەت دکەت ل کومپانیایەکا نیڤدەولەتی وەک جێگرێ سەروکێ بەشێ کۆمپیوتەر و چاڤدێر ل سەر پرۆگرام و مهشقکرنێ، هەر وەسا دبیتە ئەندامێ لژنەکا ئەورۆپی. حەتا سالا 1997 ل سەر کارێ خوەیێ تایبەت بەردەوام دبیت.
هاتنا کوردستانێ بۆ سالەکێ
وی دەمی بەردەوام داخازێ ژ وی دهێتەکرن ڤەگەڕیت کوردستانێ. ئەو ل مەها شەش سالا 1993 بۆ سالەکێ دهێتە کوردستانێ و دبیتە ئەندامێ مەکتەبا ناوەندی یا رێکخستنێ، دەمێ ئامادەکاریێن کۆنگرێ 11 دهێنەکرن. عەبدولسەلام بەرواری دبیتە بەرپرسێ لژنا پێشوازیێ ل سەر سنورێ ئیبراهێم خەلیل بۆ پێشوازی و ڤرێکرنا مێهڤانێن کونگرێ.
ئینانا کومپیوتەرێ بۆ کارێ پارتی
پشتی کونگرا پارتی بریارێ ددەت هەر لقەکێ پارتی مافێ دەرکرنا بەلاڤەکا خوە یێ هەیی، فازل میرانی ژ کاک عەبدولسەلام دخوازیت بۆ لقێ ئێک پێدڤیێن دەرکرنا روژنامەکێ دابین بکەت. کاک عەبدولسەلام پێشنیار دکەت سیستەمەکێ کومپیوتەرێ دانیت و ئەو بخوە دچیتە تورکیا بۆ ئینانا ئامیر و کەرەستێن پێدڤی و مەشق ب چەند کادرێن گەنج دهێتەکرن و بۆ ئێکەمین جار ل کوردستانێ روژناما (پەیمان) برێکا کومپیوتەرێ دهێتە ئامادەکرن و دەرکرن. پاشی مەکتەبا سیاسی داخازێ ژ کاک عەبدولسەلام دکەت بو دەزگەها خەبات-برایەتی و دەزگەها گولان ژی وی سیستەمی دانیت و مەشقێ ب کادرێن وان بکەت.
ل دیماهییا هەیڤا پێنج، سالا وی بدیماهی دهێت و دزڤریتە نەمسا ل سەر کارێ خوە ل وێ کۆمپانیێ و کارێ پارتایەتیێ ل سنورێ نەمسا.
ژیێ سیاسی و ئەکادمی و پەرلەمانی ل بن سیبەرێ فەدرالیزمێ (١٩٩٧ -)
بەرپرسێ مەکتەبا ناوەندی یا ڕاگەهاندنا پارتی
ل 1/3/1997 ب ئێکجاری ڤەدگەڕیتە کوردستانێ، دبیتە بەرپرسێ مەکتەبا ناوەندی یا ڕاگەهاندنا پارتی و دشێن بۆ دەمەکێ کورت گهورینێن بەرچاڤ بێخیتە ناڤ راگەهاندنا پارتی و ل سەر دەستێ عەبدولسەلام بەرواری خزمەتگوزاریا ئینتەرنێتێ دهێتە کوردستانێ. و پرۆژێ ڤەکرنا سەتەلایتا (کوردستان تی ڤی) ل سەر راسپاردا سەرۆک بارزانی و سەرپەرشتیا کاك نێچیرڤان، لژنەک دهێتە دانان بۆ ئەنجامدانا وی کارێ ستراتجی، ب بەشداری عەبدولسەلام بەرواری، فەلەکەدین کاکەیی، سەرۆ قادر و ڕێبوار یەلدا.
بەرپرسێ لقا ئەمریکا
ل دیماهییا سالا 1999 عەبدولسەلام بەرواری پشکداریێ د کۆنگرێ 12 دا دکەت. پشتی کونگرێ دبیته بهرپرسێ لقا 7 پارتی ل ئهمریکا و کهنهدا. حەتا مهها 5/2001 ل ئەمریکا دمینیت و پاشی ڤەدگەریتە کورستانێ پشتی ئەنجامدانا هندەک چاکسازی و رێکخستنا لقێ حەفت و رەوەندا کوردی ل ئەمریکا و کەنەدا.
بەرپرسێ دەزگەها برایەتی-خەبات
ل هەیڤا شەشا ساڵا 2001، کاک عەبدولسەلام دبیتە بەرپرسێ دەزگەهێ رۆژنامەڤانی یێ خەبات و برایەتی، کو روژناما برایەتی یا روژانە ب کوردی و خەبات یا حەفتانە ب عەرەی و گوڤارەکا وەرزی بەلاڤ دکر. ئهو هەوڵ ددەت کو رۆژناما برایەتی ژ چارچۆڤێ حزبی یێ هشک بینیتە دەر،هەروەسا بابەتێن گرێدایی ب خەلکی بێخیتە تێدا. هەروەسا دەستەیا نڤێسەران هان ددەت مفایی ژ ئنتەرنێتێ وەربگرن بۆ وەرگرتنا دوایین دەنگوباس و شروڤە و لێکدانێن کەسایەتی و دەزگەهێن جیهانی، روژناما برایەتی گەهشتە ئاستێکی بلند بۆ ئەقان گهورینا.
خاندنا جڤاکناسیێ
هەر چەندە کاک عەبدولسەلام خاندنا زانکویێ سالا 1973 بدیماهی ئینایە، بەلێ ل سالا 2002 ل ژیێ 52 سالی، بریار ددەت خاندنا جڤاکناسی (سۆسیۆلۆژی) ل زانکویا سەلاحەدین، بخوینت و دشێت ب سەرکەفتی بەکالوریۆس و ماستەرێ ل وی بواریدا بدەستڤە بینیت.
