سالم رەشۆ عیدۆ ئێسیانی، ل ساڵا 1960 ل گوندێ ئێسیا یێ سەر ب ناحیا باعەدرێ ڤە هاتیە سەر دنیایێ.
سالم ڕەشۆ ل گوندێ ئێسیا خواندنا سەرەتایی ب دووماهی ئینایە و ل ناحیا باعەدرێ درێژی ب خواندنا خوە یا ناڤجی دایە.
پشتی دەستپێکرنا شۆڕشا ئەیلۆلێ، هێلێن ڕێکخستنا پارتی ل گوندێ ئێسیا دهێتە ئاڤاکرن.
مامێ سالم رەشۆی، خودێدا عەلی کو ل سالا 1958 ئەندامێ پارتی بوویە، دبیتە بەرپرسێ ڕێکخراوا پارتی ل گوندی.
کاروانێ خەباتا سالم ڕەشۆی ل ساڵا 1973 دەستپێدکەت، ئەو ل وێ ساڵی دەمێ قوتابی بوو ل باعەدرێ دبیتە ئەندامێ ئێکەتیا قوتابیێن کوردستانێ.
ژ بەرکو گوندێ ئێسیا ژێدەرەکێ سەرەکی یێ هنارتنا ئازۆقەی بۆ بۆ شۆڕشێ، لۆما پشتی ڕژێما ئیراقێ ل ساڵا 1974 دەست ب شەڕی دکەتڤە، گوندێ ئێسیا ل ژێر گەفا دهێتە چۆلکرن و ژ لایێ ڕژێمێ ڤە دهێتە سۆتن.
مالا بابێ سالم ڕەشۆی دچیتە دەڤەرێن ڕزگارکری یێن دبن دەستهەڵاتداریا شۆڕشێ ڤە. ئەو ل دەستپێکێ ل گوندێ دێرخدرێ و پاشی ل گوندێن گربهاریکا و هەسنەکا ئاکنجی دبن. د ڤی دەمی دا، بابێ سالم، مامێن وی خودێدا، لاسۆ، دەرمان، برین هەمی پەیوەندیێ ب شۆڕشێ دکەن و دبنە پێشمەرگە.
سالم ڕەشۆ ل ناڤ شۆڕشێ ل گوندێ سپیندارێ بەردەوامیێ ب قوتابخانێ ددەت و ئەزموونێن خوە یێن پۆلا دووێ ناڤنجی سەرکەفتیانە ل گەلیێ قیامەتێ ئەنجامددەت.
سالم ڕەشۆ پشتی شکەستنا شۆڕشێ ل ساڵا 1975 پەیوەندیێ ب مالا خوە دکەت ل گوندێ هەسنەکا.
ئێدی باب و مام و کەس و کارێن سالم ڕەشۆی و خەلکێ دەڤەرێن ئێزدیا، مینا پشکا پتر ژ خەلکێ کوردستانێ ب ڕێیا بابە شێخ و خەیری بەگێ خوە ڕادەستی ڕژێمێ دکەن ل ئەترووشێ. ژ بەرکو گوندێ ئێسیا یێ سۆتی بوو، مالباتا سالم ڕەشۆی ل دەستپێکێ ل شێخانێ ئاکنجی دبن، پشتی هینگێ ئەو و خەلکێ گوندی هێدی هێدی گوندێ خوە ئاڤادکەنە ڤە و دچنە گوندی.
پشتی دەستپێکرنا شۆڕشا گولانێ، شەهید مەحمود ئێزدی خوە دگەهینیتە گوندێ ئێسیا و شانەکا بچووك یا ڕێکخستنا نهێنی یا پارتی ل گوندێ ئێسیا کو پێك دهات ژ خودێدایێ مامێ سالمی و حەسەنێ برایێ وی و عەلی مراد دادمەزرینیت.
ئێدی مەحمود ئێزدی بۆ چەندین جار هاتن و چوونا گوندێ ئێسیا دکەت.
سالم رەشۆ ژی بەردەوامیێ ب خواندنا خوە ددەت هەتا پۆلا شەشێ ئامادەیی ل ساڵا 1979.
پشتی شەهیدبوونا مەحمود ئێزدی، سالم ڕەشۆ و هەژمارەکا گەنجا دەست ب خەباتا نهێنی دکەن و دبنە ئەندامێن پارتی.
ئەو ل دەستپێکێ شانەکێ ب ناڤێ ئاشتی سەر ڕێکخراوا خەلیفان کو میرزۆ کوورۆ بەرپرسێ وێ بوو ئاڤادکەن. شانا ئاشتی پێکدهات ژ:
سالم ڕەشۆ، خودێدا عیدۆ (ل ئەنفالا بێ سەروشووین بوویە) جەلال حەسەن ڕەشۆ ( ل ساڵا 1983 ل شەڕێ گەلی کورتکی ب برینداری ژ لایێ ڕژێمێ ڤە دهێتە دیلکرن و پتر ژ 12 سالان د زیندانێ دا دمینیت)،حسێن شەمۆ، شێخ زێدۆ ئێسیانی.
پشتی بەرفەرهبوونا شانا ئاشتی و زێدەبوونا ئەندامێن وان، ئەو ب ىڕیارا پارتی دبنە ڕێکخراو و ب هەمان ناڤێ ئاشتی.
هێلێن ڕێکخستنا ڕێکخراوا ئاشتی چەندین دەڤەران ب خوە ڤە دگریت، مینا ئێسیا، مهەتێ، باعەدرێ.
چالاکترین ئەندامێن وان ل مهەتێ فەرەج میرزا و حەسەن بوون، ل باعەدرێ شێخ زێدۆ باعەدری، و هەژمرەکا دی یا ڕێکخستیا وەکی:
شێخ ناسر، رەشۆ عەلی، نایف کەریم، سلێمان و کولی …هتد.
ژبۆ دەستنیشانکرنا بەرپرسێ ڕێکخراوێ سالم و هەڤالێن خوە ب نهێنی هەلبژارتنا دکەن و سالم ڕەشۆ ب ثپانیا دەنگا دبیتە بەرپرسێ ڕێکخراوا ئاشتی.
سالم ڕەشۆ و ب حوکمێ بەرپرسیاریا ڕێکخراوێ و دگەل هندەك هەڤالێن خوە، ب بەردەوامی هاتن و چوونا ناڤ پێشمەرگەی دکەت. سالم رەشۆ و هەڤالێن خوە ب ئاوایەکێ بەردەوام ڕێبەریێ بۆ مەفرەزێن پێشمەرگەی بۆ دەڤەرێ دکەن.
سنوورێن چالاکیێن ڕێکخراوا ئاشتی ئێسیا، مهەتێ و باعەدرێ ب خوەڤە دگرت و ڕێکخراوا خەلیفان ژی جەراحیێ، بۆزا، ئەلقۆش، دۆغات، خەتارێ، بنکەندێ و هەژمارەکا گوند و دەڤەرێن دی ب خوەڤە دگرت.
