نڤێسین: فازل میرانی

ئەم حێبەتی نابین ب دووبارەبوونا ئەنجامان، ئەگەر هەمان ھزر و کریار بمینن، تەنانەت ئەگەر گوهۆڕین ژی ب سەر شێوازان دا هاتبن.

دوهی، ژبەر وەھم و خەیالا دەسهەلاتەکا نەساخ و هەلاویستی ب هەستا ئاسایشا پێشوەخت ڤە، وان گیانێ 182 هزار مرۆڤێن بێگونه‌هـ ژ گەلێ مە ستاند و ئەو هەژمارە کوشتن. ل دویف لۆژیکێ سیاسەت و یاسایا وان یا وی سەردەمێ، چ تاوان د وەھما حوکمکرنێ دا نەبوون، ل سەر کەسێن کو د ڕاستیێ دا، نە د تومەتباربوون و نە ژی سزاداییبوون.

چ بنەمایێن ڕەوشتی ژی نینن بۆ ئازاردانا چ زیندەوەران، ب مەبەستا ترساندنێ، یان کپکرنا ئازادیا وان، یان ژی ستاندنا ژیانا وان ب بێ حەقی، حەقەکێ راستەقینە، نە ئەو حەقێ کو دهێتە چێکرن ژ لایێ عەقلیەتەکا هەمی بڕیار د دەستێن خۆ دا قۆرخکرین.

وێ عەقلیەتا ڕەگەزپەرستی و ھزرا توندڕەو و بکارئینانا بێ بنەما یا دەقێن قورئانێ و لێکدانا وان ل گەل میراتێ وێ حزبا کو د شەڕێ جیهانیێ دوویێ دا شکەستی، دا کو ھزرا وێ دووبارە ل دەڤەرا مە دا بەرهەم بینن، ئەو دەڤەرا کو دەولەتێن وێ د وی سەردەمێ دا هاتینە ئاڤاکرن.

ئەنجام چ بوو؟
دەرکرن و کۆچبەرکرنا کوردێن فەیلی، کوشتنا دەستەسەرکریان، پارچەکرنا خێزانان، ترساندنا جڤاکی، کوشتنا بارزانیان، و کوشتنا هزاران کەسان ژ گەلێ مە د بن ناڤ و نیشانێن سەربازی، ئاسایشی و ئایینی دا.

پشتی قۆرخکرنا هەمی بڕیاران، ئێدی بابەتی (تکفیر) کرنێ و دەرکرنا حوکمان ل سەر مە تشتەکێ چاڤەرێکری بوو. ئەڤە عەقلیەتەکا نەشاز نینە و نە یا جودایە د ناڤ دەسهەلاتا بڕیارێ د ڤێ دەولەتێ دا، ئەو دەولەتا کو تاوان ل هەمبەر گەلێن خۆ و ل هەمبەر قەوارێ خۆ یێ سیاسی ژی ئەنجامداین.

شەرمزارکرنا ڤان تاوانێن کەتینە سەرێک، د دەرحەقێ عێراقیان و د دەرحەقێ مە دا وەک نەتەوە و وەک پشکەک ژ عێراقێ بەس نینە. تەنانەت قەرەبووکرن ژی ب ڕامانا دوماهی هاتنا کێشەیێ نینە بۆ وی کەسێ کو بزانت ڕامانا ژناڤبرنا گیانەکێ بێگونه‌هـ چییە.

یا ژ هەمیێ گرنگتر ئەوە، کو ئەڤ تاوانە ب هەمان شێوە یان ب شێوەیەکێ دی د بن ناڤێ شرعیەتدانێ دا دووبارە نەبن، چونکی ئەنفال ژی د بن ناڤێ شەرعیەتێ دا هاتبوونە ئەنجامدان.

دووبارەکرنا گەمارۆدانا گەلێ مە، و هەوڵێن لاوازکرنا وی و هێزێن وی یێن سیاسی، و دووبارە بوردۆمانکرنا مە، و بکارئینانا لایەنەکی ل دژی لایەنەکێ دی، ب ڕێکا رێککەفتنێن گوماناوی، کو تێدا بکوژ و جاش و فتنەگێڕ ب هەمان ڕۆلێ خرابێ پێشیێن خۆ ڕادبن، ئەڤە هەمی تاوانەکا نوی یا ئەنفالا یە، بەلکو خراپتر ژی، چونکی ب دەستێ کەسانەکی دهێتە کرن، کو شەیدایێن مۆدێلا خراب ناڤا بەری خۆنە، و چونکی ئەو تەنێ بەرهەمێ پاشاگەردانیا سیاسین.

دلۆڤانی بۆ شەهیدێن نەتەوا مە و گەلێ کوردستانێ و هەمی قوربانیێن عێراقێ، ئەوێن گیانێ وان بووینە قوربانی بڕیارێن خراب یێن ژ لایێ شەرعیەتەکا ساختە ڤە دەرچووین.

وەرگێڕان بۆ سەر زمانێ کوردی:
ئیدریس ئیسماعیل تروانشی