ل بارەگایێ بارزانی
ل رێکەفتێ 3/9/2003، سەرۆك بارزانی وی ئاگەهدار دکەت، کو ئەو ل بەغدا پێتڤی وی یە. سەرؤک وی ب بەرپرسیاریا دۆسەیا سیاسی ل بارەگایێ بارزانی رادسپێریت. و بەشدار دبیت ل کومبینێن تایبەت ب نڤێسینا دەستورێ عێراقا فیدرال و کومبینێن سەرۆک بارزانی دگەل شاند و مێهڤانێن بیانی و عراقی.
بەرپرسێ مەکتەبا ناوەندی یا دیراسات
ل ڕێکەفتی 7/2/2007 دبیتە بەرپرسێ مەکتەبا دیراساتێن پارتی. ل وێرێ وی سیستەمێ پێگەهاندنا کادران دانا. و سەرپەرشتیا بەلاڤکرنا پیر ژ (24) پەرتوکا کر تایبەت ب بابەت و بوارێن گرنگ بۆ کادر و سەرکردێن پارتی. هەر وەسا ل سەر راسپاردا مەکتەبا سیاسی، مەکتەبا دیراساتی پرۆژا پەیرەوێ ناڤخوە یێ پارتی بۆ کۆنگرا سێزدە ئامادەکر و پێشکێشی مەکتەبا سیاسی کر.
ئەندامێ پەرلەمانێ کوردستانێ
ل هاڤینا سالا 2009 دبیتە ئێک ژ کاندیدێن پارتی بۆ هەلبژارتنا پەرلەمانێ کوردستانێ و دبیتە بەرپرسێ لژنا کاروبارێن جڤاکی، چونکو مەرەما وی ژ بونە ئەندام پەرلەمان ئەو بو کو بزاڤا هندێ بدەت ل هەرێما کوردستانێ سیستەمەکێ سەردەمی یێ دەستەبەرا جڤاکی (ضمان و تأمین اجتماعي) بهێتە دانان و دەرکرنا یاسایێن پێدڤی. هەر وەسا ل سەر پێشنیارا وی لژنەکا نوی یا پەرلەمانی هاتە دروستکرن بۆ (بەرەڤانی ژ مافێن ئافرەتێ) و ل سەر داخازیا ئەندامێن وێ لژنا نوی، کو هەمی ئافرەت بون، دبیتە ئەندام د وێ لژنێ دا.
خانەنشینی و ماموستایێ زانکو
پشتی بدیماهی هاتنا خولێ سێ یێ پەرلەمانێ کوردستانێ، پارتی کاک عەبدولسەلام جارەکا دن کاندید دکەت بۆ خولا چارێ یا پەرلەمانی ل سالا 2013 بەلێ دەنگێن پیدڤی نائینیت. ئەو دەست ب ئەزمونەکا دی دکەت و کارێ پێدڤی بو بدەستڤەئینانا ناڤنیشانێ ئەکادمی ئەنجام ددەت و دەست دکەت ب گوتنا وانێن جڤاکناسیێ ل زانکویا لوبنانی-فەرەنسی ب ئەزمانێ کورد و ل سەر داخازیا سەروکێ زانکویا دهۆکێ و ژبەر نەبونا ماموستایێن جڤاکناسی یێن شیانا وانەگوتنێ ب ئەزمانێ ئینگلیزی هەیی، کاک عەبدولسەلام وانێن جڤاکناسیا سیاسی و چەند بابەتێن دی ل پشکا جڤاکناسیا زانکویا دهۆک دبێژیت بۆ دەمێ شەش سالا.
بۆردێ راوێژکاری و چالاکیێن راگەهاندنێ
ئەو ژ سالا 2014ێ ڤە ئەندامێ بوردێ راوێژکاریە بۆ کاروبارێن پەرلەمانی ل نڤێسینگەها جێگرێ سەروکێ پارتی کاک نێچیرڤان بارزانی.
نوکە ژی، کاک عەبدولسەلام وەکو چاڤدێرەکێ سیاسی یێ چالاك ل سەر ژیانا خوە یا ئاسایی بەردەوامە و دهێتە مێهڤانداری کرن ژ ئالیێ کەنالێن ئەسمانی یێن کوردی و عەرەبی یێن ناڤدار وەک: العربیة الحدث و سکاێ نیوز و بی بی سی عەرەبی و ژمارەکا زورا کەنالێن دی بۆ شروڤەکرنا بابەتێن گرێدایی ب دەستور و پەرلەمان و هەلبژاردن و کورد و کوردستانێ.
کاک عەبدولسەلام گەلەک باش شەهرەزایێ ئەزمانێن عەرەبی و ئەلمانی و ئینگلیزی و فارسی یە و ل دەزگەهێن راگەیاندنێ ب وان ئەزمانا چاڤپێکەتن دگەل دهێنە کرن و چەند پەرتوک و راپۆرت و لێکولین ژ چەند زمانا وەرگێرانە بۆ زمانێ عەرەبی و کوردی دوو پەرتووک یێن وەرگێراین ژ ئەزمانێ عەرەبی و یێن هاتینە بەلاڤکرن (پەرتووکا د، گوینتەر دێشنەر ل سەر کوردا و پەرتووکا مایکل هامەر ل سەر دووبارە بونیاتنانا دامەزراوا). هەروەسا نامەیا ماستەرا وی یا ل ژێر ناڤنیشانا (کاریگەریا گهورینا جڤاکی ل سەر پارتێن کوردستانی) ب زمانێ عەرەبی هاتیە چاپکرنێ.
ژێدەر: سەنتەرێ کۆماتە
https://www.senterekomate.org