ل ساڵا 1982 سلۆ خدر داخوازا دیتنا سالم ڕەشۆی دکەت، پشتی ئەو هەڤدوو دبینن، سلۆ خدر وی ئاگەهداردکەت کو هەر گوندەکێ (جیش الشعبي ) تێدابن، ب بڕیارا شۆڕشی دڤێت ئەو چەکێ خوە ڕادەستی پێشمەرگەی بکەن.
سالم گەلەك هەولددەت کو شۆڕش ڤێ بڕیارێ ل گوندێ وان جیبجی نەکەت، چونکە پشکا پتر ژ هەلگرێن چەکێ ڕژێمێ ڕێکخستیێن نهێنینە و مفا ژ چەکێ وان دهێتە دیتن، لێ سلۆ خدر ل سەر جیبجیکرنا بڕیارا شۆڕشێ ڕژددبیت.
هێزێن پێشمەرگەی دگەل سلۆ خدر ب هاریکاریا سالم ڕەشۆ دچنە گوندێ ئێسیا. هەشت کەس ژ وان چەکێ خوە ڕادەستی هێزێن پێشمەرگەی دکەن و چار کەس ژی دڕەڤن.
پشتی ژ چەکرنا وان 8 (جیش الشعبي ) یان، ب دەمەکێ کێم، ناڤێ سالم رەشۆی و هەژمارەکا هەڤالێن وی ل دەف دەزگەهێن ڕژێمێ وەکو ڕێکخستییێن پارتی یێن چالاك ئاشکرادبن.
سالم رەشۆ و هەڤالێن خوە بۆ دەمێ چەند ڕۆژا خوە ل بەر چاڤێن دەزگەهێن ڕژێمێ بەرزەدکەن، ئەو دچنە شکەفتێن پشتا گوندێ ئێسیا.
بەری ناڤێن سالم و هەڤالێن وی ل دەف ڕژێمێ ئاشکرا ببن، ڕێکخستنا میرزۆ کوورۆی و هەڤالێن وی ژی ئاشکەرا دبیت و ئەو پەیوەندی ل لژنا دەڤەرا شێخان پەیوەندیێ ب شۆڕشێ دکەن. میرزا کوورۆ سبیتە فەرماندێ مەفرەزا شەهید عەلی عەبۆی.
سالم رەشۆ و هەڤالێن خوە کو هەژمارا وان 7 کەس بوو، نیڤ بارەگایەکی ل شکەفتێن پشتا گوندێ ئێسیا چێدکەت، ئەو چەند ڕۆژا ل وێرێ دمینن. دەزگەهێن ڕژێمێ ل سالم رەشۆی و هەڤالێن وی دگەڕن و ب سەر مالا سالم رەشۆی دا دگرن و پسیارا وی دکەن.
بابێ سالم دچیتە دەف وی و هەڤالێن وی و وان ئاگەهداردکەت کو بۆ خوە سەحا ڕێیەکێ بکەن.
پشتی سالم و هەڤالێن خوە بێهیڤی دبن کو ئەو جارەکا دی بشێن ڤەگەڕنە ڤە گوندێ خوە، ئێدی ئەو ل ساڵا 1982 پەیوەندیێ ب مەفرەزا میرزۆ کوورۆ دکەن.
سەید عوبەید بامەڕنی کو کادرێ وێ مەفرەزێ بوو، پەسەندەکێ ددەتە سالم و هەڤالێن وی و وان بۆ بارەگایێ لژنا ناوچا شێخان دهنێریت. وی دەمی شەهید مەلا رەمەزان بەرپرسێ وێ لژنێ بوو.
سالم و هەڤالێن خوە 3 هەیڤا ل بارەگایی لژنا شێخان دمینن و پشتی هینگێ ئەو بۆ بارەگایێ لقێ ل کۆماتەی دهێنە هنارتن.
سالم ڕەشۆ ل بارەگایی لقێ دکتۆر جەرگیس دبینیت و داخوازا ڤەگوهازتنێ بۆ لژنا شێخان دکەت.
ب ڤی ڕەنگی و ب فەرمانا لقا ئێك سالم رەشۆ بۆ لژنا دەڤەرا شێخان دهێتە ڤەگوهازتن.
وی دەمی مەفرەزا شەهید عەلی عەبۆ کەتبوو بۆسەکا دوژمنی ل ڕکاڤا و هەژمارەکا پێشمەرگێن وان شەهیدببوون، ژ وانا کادرێ مەفرەزێ سەید عوبەید.
ئەو مەفرەزە ببوو ڕێکخراو و ناڤێ شەهید سەید عەبەید ل سەر هاتبوو دانان.
سالم ڕەشۆ بۆ وێ ڕێکخراوێ دهێتە ڤەگوهازتن و دبیتە بەرپرسێ ڤەکۆلینا ڕێکخراوێ.
سالم ڕەشۆ هەیامەکی دگەل ڕێکخراوا شەهید سەید عوبەید بامەڕنی دمینیت وپشتی هینگێ دبیتە ئەندامێ لژنا قوتابیێن کوردستانێ و بۆ بارەگایێ لژنا شێخان دهێتە ڤەگوهازتن.
وی دەمی پەرپرسێ لژنا قوتابیێن کوردستانێ نایف سینی بوو و هەر ئێك ژ سالم رەشۆ، حەسەن مەجید، شێخ خەلات، شەعبان کۆچەر ئەندامێن لژنێ بوون.
لژنا قوتابێن کوردستانێ ل ژوورەکا بارەگایێ لژنا نا دەڤەرا شێخان، درێژی بکار و خەباتا خوە ددەت. ئەرکێ لژنا قوتابیان یێن سەرەکی سەرپەڕشتیکرنا قوتابخانێن ناڤ شۆڕشێ بوو، هەروەسا سەرپەرشتیا ڕێکخستنێن خوە یێن نهێنی ل ناڤ ڕژێمێ دکر و هەر ئەندامەکێ لژنا قوتابیان بەرپرس بوو ب سنوورەکێ دەستنیشانکری.
لژنا قوتابیێن کوردستانێ دگەل مەفرەزێن پێشمەرگەی دەردکەتن گەڕا و پشکداری د چالاکیێن لەشکەری دا دکر، سمینار ژی پێشکەشی خەلکێ دەڤەرێن ڕزگارکری دکرن، هەر وەسا بیرەوەریێن نیشتیمانی و نەتەوەیی بڕێیا ئەنجامدانا چالاکی و ئاهەنگان ساخدکرن.
سالم رەشۆ وەکو کادرەکێ هشیار و چالاك هەتا سالا 1985 دگەل لژنا قوتابیێن کوردستانێ دمینیت.
ل ساڵا 1985 و پشتی شەهید مەلا رەمەزان دبیتە بەرپرسێ لژنا زاخۆ و شیمال زێباری ل شوونا وی بەرپرسیاریا لژنا شێخان وەردگریت، سالم ڕەشۆ ژی ب بڕیارا لژنێ دبیتە کادرێ سیاسی و لەشکەری ل ڕێکخراوا شەهید
عەلی عەبۆ.
سالم ڕەشۆ دگەل ڕێکخراوا شەهید عەلی عەبو پشکداریێ د چەندین چالاکیێن لەشکەری دا دکەت مینا:
چالاکیا باعەدرێ ل مها گولانێ 1985، د وێ چالاکیی دا (ابو زیاد) کو بەرپرسێ ڕێکخراوا پارتیا بەعس بوو ل باعەدرێ ب دەستێ هێزێن پێشمەرگەی دهێتە کوشتن و شێخ سەعید و محۆ خوڕکی ژی برینداردبن.
چالاکیا لێدانا بارەگایێن سوپایێ ڕژێمێ ل تلسقف.
ژ هەژی گوتنێ یە کو جەنابێ سەرۆك مەسعود بارزانی د هەڤپەیڤینەکێ دا دگەل ڕۆژنامەکا فرەنسی، ئاماژێ ب وان هەردوو چالاکیان دکەت کو هێزێن پێشمەرگەی ل نێزیكی باژێڕێ مۆسل ئەنجامدابوون.
چالاکیا لێدانا رەبیەکا دوژمنی ل پشتا فەیدیێ.
ژ بەر زێدەبوونا بزاڤ و چالاکیێن سالم ڕەشۆی، ڕژێم ب ڕێیا دانا بۆسەیان، گەلەك هەولا تیرۆرکرنا وی ددەت، نەخاسمە وی گەلەك جارا هاتن و چوونا گوندی دکر. سالم ڕەشۆ گەلەك جارا ب کوتەکی ژ بۆسەیێن ڕژێمێ قوڕتالدبیت.
سالم ڕەشۆ و هەڤالێن خوە شێخ عەلۆ خەتاری، خدر گاباری و مسکین شەمۆ کەسافی دەمێ جارەکێ بەرێ سپێدێ ژ گوندێ ئێسیا دەردکەڤن، دکەڤنە بۆسەیەکا مەفرەزا ئیستخباراتا ڕژێمێ.
د وێ بۆسەیەکێ سالم رەشۆ ب سەچما ئاربیجیێ برینداردبیت، هەر سێ هەڤالێن وی ژ ب ساخی دکەڤنە دەستێن دوژمنی.
سالم رەشۆ د سەردابەکا نهێنی دا کو ل دەڤەرێن ئێزدیان دمشە بوون، ب برینداری ڤە خوە ڤەدشێریت.
پشتی مەفرەزا ڕژێمێ ژ وێرێ خوە ڤەدکێشیت، برا و پسمامێن سالم ل تانا وی دچن و وی دبەن گوندی. پەرستارەکا کچا ئێزدی برینێن وی دەرماندکەت و پاشی وی ل دەوارەکی سوواردکەن و دبەنە گوندێ ئالۆکا و دووفدا بۆ بارەگایێ لژنا دەڤەرا شێخان دهنێرن.
هەرسێ هەڤالێن سالم پشتی دەمەکی د زیندانێن ڕژێمێ دا ل ژێر ئەشکەنجی دبوورینن، هەر ژ لایێ ڕژێمێ ڤە دهێنە سێدارەدان.
پشتی سالم رەشۆ چارەسەریێ ل بارەگایی لژنا شێخان وەردگریت، جارەکا دی ڤەدگەڕیتەڤە سەر ئەڕکێ خوە یێ پێشمەرگاتیێ.
پشتی ڕژێم ژ گرتن و کوشتنا سالم بێهیڤی دبیت، ل دووماهیا ساڵا 1985 دایك و بابێ وی دگریت، شانسی، نایفێ برایێ سالمی ل مال نەبوو، ئەگەر، دا وی ژی گرن، لێ ل شوونا نایفی، ژنکا وی دگەل دوو زاڕۆکێن وی دگرن.
ڕژێم خانیی وان ژی دگەل عەردی ڕاست دکەن، ناڤمالیا وان ژی دبەن شێخان ل مەزادێ دفرۆشن.
پشتی ڤێ ڕوودانێ نایفێ برایێ سالمی ژی پەیوەندیی ب شۆڕشی دکەت، ژبەر کو ئەو دەرچوویێ پەیمانگەها ساخلەمیی بوو، ئەو ل بارەگایێ لژنێ وەکو نوشدارێ شۆڕشێ دەست ب کاروانێ خەباتا خوە دکەت.
ژنبرا سالم ب هاریکاریا هندەك جامێرا دهێتە ئازادکرن، بابێ وی دکەڤیتە بەر لێدان و ئەشکەنجەکا هۆڤانە و ژ ئەنجامێ وێ ئەشکەنجێ ب دەستێن کلامچەکری ڤە د زیندانێ دا گیانێ خوە ژ دەستددەت. دایکا سالم ژی هەتا پشتی ئەنفالا د زیندانا زنجیریێ دا ل مۆسل دمینیت.
سالم و نایف مالێن خوە دبەنە گوندێ سۆسیا و پاشی مالێن خوە دبەن سەڤرا خرابێ ل پشتا بارەگایێ لژنا شێخان و هەتا دەستپێکرنا ئەنفالێن ڕەش ل وێرێ دمینن.
سالم و پێنج هەڤالێن خوە یێن پێشمەرگە ل ساڵا 1986 ل گوندێ سینا، دچنە مالەکێ و ژ لایێ مەفرەزا محو شەباب یا ئیستخباراتێ ڤە دهێنە دوورپێچکرن. ئەو مەفرەزە دوو کاروانیین گوندێ سیارێ شەهیدکەن.
خودانێ مالێ داخازێ ژ وان دکەت کو ژ مالا بچن، لێ ئەو دگەل خودانێ مالێ د سەردابەکا نهێنی دا خوە ڤەدشێرن، هەتا ئەو مەفرەزە ژ وێرێ خوە ڤەدکێشیت.
بەری ئەنفالا ب دەمەکی سالم رەشۆ دبیتە بەرپرسێ لژنا تەخمینێ ل لژنا ناوچا شێخان. ڕژێم ئابلۆقەیەکا توند ددانیتە سەر دەڤەرێن ژێر کونترۆلا شۆڕشی.
لژنا شیخان کۆمبوونەکێ ل ژێر سەرپەرشتیا عەلی خەنسی ئەنجام ددەت و رێکخراوێن خالد بانی، حسێن عەبۆ، شەهید مەحمود ئێزدی دسپێریت ب پەیداکرنا ژێدەرێن ئینانا ئازۆقەی بۆ دەڤەرێن ڕزگارکری.
لژنا شێخان سالم رەشۆی، ئەحمەد مەلا قاسم و ئەبۆ کاوەی ژی ددەتە دگەل وان هەرسێ ڕێکخراوا.
ئەو هەرسێ ڕێکخراو دگەل هێزەکا 60-70 یا پێشمەرگەی دەست ب چەندین گەڕا ل دەڤەرێ دکەن.
ئەو گەڕەکێ دبەن بۆزا و پەیوەندیی ب ڕێکخستیێن پارتی دکەن، پاشی دچنە بێناتێ و جەڕاحیێ.
دووفدا دچنە نسرا و سالح نەرمۆی دبینن پشتی هینگێ سالم ڕەشۆ و ئەحمەد مەلا قاسم ب ڕێیا نامەکێ پەیوەندیێ ب خەیری بەگێ دکەن و داخوازا دیتناوی دکەن. خەیری بەگ نەشێت وان ببینیت، لێ سۆزێ ددەت، هەر تشتێ پێدڤی بیت ئەو بۆ شۆڕشێ و خەلکێ دەڤەرێن ئازاد دابینبکەت.
ئەو هێزا پێشمەرگەی درێژیێ ب گەڕا خوە ددەن و ل 8/8/1988 دچنە بالەتە.
ڕادیۆیەك د دەستێ پێشمەرگەکی دایە و گوهداریا دەنگ و باسان دکەت.
ل گۆرەی دەنگ و باسان، وێ ڕۆژێ خومەینی فنجانێ ژەهرێ ڤەدخۆت و ئاگربەستێ دگەل ڕژێما ئیراقێ ڕادگەهینیت.
پشتی بهیستنا ڤی نووچەی، مۆرالێ پێشمەرگەی تێکدچیت، خالد بانی دبێژیت:
شۆڕشا مە ب زەحمەتکەت، ڕژێما ئیراقێ دێ سوپایی یێ خوە یێ مەزن ژ بەرووکێن شەڕێ ئیرانێ ڤەکێشیت و بەرێ وی دەتە مە.
رەوش تێکدچیت، ئەو هێزا پێشمەرگەی دچیتە بارەگایێ لژنێ، فەتاح گولێ کو وی دەمی بەرپرسێ لژنێ بوو، دەستووری وەرگرتیە و چوویە ڕۆژهەلاتێ کوردستانێ، عەلی خەنسی ب وەکالەت بەرپرسیاریا لژنێ دکەت.
لژنە کۆمبوونەکێ دکەت و بڕیارا شەڕی مان و نەمانێ ددەت. سالم ڕەشۆ و نایف سینی دچنە دەف سالح نەرمۆی ل نسرا. سالح نەرمۆ داخوزێ دکەت کو هێزێن پێشمەرگەی ژن و زاڕۆك و پیر و کالا ب پشت جادا زاخۆ کانیماسێ بێزن.
لقا ئێك کوژمەکێ پارەی ئێخستیە بەر دەستێ سلۆ خدر و ئەو ب کڕینا ئازۆقەی و چەکی ڕاسپاردیە، ئەو وی دەمی بەرپرسێ لژنا زاخۆیە، لێ ژبۆ ئەنجامدانا وی ئەڕکی هاتیە دەڤەرا شێخان. سالم ڕەشۆ پێشنیارا سالح نەمۆی بۆ وی دبێژیت، دا پێشمەرگە بشێت شەڕی بکەت. سلۆ خدر دبێژیت:
سەرۆکی برووسکەك هنارتیە و تێدا دبێژیت کو هێزێن پێشمەرگەی ل خواکورکی بەرسینگێ هێرشا دوژمنی گرتیە و تەکەزێ ل سەر بەڕيڤانیێ دکەت.
د سەر هندێ ڕا سلۆ دبێژیت:
ئەز هزردکەم دێ دربەکێ گران ب مە کەڤیت، لێ ئەز ژی نەشێم مالا خوە ب پشت جادێ بێخم.
سالم ڕەشۆ دچیتە بارەگایی لژنێ، مالا وی و یا نایفێ برایێ وی و شێخ سماهیلێ بابەشێخ کو بەرپرسێ کۆمیتەیا ئێکەتیێ بوو ل دەڤەرا شێخان ل سەڤرا خراب بوون، ل پشتا سێدەرا.
ل 25/8/1988 فڕۆکەیین ڕژێمێ دەڤەرێ ژ کانیا باسکا و هەتا گەلیێ ئاڤۆکێ کیمیا باراندکەت.
سالم دچیتە مال، گەلەك خەلك ل وی کۆمدبن و پسیارێ ژ وی دکەن، کا ئەو چ بکەن و چارەنڤیسێ وان دێ بیتە چ.
نایفێ برایێ سالمی ژ بارەگایێ لژنێ دچیتە مال و ب گریڤە دبێژیتە سالم : ئەم شکەستین، برووسکەك ژ سەرکردایەتیێ هاتیە لژنێ، سەرکردایەتیێ خەلك سەرپشكکریە، ل ناڤبەرا خوە ڕادەستکرنا ڕژێمێ و خوە قورتالکرنێ.
سالم دچیتە دەف سماهیلێ بابە شێخ، دا هەلویستێ سەرکردایەتیا ئێکەتیێ بزانیت، لێ چ پێزانین نەگەهشتبوون دەستێ وی.
سالم ڕەشۆ د وی دەلیڤێ بەرتەنگ دا هزرا خێزانێن سلۆ خدر و ئیسحاق ئاتۆشی دکەت کو ل بلباسا بوون، ئەو هندەك پێشمەرگا ددەتە دگەل خوە و دچیتە دەف وان و داخوازێ ژ وان دکەت کو دگەل وی بچن، ل دەستپێکێ دایکا داودی بێی رەزامەندیا سلۆی نەشیت چ بڕیارا بدەت و دبێژیت: سلۆ یێ هەولددەت ڕێیەکێ بۆ برنا مە بۆ سوریێ پەیداکەت، لێ ل دووماهیێ ئەو ژی دگەل سالم رەشۆی دچیت.
سالم رەشۆ دگەل خێزانێن سلۆ خدر و ئیسحاق ئاتۆشی دگەهیتە دەف خێزانا خوە و نایفێ برایێ خوە و ئێدی ئەو و ب هزاران خەلك پێکڤە قەستا گەلیێ کافیا دکەن ب ئارمانجا دەربازبوونێ ژ ئاڤێ ل ئاڤەشینێ.
ئەو ل 28/8/1988 دگەهنە سەر ئاڤەشینێ، لێ ڕژێم ژ ئالیێ شێلادزێ دەست ب تۆپبارانێ و هێرشێ دکەت. ئەو خەلك ژ وێرێ ڤەدگەڕن و قەستا سەرێ بانیێ دکەن.
ئەو ڕۆژا کەس ل کەسێ خوە نەکەت خودان
د ڤان هاتن و چوونێن ب ترس دا، زاڕۆك برسی و تێنی ب پیا د گەلی و نهالان ڕا دچن، ئەو گەلەك ماندی دبن. سالم رەشۆی کچکەکا بچووکا هەی، ژ وەستیانا خوە دبێژیتە بابێ خوە :
باب ئەز هند شێم بڕێڤە بچم.
سالم ژی دبێژیتە وێ: تو ب کەیفا خوەیی، تە دڤێت وەرە و تە دڤێت ژی بمینە، کەس ژ مە تە ناهەلگریت.
چەتەیێن محەمەد سەلیمێ شۆشێ ب بەردەوامی چاڤدێریا وی خەلکی دکەن و وان ب لڤینێن سوپایێ ڕژێمێ ئاگەهداردکەن و داخوازێ ژ وان دکەن کو خوە ڕادەستی دوژمنی نەکەن، ئەگەر نە، دێ هەمی هێنە کوشتن.
ئەو حەشآمەتا ژن و زاڕۆکا د وان چۆل و چیاڕا بێ خوارن و ڤەخوارن و ل ژێر هەرەشەیێن گرتن و کوشتنێ د دەستێن زەلامێن خوەدا دمیمنن.
زەلام کمبوونەکێ دکەن و بڕیارەکا قورس ددەن
پشتی زەلام د وی کاودانێ تەنگ و تاری دا و ل ژێر گەفێن گرتن و کوشتنێ دا، هزرێن خوە د چارەنڤیسێ ژن و زاڕۆکێن خوە دا دکەن، ئەو کۆمبوونەکێ ئەنجامددەن و بڕیارێ ددەن کو ئەو ژن و زاڕۆکێن خوە ب دەستێن خوە بکوژن، کو بکەڤنە دەستێ دوژمنی. پشتی کۆمبوونێ زەلام ژن و زاڕۆکێن خوە ب وێ بڕیارێ ئاگەهداردکەن. دبیتە قولیزێنا ژن و زاڕۆکا و هەمی دەست ب گری دکەن.
سەلمان کولانی، ژنکا خوە ڕەڤاندبوو وگەلەك حەز ژ وێ دکر، پشتی ئەو ئاگەهداری وێ بڕیارێ دبیت، ئەو دبێژیت:
هەی خودێ مالا وە نەخرابکریا، دێ جەوا ژنکێن خوە کوژن، پانێ من یا خوە یا ڕەڤاندی و ئەز گەلەك حەز ژ وێ دکەم و نەممکنە ئەز وێ بکوژم. سەلمان کوولانی د بەردەوامیا ئاخفتنا خوە دا دبێژیت:
دێ بارکەین و چینە وی جهێ ئەم ژێ هاتین، چ ئەم دەربازبووین و چ ژی هاتین گرتن.
چەتەیین محەمەد سەلیم شۆشی وان ئاگەهداردکەن کو دوژمن دێ بەرەڤ بانیی ڤە هێت و داخوازێ ژ وی خەلکی دکەن کو ژ وێرێ بچن.
سالم و هەڤالێن خوە بڕیارێ ددەن خوە نێزیکی کونبەفرێن پشتا شێلادزێ بکەن، هەر چ نەبیت دێ بەفرێ بشێڤن و ڤەخۆن.
ئەو دچنە وان کونبەفرا، ئەو ژ بۆ پەیداکرنا ئاڤێ، بەفرێ دکەنە گوونیکا دا و ب داراڤە دهەلاویسن و قازانکا ددەنە بەر، دەمێ بەفر دحەلیێت، دا چپك بکەڤنە د قازانکا دا، دا پاشی بۆ ڤەخوارنێ چیکرنا خوارنێ بکاربینن.
سالم رەشۆ و نایفێ برایێ خوە، خێزان و زاڕۆکێن وان دگەل خێزان و زاڕۆکێن سلۆ خدر و عەلی خەنسی و ب هزاران خەلکێ دی هەتا 5/9/1988 د وێ رەوشێ دا دمینن.
شمال زێباری ژی دگەهیتە وان، سالم داخوازێ ژ شیمالی دکەت، کو ڕێکەکێ ل دەڤەرا زێبارێ بۆ وی خەلکی پەیداکەت، کو ژ ئاڤێ دەربازببن.
هەر چەندە ئەو سۆزێ ژی ددەت، لێ ژ دەف وان دچیت و ئێدی نازڤریتەڤە.
وەکو سالم رەشۆ د ڤێ دیدارێ دا دبێژیت، سیخوڕ و زەلامێن ڕژێمێ دناڤ وان دا هەبوون، هەر کەسەك ژ خوە دترسیا نەخاسمە، بەرپرس و پلەدار، سالم دبێژیت د وان کاودانان دا ڕوودانا تیرۆرکرنا عیسێ سووار هاتە بیرا من.
چ ڕێ د دەستێ وان دا نامینن، خوارن و ڤەخوارن ژی نامینن، ئێدی ئەو بڕیارێ ددەن، ژن و زاڕۆکێن خوە دگەل هندەك پیرەمێرا ڕادەستی دوژمنی بکەن.
ل 6/9/1988 ژن و زاڕۆك دگەل هەژمارەکا هندەك دانعەمرا بڕێدکەڤن کو بچن خوە ڕادەستی دوژمنی بکەن، د هەمان ڕۆژ دا، سەرۆکێ ڕژێمێ ( لێبوورینەکێ) ددەت.
سالم ڕەشۆ دبێژیت: پشتی لێبوورین هاتیە دان، شینی و گریا مە بۆ کەیف و خوەشی، لێ کەیفا خەلکێ وان دەڤەرا یێن چاڤدێریا ڕەوشا مە دکر، پتر ژ یا مەهات.
پشتی ژن و زاڕۆك دچن، زەلام دبن دوو جوین، جوینەك دبێژیت، بێی ناڤبەینکاری و پەیوەندیکرن ب هندەك کەسێن خودان پێگەه دناڤ ڕژێمێ دا خوە ڕادەست ناکەن و جوینا دی ژی بێی گەرەنتی ل 7/9/1988 د دووف ژن و زاڕۆکێن خوە دا دچن، سالم، نایفێ برایێ وی، سماهیلێ بابە شێخ و هەژمارەکا دی ژی دگەل وێ جوینێ بوون.
سوپایی ڕژێمێ پشتی لێبوورینێ بەرەف وان ڤە دچیت، ئەو ژی ب چەك ڤە خوە ڕادەست دکەن و پشتی ئەو چەکێ خوە ددانن و ناڤێن وان دهێنە تۆمارکرن، ئەو ب پیا دگەل سوپایێ ڕژێمێ دچن. پاشی سوپایێ ڕژێمێ وان ڕادەستی ئیستخباراتێ دکەت. ئیستخباران چەکێ وان بێ فیشەك ددەتەڤەف وان هەتا وان دگەهینیتە بارەگایی سریا پشتا بانیێ. پشتی ئیستخباران ڤەکۆلینێ دگەل وان دکەت، ئێدی وان ل زیلا سوواردکەت و بۆ کەلها ئاکرێ دبەت.
ڕژێمێ ژن و زاڕۆك ژی بەری زەلاما برینە وێرێ. سالم ڕەشۆ ل زیندانا کەلها ئاکرێ هندەك نیاسێن خوە دبیننیت و ب ڕێیا وان، ئەو و نایفێ برایێ خوە دگەهنە ژن و زاڕۆکێن خوە.
ل کەلها ئاکرێ ژی ڤەکۆلین دگەل وی خەلکی دهێتە کرن، سالم و نایفێ برایێ خوە بڕیارێ ددەن، ل شوونا خەلك وان ئاشکرابکەن، ئەو ب خوە ڕاستیا کار و بەرپرسیاریا خوە ل ناڤ شۆڕشێ بۆ دوژمنی بێژن.
پشتی چەند ڕۆژا، ڕژێم وان ژ کەلها ئاکرێ د هەولێرێ ڕا دبەتە جەژنیکان دبەن.
سالم ڕەشۆ وەکی وان هەمی کەسێن ب بەر ئەنفالان کەتین و بۆ جەژنیکان هاتینە برن، گەلەك ب شانازی ڤە بەحسێ ڕۆلێ خەلکێ هەولێرێ د هاریکرنا وان دا دکەت و هەڵویستێ وان مینا ڕووپەلەکێ زێڕین د دیرووکا گەلێ کورد دا بلند دنرخینیت.
پشتی ئەو ل جەژنیکان دهێنە ئاکنجیکرن، ئەو ب وەرگرتنا دەستووریا دەزگەهێن ڕژێمێ دشێن هاتن و چوونا هەولێرێ بکەن.
نالینێن ئێزدیا چ جارا ب دووماهی ناهێن
ڕژێم ل کەمپێ ژی سەرەدەریەکا جودا دگەل پێکهاتەیا ئێزدیا دکەت، ئەو ل جەژنیکان بتنێ ٢٥ خێزان بوون. ڕژێمێ ئەو ل سەر کوردا نەدهەژمارتن، ئەگەر لێبوورینەك ژی هاتبا ژ وان نەدگرت. دەمێ ڕۆژەکێ سالم و نایفێ برایێ خوە دچنە باژێری، ڕژێم ب هێجەتا برنا وان بۆ دەڤەرێن وان، هندەك خێزانێن ئێزدیان دبەت. دەمێ سالم و نایف ڤەدگەڕنەڤە مال، ژنکێن وان گازندا ژ وان دکەن و دبێژنە وان، ئەگەر هوون ل مال بان، دا مە ژی دگەل وان خێزانێن دی بۆ دەڤەرێن مە ڤەگەڕینن.
پشتی ڕژێمێ ئەو چەند خێزان ژ کەمپا جەژنیکان برین، دەنگ و باسێن وان دهێنە بڕین و کەس چ چارەنڤیسێ وان نزانیت. پشتی هینگێ دیاردبیت، کو ڕژێمێ ئەو یێن بێ سەروشووین کرین.
ئێدی سالم و ئەو سەرۆك خێزانێن دی یێن ئێزدی ژ خوە دترسن.
سالم و ئەو سەرۆك خێزان داخوازنامەکی دنڤێسن و بۆ سیروان جاف، کو وی دەمی سەرۆك ئەنجومەنێ یاسادانێ یێ کارتونی بوو. ئەو داخوازێ ژ سیروان جاف دکەن کو وان ل کەمپا جەژنیکان بهێلن و ڕێ بدەن وان بۆ خوە خانیا ئاڤاکەن. سیروان جاف گەلەك هاریکاریا سالم و هەڤالێن وی دکەت و نڤێسەکێ بۆ وان چێدکەت و وان دهنێریتە دەف یەحیا جاڤ، کو پارێزگارێ هەولێرێ یێ ڕژێمێ بوو. ئەو ژی هاریکاریێ دگەل وان دکەت. سالم هەڤالێن خوە ب هاریکاریا سیروان جاف و یەحیا جاڤ رازیبوونا ئەمنا پارێزگەهێ یا ڕژێمێ و دەڤەرداریا هەولێرێ بۆ مانێ و ئاڤاکرنا خانیا ل جەژنیکان وەردگرن.
ئێدی هەر ئێك ژ وان ل وێرێ ب خوە دوو ژوورا ئاڤا دکەت و ل وێرێ دمین.
ڕژێم بەری داگیرکرنا کوێتێ بڕیارێ ددەت کو هەر کەسەك ڤەگەڕیتەڤە دەڤەرا خوە.
سالم و نایف، بڕیارێ ددەن کو نە ل پێشیا خەلکی ڤەگەڕن و نە ژی ل دووف خەلکی ڕا، ل دەستپێکێ رەزا زێباری و مرۆڤێن خوە ڤەدگەڕن دەڤەرا خوە، هندەك شەڕ و ئالۆزی دناڤبەرا وان و لەتۆ زێباری دا چێدبن.
پشتی هینگێ ڕژێم ل بڕیارا خوە لێڤەدبیت و بڕیارەکا دی ددەت، کو ب تنێ مافی ددەتە خەلکێ دەڤەرا ( ئۆتۆنوومی) ڤەگەڕن سەر دەڤەرێن خوە.
شێخان کو دەڤەرا ئیزدیانە، ژ دەڤەرا ئۆتۆنوومی ناهێت هەژمارتن. ئەوڤ بڕیارە ژی ژ ئێزدیان ناگریت.
سالم هەڤالێن خوە یێن ئێزدی رازیدکەت، کو خوە بۆ کۆمەلگەها شاریا بنڤێسن. ئێدی سالم رەشۆ و نایفێ برایێ وی دگەل وان خێزانێن دی یێن ئێزدی ل ترومبێلا سوواردبن بەرەف شاریا دکەڤنە ڕێ.
دەمێ تۆمبێلا وان دگەهیتە چاڕیانا شێخان، سالم داخوازێ ژ شۆفێری دکەت، کو بەرێ ترۆمبێلێ بدەت شێخان.
سالم رەشۆ و نایفێ برایێ خوە بێی رەزامەندیا ڕژێمێ دچن ل شێخان ئاکنجی دبن.
ڕژێمێ ل 2/8/1990 کوێتێ داگیردکەت و ڕەوش گەلەک ئالۆزدبیت.
پشتی هینگێ سالم دچیتە دهۆکێ خارنگەهەکا کەشت و گوزاری ب ناڤێ ئەلند ل دهۆکێ ڤەدکەت. خارنگەها سالم دبیتە بارەگیێ خڕڤەبوونا دۆست و هەڤالا، نەخاسمە ئەوێن ب بەر ئەنفالا کەتین.
پشتی هێزێن هەڤپەیمان ل ئیراقێ ددەن، سالم خوارنگەهێ دگریت و دچیتە شێخان.
نایف رەشۆ یێ برایێ سالمی پشکداریەکا کارا د سەرهەلدانێ دا دکەت.
سالم ژی پشکداریێ د گرتنا بارەگایی فەوجا ئیستخباراتا ڕژێمێ و سایلۆیا شێخان دا دکەت، هەروەسا پشکداریێ د دەرکرنا عەرەبێن تەعریبێ دا دکەت.
مەفرەزا عەلی بەندی ئێکەم مەفرەزا پێشمەرگەی بوو کو دگەهیتە د شێخان دا، عەلی بەندی، سالم رەشۆی ب هاتنا هێزێن پێشمەرگەی ئاگەهداردکەت.
سالم رەشۆ داخوازێ ژ سلۆ خدر دکەت کو ل پێشوازیا هێزێن پێشمەرگەی دا ئامادەبیت.
ئەو پێکڤە دچنە سەر جادەیا سەرەکی و پێشوازیێ ل زەعیم عەلی و تەمەر رەمەزان، جەهوەر نەمرود، فەرەج میرزا، سەلام بایەزید و هێزێن پێشمەرگەی دکەن.
جڕەدەڤەك د ناڤبەرا زەعیم عەلی سلۆ خدر دا چێتدبیت، زەعیم عەلی دبێژیتە سلۆی ، کو وی یێ گۆتی کو ئەو ژ وی کوردترە. سلۆ خدر دبێژیتە وی کو نوکە ژی ئەو خودانێ ئاخفتنا خوەیە. زەعیم عەلی تۆڕە دبیت و دبێژیتە سلۆی:
دڤێت ئاها نوکە وی پارێ بەری ئەنفالا لقێ ڕادەستی تە کری بینی.
سالم ڕەشۆ دکەڤیتە ناڤبەرا وان و دبێژیتە زەعیم عەلی، کو ئەوێ ل سەر جادێ، و جارێ نەوەختێ ڤان تشتایە.
تەمەر رەمەزان دبیتە بەرپرسێ محوەرێ شێخان و نایفێ برایێ سالمی ژی دچیتە دگەل وی. تەمەر دەست ب پاقژکرنا دەڤەرێ ژ سوپا دەزگەهێن ڕژێمێ دکەت.
تەمەر رەمەزان سەرپەرشتیا هێزێن پێشمەرگەی دکەت د ئازادکرنا ئەلقۆش، تلسقف و ناوەران دا.
دگەل کۆچا ملیۆنی مالا سالم رەشۆی ل شێخان دمینیت و ئەو دچیتە سەرسنکێ و دێرێ ڕا دگەل خەیری بەگێ دچیتە کنیانش. خەلك وێرێ گەلەك ڕێزێ ل خەیری بەگێ دگرن. سالم دڤێت بچیتە دەرڤەی وەڵاتی. نایف خێزان و زاڕۆکێن سالم ژی دچنە دەشتان.
سالم خوە دگەهینیتە خێزانا خوە و ل وێرێ ناڤ نڤێسین بۆ دەرڤەی وەڵاتی دەستپێدکەت. قادر قەچاخ داخوازێ ژ سالم رەشۆی و هندەك کادرێن دی دکەت، کو ڕێگریێ ل وێ ناڤنڤێسینێ بکەن، چونکە ئەگەر بەردەوامبیت، دێ کوردستان ژ خەلکێ خوە ڤالا بیت.
سالم رەشۆ ئەوێ دڤیا بچیتە ژ دەرڤە، ئێدی ل دژ چوونێ ڕادوەستیت.
پشتی هێلا 36 دهێتە دانان، سالم ڤەدگەریتەڤە دەڤەرا شێخان، بارەگایێ لژنێ ل بێنارینکێ بوو. فەریق دبیتە بەرپرسێ لژنا شێخان.
سالم رەشۆ ژی ب بڕیارا لژنێ دبیتە بەرپرسێ نڤێسینگەها چڕەی و مهەتێ.
سالم ڕەشۆ دەست ب کارێ ڕێکخستنێ دکەت و ڕۆلەکێ باش ل وێ دەڤەرێ دبینیت.
ل ساڵا 1992 سالم ڕەشۆ بۆ ئەندامەتیا پەرلەمانێ کوردستانێ دهێتە بەربژێرکرن. پاشێ خەیری بەگ ل شوونا وی دهێتە دانان، سالم خوە ڤەدکێشیت. خەیری بەگ ژی دچیتە بەر دلۆڤانیا خودێ و فەلەکەدین کاکەیی ل شوونا وی دبیتە ئەندامێ پەرلەمانی. سالم رەشۆ ژی دبیتە بەرپرسێ بەرەیێ کوردستانی ل شێخان و هەتا دامەزراندنا ئێکەم کابینا حکومەتا هەرێما کوردستانێ بەردەوام دبیت.
پشتی دامەزراندا کابینا حکۆمەتا هەرێما کوردستانێ سالم رەشۆ دبیتە بەرپرسێ لەشکەریێ لژنا ناوچا شێخان. سالم ڕەشۆ چەند سالان وەکو بەرپرسێ لەشکەری ل لژنا شێخان دمینیت و پشتی هینگێ دبیتە کارگێرێ لژنا زاخۆ.
شەڕێ سەپاندیێ پەکەکێ ل دژی حکومەتا هەرێمێ دەستپێدکەت، پەکەکە ل زاخۆ زێدە چالاکدبیت. ب بڕیارا کاك نێچیرڤان بارزانی، لژنەکا ئەمنی ژ سالم رەشۆی، مەهدی حاجی و سەعدی بۆزی دهێتە پێکئینان.
هێزێن ترکیا د دەرگەهێ براهیم خەلیل ڕا دکەڤنە دناڤ ئاخا هەرێما کوردستانێ دا. سالم وەلی کو وی دەمی بەرپرسێ ئاسایشا براهیم خەلیل بوو، سالم رەشۆی ل سەر هاتنا سوپایێ ترکی ئاگەهداردکەت. سالم رەشۆ ژی عەبدولخالق بابیری و عەبدولعەزیز تەیب ئاگەهداردکەت.
سوپایێ ترکیا دکەڤیتە د ناڤا زاخۆ دا دچیتە دەرکارێ، ژ ترسا لەشکەری ترکی، لایەنگرێن پەکەکێ چەکێ خوە ل زاخۆ ڕادەستی سالم ڕەشۆی و هەڤالێن وی دکەن.
پەکەکە رەبیەکا پێشمەرگەی ل سەرێ گەلیێ زاخۆ دگریت، عەبدولخالق داخوازێ ژ سالم رەشۆی و هەژمارەکا پێشمەرگا دکەت، وێ رەبیێ ژ دەست پەکەکێ دەربینن. سالم رەشۆ و هەڤالێن خوە وێ رەبیێ بێ شەر دگرنەڤە.
پشتی هینگێ سالم رەشۆ ب بڕیارا عزەدین بەرواری دبیتە کارگێرێ لژنا ناوچا مەقلوب ل دەڤەرا گوران. کێشەیەکا جڤاکی دناڤبەرا کوردێن موسلمان ئێزدی دا ل وێ دەڤەرێ ڕووددەت، لژنا مەقلۆب ، وەکو پێدڤی ب ئەرکێ خوە ڕانابیت، ساتافێ وێ لژنێ ژ لایێ لقێ ڤە دهێتە هەلوەشاندن، بتنێ سالم رەشۆ ژ وی ستافی دمینیت و موسا کێستەیی دبیتە بەرپرسێ ناوچی، سالم رەشۆ ژی دبیتە بەرپرسێ بەشین لەشکەری، جەماوەر و شەهیدان.
سالم رەشۆ پشکداریێ د شەڕێن چەسپاندنا یاسای ژی دا دکەت. سالم رەشۆ دیمەنەکێ تراژیدی یێن 46 پێشمەرگێن پارتی کو ل رانیا ژ لایێ هێزێن ئێکەتیێ ڤە هاتبوونە دیلکرن ب ڤی رەنگی ڤەدگوهێزیت:
دەمێ هێزێن ئێکەتی دشکێن و پێشمەرگێن پارتی هەتا سلێمانیێ د دووف وان دا دچن، پارتی بارەگایێن خوە ل ڕانیایی ڤەدکەت و ناڤ و درووشمێن خوە ل سەر بارەگایێن خوە دنڤێسیت، لێ دەمێ ئێکەتی ب هاریکاریا ئیرابێ ڤەگەڕیایەڤە و جارەکا دە دەستێ خوە دانایەڤە سەر وێ دەڤەرێ، 46 پێشمەرگێن پارتی ب دیلی دکەڤن دەستێ هێزێن ئێکەتیێ. ئەو سەرێ وان هەر 46 پێشمەرگا دبڕن و ئامانا ددەن بەر خوینا وان و پاشی ناڤ درووشمێن پارتی ب خوینا وان ژێدبەن.
سالم رەشۆ ل سالێن 1996- 1998 پشکداریێ د شەڕێن سەپاندیێن پەکەکێ دا دکەت.
ل ساڵا 1999 سالم دهێتە ئاگەهدارکرن کو دێ بیتە بەرپرسێ ئاسایشا شێخان، لێ پشتی هینگێ ئەحمەد نەورۆز ل شوونا وی دهێتە دانان.
هەر ل ساڵا 1999 سالم رەشۆ پشکداریێ د کۆنگرێ 12 یێ پارتی دا دکەت و خوە بۆ سەرکردایەتیا پارتی بەربژێردکەت، لێ دەنگێن پێدڤی بدەستڤە نائینیت.
ئێدی سالم ڕەشۆ بڕیارێ ددەت کو بچیتە دەرڤەی وەڵاتی، بەری وی نایفێ برایێ وی چبوو ئەلمانیا و ببوو کارگێرێ لژنا ناوچا هانۆڤەر. سالم رەشۆ ژی ل مها 10 ساڵا 2000 دچیتە ئەلمانیا ل وێرێ ژی دەست ژ خەباتێ بەرنادەت و ل سەر داخوازا شەهید سەبری بامەڕنی پشکداریێ د هەلبژارتنێ لژنا ناوچا هانۆڤەر دا دکەت و دەنگێن ئێکێ بدەستڤە دئینیت و پاشی دبیتە بەرپرسێ وێ لژنێ.
سالم رەشۆ ل ساڵا 2003 ل سەر داخوازا جەنابێ سەرۆکی لیستەکا ١٥ کەسی ژ کادر کەسایەتیێن ئێزدی ئامادەدکەت، کو ڤەگەڕن کوردستانێ و دناڤا دام دەزگەهێن حکومەتا هەرێما کوردستانێ دا رۆلێ خوە ببینن. مخابن هینگێ سالم مافێ پەنابەریێ وەرنەگرتبوو، لۆما ئەو ژ وێ دەلیڤێ بێ بەهردبیت. سالم رەشۆ و خێزانا خوە ژ بۆ زوو وەرگرتنا مافێ پەنابەریێ دچن وەڵاتێ سوید، لێ پاشی ڤەدگەڕنەڤە ئەلمانا مافێ پەنابەریێ ل وێرێ وردگرن.
سالم رەشۆ ل ساڵا 2008 ڤەدگەڕیتەڤە کوردستانێ و فازل میرانی سۆزێ ددەتێ کو هاریکاریا وی بکەت کو ب پەلەیەکا بلندا لەشکەری بهێتە خانەنشینکرن، لێ ئەو ل سەر پلا جێگرێ ئەفسەری دهێتە خانەنشینکرن.
پشتی هینگێ جەعفەر ئێمینکی هاریکاریا وی د راستڤەکرنا پلا وی یا خانەنشینیی دا دکەت و داخوازێ ژ عەبدولعەزیز تەیب دکەت کو هاریکاریێ دگەل وی بکەت.
ل دووماهیێ سالم رەشۆ ل سەر پلەیا رائید دهێتە خانەنشینکرن.
سالم رەشۆ هەتا نوکە ژی مینا کادرەکێ چالاک و خودان دیرووکەکا زێڕین ل سەر ب زاڤ و چالاکیێن پارتایەتێ بەردەوامە و ل ناڤ بەرا ئەلمانیا کوردستانێ دا دژیت.
دووماهی داخوازا کاك سالم رەشۆی ئەوە، کو جەنابێ سەرۆکی، کاك نێچیرڤان و کاك مەسرور چاڤپێکەفتنەکێ دگەل وێ کۆما پێشمەرگە و کادرێن ئێزدی بکەن، ئەوێن ب بیر و باوەر پشکداری دشۆڕشی دا کری، چونکە وەکی کاك سالم دبێژیت، ئەو هەژمارەکا کێمن و ئەو بۆ هەمی ئێزدیان سیمبولێن.
ژێدەر: سەنتەرێ کۆماتە
https://www.senterekomate.org
